Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/290 K.2025/245

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...ün farklı tarihlerde davalı taşeron firmalar nezdinde çalıştığını, anılan personelin işten çıkarılması sonucunda davacı idare ve davalılardan ...Ltd.Şti'ye karşı işçilik alacaklarına ilişkin dava açtığını, davanın kabulüne karar verilerek ilamın icraya konulduğunu, davacı idarenin takip doyasına 46.240,02 TL ödediğini, oysa davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri gereği işçilik alacaklarının davalı şirketlerin sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle icra dosyasına ödenen bu miktarın rücuen davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı ... .... ... ... ... ... Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik Hiz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasındaki iç ilişkide rücuya dayalı sözleşme bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile: 3.200,00 TL'lik taleplerini 43.112,55 TL arttırarak , 46.312,55 TL'ye ıslah ettiklerini, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan kök bilirkişi raporunda.

Davalı taraflar ile davacı idare arasında farklı tarihlerde Hizmet Alımları Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ekinde teknik şartnamenin yer aldığını, teknik şartnamelerde işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin maddelerin yer aldığı, işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, diğer davalılara ilişkin sözleşme ve eki teknik şartnamelerden bu tespit yapılabildiği ancak davalı ...

Ltd.Şti.'ile davacı idare arasında imzalanan 06.02.1997 tarihli sözleşme eki teknik şartname dosyada mevcut olmadığından, personel alacakları yönünden sorumluluğun kimde olduğu ile ile ilgili tespit yapılamadığını, ancak yine de sonradan dosyaya kazandırılması halinde bu şirket açısından da rücuen alacak hesaplaması yapıldığını, davacı asıl işverenin, icra takip dosyasına toplam 46.240,02 TL ödeme yaptığını, Mahkeme, davacı idarenin icra dosyasına yapmış olduğu bu ödemenin tamamını davalı alt işverenlerden rücuen tahsilini talep edebileceği kanaatinde ise.

Feshe bağlı haklar olan ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı olan toplam 24.475,55 TL'nin son işveren Skorer ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunda olduğunu, kıdem tazminatı bakımından ise; davacının ödemiş olduğu 21.764,45 TL'nin davalıların kendi sürelerine isabet eden, işçiyi çalıştırdığı çalışma süresine göre oranlanarak sorumlu oldukları miktarın belirlendiği, sorumluluk miktarlarının aşağıdaki gibi olduğunu, yüklenici tazminat tutarı ... Ltd.

Şti 1.095,00 TL (teknik şartname görülmediğini), Mavi Ltd. Şti. 1.095,00 TL, ... Ltd. Şti. 3.375,00TL, ... Ltd. Şti. 5.475,00 TL, ...Ltd. Şti. 3.285,00TL ( * 24.475,55 TL İhbar & Yıllık İzin ), ... (şahıs Şirk.) 27.10.2007-05.10.2010 ... & ... İş Ortaklığı 06.01.2010-26.08.2014 harihlerinde idare ile imzalanmış sözleşme dosyada bulunmadığından, bu dönemler sözleşme dışı olduğuna belirterek hesaplamada dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan ek bilirkişi raporunda.

Taraflar arasında Hizmet Alım Tip Sözleşmesi imzalandığını, asıl sözleşmenin genel, teknik ve idari şartnameden oluştuğu, bu sözleşmelerle davacı ve davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi kurulduğu, bu sözleşmelerde yüklenicinin işçilere karşı yükümlülükleri ve mükellefiyetleri konusunun genel şartname ve teknik şartnamede düzenlendiği, genel şartnamelerin dosyada olmadığı, teknik şartnamelerdeki ilgili kısımların alıntılanarak kök raporun tespit ve değerlendirmeler kısmında belirtildiğini, davalı ...

Ltd.Şti bakımından ise yine ilgili kısımların alıntılanarak iş bu ek raporda ayrıca belirtildiğini, alıntılanan ilgili hükümler çerçevesinde personele ödenen işçilik alacakları bakımından hukuki sorumluluğun kimde olduğu ile ilgili hukuki değerlendirmenin Mahkeme'ye bırakıldığını, kök raporda tüm davalı şirketler bakımından rücu edilebilir miktarlar bakımından ayrıntılı hesaplama yapıldığını, kök rapordaki bu hesaplamaya ek olarak kök rapor tarihinde dosyada sözleşme ve ekleri bulunmayan ...&...

İş Ortaklığı ve ... Ltd. Şti'nin 03.09.2007 - 03.01.2010 dönemi bakımından iş bu ek raporla ayrıca hesaplama yapıldığını , ancak iş bu ek raporun giriş kısmında detaylı olarak belirtildiği üzere sözleşmelerde personel giderleri bakımından sorumluluğa atıfta bulunulan genel şartname ya da teknik şartname halen dosyada mevcut olmadığından sorumluluk bakımından değerlendirmenin yapılamadığını, takdirin mahkemeye bırakıldığını, ...&... İş Ortaklığı ve ... Ltd.

Şti'nin 03.09.2007 - 03.01.2010 dönemi ile ilgili eksiklikler sonradan dosyaya kazandırıldığında ve mahkeme sorumluluğun yüklenici firmada olduğu kanaatine varırsa, bu iki şirket açısından rücu edilebilir miktarların ; ...&... İş Ortaklığı bakımından 5.082,00 TL (1/2 sorumluluk ) ... Ltd.

Şti'nin 03.09.2007 - 03.01.2010 dönemi” bakımından 2.400,00 TL, Mahkeme raporun sonuç kısmındaki (3 nolu) miktarların kök rapordaki hesaplamaya dahil edilmesini uygun gördüğü takdirde rücu edilebilir miktarların toplamda; ...Ltd. Şti. 3.285,00TL(kıdem) + 24.475,55TL(ihbar,y-i.)=27.790,55 TL, ... Mühendislik Ltd. Şti. 5.475,00 TL + 2.541,00 TL = 8.016,00 TL, ... Ltd. Şti. 3.375,00 TL + 2.541,00 TL + 2.400,00 TL = 8.316,00 TL, Mavi Bilg. Ltd. Şti. 1.095,00 TL, Tasf. Hal. ...

Ltd. Şti. 1.095,00 TL olduğunu, Ek raporun 2 nolu sonuç kısmındaki eksikliklerin davacı tarafından dosyaya kazandırılmadığı takdirde mahkeme ...&... İş Ortaklığı ve ... Ltd. Şti'nin 03.09.2007-03.01.2010 dönemi” bakımından sözleşmesel sorumluluk açısından rücu edilemeyeceği kanaatine varır ise davalılar açısından rücu edilebilir miktarların kök raporun sonuç kısmındaki kadar olduğu tespit edilmiştir.

Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir.

Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)

Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır.

Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur.

Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. · ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.