Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/856 K.2025/588

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/856 Esas - 2025/588

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/856 Esas

KARAR NO : 2025/588

HAKİM : ....... KATİP : .......

DAVACI : .......

VEKİLİ

Av. .......

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 17/12/2024

KARAR TARİHİ : 11/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16.07.2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... vergi numaralı İş ortaklığının 2023 yılı 10, 11, 12 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının, bulundukları hard diskin elektrik arızasından kaynaklı olarak hasar görmesi neticesinde zayi olduğunu ileri sürerek defter ve belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

Davacı vekilince açılan dava ile; davacının içinde bulunduğu İş Ortaklığının muhasebe kayıtlarının tutulduğu birimde 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriği donanımın zarar gördüğü, arızanın meydana geldiği donanım arasında İş Ortaklığının muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard diskin de bulunduğu, Seğmenler Vergi Dairesi ... vergi numaralı İş ortaklığının 2023 yılı 10, 11, 12 dönemlerine ait e-Defter dosyalarının ve beratlarının zayi olduğu ileri sürülerek açılan e-Ticari defter zayii'ne dair dava olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememiz ara kararı uyarınca davacı vekilince zayine karar verilmesi talep eden defterlerin hangileri olduğunun mahkememize bildirilmesi için süre verilmiş, sunulan beyan dilekçesi ile zayi olduğu ileri sürülen defterlerin yevmiye ve defteri kebir olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekiline .....Gelir İdaresi Başkanlığınca yapılan müracaata cevap verilmemiş olması nedeni ile vergi mahkemesine dava açmak ve mahkeme bilgilerini sunmak üzere 1 ay kesin süre verildiği, aksi halde Gelir idaresi başkanlığının 2.kopyaların verilmesi talebinin reddine dair idari işleme karşı tüm yasal yollar tüketilmeden (... ...... Karar) mahkememizde açılan davanın reddedileceğinin ihtar edildiği ancak ara karar gereğinin yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

Ön inceleme ara kararı uyarınca davacı şirketin dahil olduğu iş ortaklığının diğer ortağı olan .... A.Ş'nin açılan davaya muvafakatini gösterir belge örneği veya davacı vekili adına verilmiş vekaletname sunması için davacı vekiline kesin süre verildiği ancak davacı vekilince sunulan 19.04.2025 tarihli dilekçe ile adi ortaklığı oluşturan diğer dava dışı şirket adına muvafakatname ve vekaletname alınamadığı belirtilerek anılan şirkete davanın ihbar edilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamına;

Bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) veya bir hakkın elde edilmesi amacıyla kime karşı dava edileceği (o davada davalı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir.

Ancak, bir davanın davacısının veya davalısının o dava yönünden davacı veya davalı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanıdır. Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. O halde, dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, davayı da bu kişi veya kişilerin açması gerekir. Davayı açabilmek için gerekli sıfat, dava konusu şey üzerinde hak sahibi olan kişiye aittir.

Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı ise tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 520 (6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 620) vd. maddelerinde düzenlenen adi ortaklığın ise taraf ehliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle, adi ortaklığa dair davalarda, adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerekmektedir. Adi ortaklık tarafından açılacak davaların iştirak halinde mülkiyet hükümleri gereği bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekmekte olup, eldeki davada adi ortaklığı oluşturan şirketlerin tamamı tarafından davanın açılamamış olduğu gibi Gelir idaresi başkanlığının 2.kopyaların verilmesi talebinin reddine dair idari işleme karşı tüm yasal yollar tüketilmeden eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır. Hakim ...... · ¸e-imzalıdır.