Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/38 K.2025/24

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ....Yardımlaşma Kurumununun, 64. Olağan Genel Kurulu ile belirlenen 2023 yılı nema oranının hakkaniyete ve gerçek değerlere uygun olarak yeniden tespiti ve tespit edilen yeni oran üzerinden oluşacak farkların 01/01/2024 tarihinden itibaren EMS üyelerinin ...'taki birikimlerine eklenmesine karar verilmesini, her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 2023 yılı nema oranının hakkaniyete ve gerçek değerlere uygun olarak yeniden tespiti ve tespit edilen yeni oran üzerinden oluşacak farkların üye hesaplarına yansıtılması istemine ilişkindir.

Davalı konumunda bulunan ..... mensuplarına sosyal yardım sağlamak amacıyla kanunla kurulmuş olup, gerek teşkilat yapısı ve organlarının oluşumu ve gerekse Kanun ile verilen kamusal yetkiler, usul ve ayrıcalıklar göz önüne alındığında, ...'ın tüzel kişiliği haiz bir “kamu kurumu” olduğu, görevi ve hizmet verdiği konuların “kamusal” amaç taşıdığı görülmektedir.

Diğer taraftan, üyelerin Kurumla olan ilişkileri yönünden hukuki durum incelendiğinde; üyeliğin Kanun ile zorunlu kılınması ve Kurumun da üyeleri için Kanunda belli edilen sosyal yardımları sağlamak ve kamusal nitelikli hizmetleri yerine getirmek amacıyla kurulmuş olması karşısında, bu ilişkinin idare hukuku ilişkisi olduğu açıktır.

Her ne kadar, 205 sayılı Kanun'un 1. maddesinde “Kurumun, bu Yasa ile özel hukuk hükümlerine tabi” olduğuna işaret edilmekteyse de; bu hüküm ile kanun koyucu tarafından, mevcutların işletilmesi ve nemalandırılması için iktisadi ve ticari alanda gösterilecek faaliyetlere esneklik kazandırılmak amacıyla ...’ın üçüncü kişilerle arasında olan bu tür faaliyetleri yönünden özel hukuk hükümlerine tabi kılındığının anlaşılması gerekmekte olup, bu hususun, ...’ın “kamu kurumu” niteliğine engel teşkil etmeyeceği doğal olduğu gibi, bu hükümden hareketle,

bu Kanunda düzenlenen ve idare hukuku ilişkisi niteliği taşıyan “Üye - Kurum” ilişkisinin de özel hukuk hükümlerine tabi olacağı sonucuna ulaşmak olanaksızdır.

Somut olayda; davacı derneğin üyelerinin davalı ... tarafından kurularak işletilen Emekli Maaş Sistemi (EMS) üyesi oldukları, aynı zamanda, 205 sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu 17/a maddesi gereğince davalı ...'ın daimi üyesi oldukları, davacı derneğin üyelerinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla tüzüklerinde yer alan yetkiye istinaden eldeki davayı açtığı, davanın ...'ın 64. Olağan Genel Kurulu ile 2023 yılı için belirlenen %77,1 nema oranının hakkaniyete ve gerçek değerlere uygun olarak yeniden tespiti ve tespit edilen yeni oran üzerinden oluşacak farkların üye hesaplarına yansıtılması istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından 205 sayılı Kanun ile tanınan kamusal yetkilere dayalı olarak, idari usul ve esaslara göre tek yanlı biçimde, tesis edilen işlemin idari bir işlem olduğu açıktır.

Dolayısıyla; gerek ...'ın tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumu olması, gerek "Üye-Kurum" ilişkisinin idare hukuku kurallarına göre belirlenmesi ve gerekse ...'ın kuruluş amacı olarak belirlenen hizmetleri yerine getirdiği sırada karar ve yürütme organlarınca, kamu gücüne dayanılmak suretiyle resen ve tek yanlı olarak tesis edilen işlemlerin idari nitelik taşıdığının açık bulunması karşısında, davanın görüm ve çözümünün idari yargının görevine girdiği sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlık Mahkemesinin 01/04/2024 tarihli, .. Esas, .... Karar sayılı ilamı da idari yargıyı görevli görmüştür. Bu kapsamda davanın görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu benimsenerek yargı yolu bakımından mahkemememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır.