İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/290 K.2025/177

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde 23/06/2022 tescil tarihli, ... tescil numaralı, 22/06/2022 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye konu satıcısı ...

Ticaret Limited Şirketi olan, 30/06/2022 tarihli ve ... fatura numaralı faturaya konu 1 adet, ... marka, 2022 model, ... plaka sayılı, ... motor numaralı ve ... şasi numaralı ... Combi Kamyonet; satıcısı ... Endüstri Tekstil Makine Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olan, 22/07/2022 tarihli ve ... fatura numarlaı faturaya konu 12 adet, ... marka, ...-...

(Direct drive, otomatik iplik kesmeli, ayak kaldırmalı zigzag makinesi), seri numaraları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... olan sanayi tipi dikiş makinaları(komple standart aksesuarları ile birlikte); satıcısı ...

Şirketi olan, 15/08/2022 tarihli ve ... fatura numaralı faturaya konu 15 adet, ... marka, ...-7-.../.../.../...(Direct drive, otomatik iplik kesmeli, ayak kaldırmalı zigzag makinesi), seri numaraları ..., ..., ..., ..., .., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... olan sanayi tipi dikiş makinaları(komple standart aksesuarları ile birlikte)'nın karşı tarafa teslim edildiğini, davalının sözleşme gereği kira bedellerini ödemediğini, bunun üzerine ....

Noterliği’nin 12/02/2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi tebliğ ettiklerini, 60 günlük süresi içinde davalının edimini yerine getirmediği gibi; malları da iade etmediğini, 60 günlük yasal sürenin dolması nedeniyle sözleşmenin fesih olunduğunu, kiralanan malların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunu, ihtiyati tedbir talep etmeleri üzerine ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ile mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

UETS yoluyla gönderilen ihtarnamelerin davalı şirket tarafından 17/02/2024 tarihinde tebliğ alındığı yasa gereği kabul edildiğinde, bir an için talep edilen alacağın nizasız olduğu var sayılsa bile 60 günlük yasal ödeme süresi 17/04/2024 tarihinde dolmakta olduğunu, bunun anlamının ortada hiç niza yokken davacı şirketin bu davaya konu sözleşmeyi bu tarihten önce fesih ettiğinin kabul edilemez olduğunu, yani davacı şirketin bu sözleşmeyi fesih iradesinin ancak 18/04/2024 tarihinden sonra hüküm ifade edebileceğini, müvekkili şirketin ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesine ... esas numarası ile açmış olduğu konkordato davasında mahkemenin 13/03/2024 tarihi itibariyle geçici mühlet karar vererek, yasanın öngördüğü tüm tedbir kararlarını aldığını, bu cevap verdikleri tarih itibariyle de geçici mühlet kararını 10/06/2024 tarihinde 13/06/2024 tarihinden itibaren 1 ay uzattığını, dolayısıyla 13/03/2024 tarihinden önceki tüm borçların, bu sözleşmede ödenmemiş olan kira borçları da dahil olmak üzere konkordatoya tabi borç hükmüne kavuşmuştuğunu, davalı şirket yönünden 60 günlük ödeme süresi içinde bu yasak geldiği için,

davalı şirketin temerrütünden bahsedilemeyeceğini ve bu davaya konu sözleşmenin feshinin yasal olarak mümkün olmadığını, davacı şirketin sözleşmeyi fesih iradesinin hukuki sonuç doğurmayacağını, bu sebeple davacı tarafından yapılan fesihin usul ve yasaya açık aykırı olduğunu, ayrıca davacının ihtar tarihi 12 şubat 2024 iken davalı şirkete bu tarih itibariyle kestiği ve tahakkuk ettiği kira faturası ve alacağının 15/01/2024 tarihli kira faturası alacağı olduğunu, 12/02/2024 tarihinde henüz daha 15/02/2024 tarihli faturayı kesmediği halde kendini nasıl iki aylık kira alacaklısı yaptığını da anlamanın mümkün olmadığını,

burada dahi 6361 sayılı yasanın 31. madde şartlarının oluşmadığının aşikar olduğunu, ayrıca söz konusu ihtarname ile bildirilen miktarda borçlarının bulunmadığını, ihtiyati tedbir kararına itirazlarının bulunduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati tedbir gereği teslim edilen malların müvekkili şirkete teslimini ve davanın reddini talep etmiştir.

Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası öncelikle 5.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 16/05/2024 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malların dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması bakımından 1 aylık kesin süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 21/06/2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 3.940.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş, mahkememizin 25/06/2024 tarihli ara kararı ile.

"Davacı vekiline, 27 adet dikiş makinesi proforma bedeli 3.240.000,00-TL ve 1 adet araç değeri 700.000,00 TL olmak üzere toplam.

3.940.000,00-TL üzerinden dava açarken bildirilen ve harcı ödenen 5.000,00-TL düşüldükten sonra kalan 3.935.000,00-TL üzerinden hesaplanan 66.857,75-TL eksik harcı tamamlamak ve bu konuda mahkememize yazılı olarak beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik harç tamamlanmadığı takdirde, dosyanın işlemden kaldırılacağının ve ihtarına" karar verilmiş, davacı vekili 03/07/2024 tarihi itibariyle 66.857,75-TL tamamlama harcını ikmal etmiş ve mahkememizin 04/07/2024 tarihli ara kararı ile,

davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 23/06/2022 tescil tarihli, ... tescil numaralı, 22/06/2022 tarihli ve ...-R2 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, ruhsatlar, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, .... Noterliğinin 07/09/2022 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, .... Noterliğinin 12/02/2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.

Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 03/01/2025 tarihli rapor ile; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre davalı kiracının temerrüt

faizi hariç 12.02.2024 ihtarname tarihi itibariyle ... numaralı ödeme planından 26.01.2024 tarihli 20.817,94-TL kira borcu ve ... numaralı ödeme planından 26.01.2024 tarihli 97.698,31-TL kira borcu olmak üzere toplam 118.516,25-TL faturalandırılmış kira borcu bulunduğu, ihtarnamede verilen yasal ödeme süresi içerisinde davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, yasal

süre sonu itibariyle davalı kiracı şirketin temerrüt faizi hariç 3 aylık kira bedeli toplamı olarak 62.453,82-TL+293.094,93-TL=355.548,75-TL faturalandırılmış kira borcu bulunduğu,

buna göre davacı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinin 10.2 maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 10.4 maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri

Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, finansal kiralama konusu ekipmanların davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez, davacı tarafından davalı şirkete .... Noterliğinin 07/09/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması; .... Noterliğinin 12/02/2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.

Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması,

22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre.

Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği,

davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu,

bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03/01/2025 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, borçlu hakkında konkordato mühleti verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının açılmasına,

yürütülmesine ve neticede karar verilmesine engel teşkil etmemesi de göz önünde bulundurularak, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

SERİ-NUMARALARI:...-

...-...- ...-...-... *Satıcısı ... ENDÜSTRİ TEKS. MAK. SAN. VE TİC. A.Ş olan; 15/08/2022 tarih ... fatura nolu faturaya konu; -15 ADET ... MARKA SANAYİ TİPİ DİKİŞ MAKİNALARI(KOMPLE STANDART AKSESUARLARI İLE BİRLİKTE) ...-7-.../.../.../...(Direct drive, otomatik iplik kesmeli, ayak kaldırmalı zigzag makinesi)

SERİ-NUMARALARI:...-...-...-...-

...-...-...-...-...-...-

...-...-...-...-...

" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,

3-.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30/04/2024 tarih ve ... D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,

4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,

5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269.141,40-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 66.857,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 67.285,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 201.856,05-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 67.285,35-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 180,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 8.107,60-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 459.200,00-TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2025

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır