Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/721 K.2025/235

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/721 Esas

KARAR NO : 2025/235

BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP :....

DAVACI :.... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... Av. .... Av. .... Av. .... DAVALI : .... VEKİLLERİ : Av. ....

İFLAS İDARE

MEMURLARI : 1-.... 2-.... 3-....

İFLAS İDARE

VEKİLİ : Av. .... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 04/01/2006

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

YAZIM TARİHİ : 12/05/2025

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında imzalanan hasılat kira sözleşmesi ile davalı şirkete ait ....'da bulunan.... bütün müştemilatı ile birlikte müvekkili şirketçe kiralanması ve işletilmesine ilişkin olarak tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlendiğini, daha sonra ek protokolle uygulamaya dair bazı esasların da belirlendiğini, yapılan sözleşme çerçevesinde otelin müvekkiline teslim tarihinden itibaren davacı tarafından işletildiğini,

sözleşme devam ederken davalı şirket tarafından .... noterliği kanalıyla sözleşmenin 11/3. maddesi gereğince “performans düşüklüğü” sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini ve 90 günlük sürenin başladığının bildirildiğini, davalı yanın tesisin işletmeye hazır hale getirilmesi için yapmakla yükümlü olduğu bakım, onarım faaliyetlerini sözleşmeye uygun şekilde tamamlayarak en geç 25/05/2004 tarihine kadar teslim etmeyi taahhüt etmiş olmasına rağmen ancak 17/07/2004 tarihinde tamamlayabildiğini,

tesis teslim alındıktan sonra da bakım onarım faaliyetlerinin yeterli olmadığını tesisteki pek çok bölümün çalışamaz vaziyette olduğunu davalının 1.100.159.410.000 TL su borcunu ödememiş olması nedeniyle otelin suyunun kesildiğini, davalıdan kaynaklanan bu aksaklıklar sebebiyle otelin öngörülen düzeyde kar edemediğini, hasılat kira sözleşmesinin teminatlar başlığını taşıyan 18. maddesi çerçevesinde,

davacının davalı şirketi olan ödemelerin teminatını karşılamak üzere 500.000,00 € ve ilk işletme yılı olan 2004 yılı için brüt işletme kârı olarak da 600.000.00 € tutarlı 2 adet teminat mektubunun verileceği düzenlemesinin getirildiğini ve davalı şirkete bu mektupların teslim edildiğini, daha sonra dürüst işletme karının garantisi olarak verilen 2 adet teminat mektubundan 600.000,00-€ tutarlı olanın varılan mutabakat çerçevesinde davalıdan iade alındığını, ancak davanın elinde bedelsiz bulunan 500.000,00 € bedelli teminat mektubunun İade edilmediğini, bu nedenle ....

Mahkemesinde teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı alındığını, hasılat kira sözleşmesinin 18 inci maddesinde açıkça 500.000,00 € teminat mektubunun davacının mal sahibine olan ödeme yükümlülüklerini karşılamak ve/veya aylık/yıllık nakit aktarmalarını teminatı olarak verildiğinin belirtildiğini oysa fesih tarihi itibariyle müvekkili şirketin davalıya yapması gereken herhangi bir ödem ile bulunmadığını, dolayısıyla 500.000 € bedelli teminat mektubundan dolayı müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitiyle, teminat mektubunun iadesini ve ayrıca davalı yükümlülüğünde olan;

- 2004 yılı devre tatil giderleriyle ilgili 210.482,00 €, - 2005 yılı devre tatil giderleriyle ilgili 294.221,00 €, - Açılış öncesi giderleriyle ilgili 126.809 €, - Avanslarla ilgili 583.592.,90 €, - Mobilya mefruşat teçhizat ile ilgili 671.142,93 €, - Gecikme bedel karşılığı 120.088 €,

-2004 yılı zararının 1/2'si olan 269.869,50 € olmak üzere toplam 2.276.201,00 € alacağı, bulunduğunu, her bir alacak kalemi için şimdilik 1.000 € olmak üzere toplam 7.000 Euro'luk kısmının davalıdan tahsiline, yine ayrıca müvekkilinin işletmecisi bulunduğu ... otelin içerisindeki mülkiyeti müvekkili şirketi ait olan ancak davanın engellemesi sebebiyle işletmeden alınamayan yiyecek, içecek, broşür, fuel oil, temizlik malzemesi gibi stoklar ile bakım onarım gereçleri, yiyecek içecek, işletme malzemeleri vs niteliğindeki emtianın müvekkili şirkete aynen iadesine,

mümkün olmadığı takdirde 287.135 € emtia değeriyle birlikte toplam 294.134 € alacağın, hasılat kira sözleşmesinin 6.15 maddesi gereğince ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek ... A.Ş.'nin kısa vadeli USD kredilere uyguladığı temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

22/09/2010 tarihli, ıslah dilekçesi ile, 294.135,00 Euro olan başlangıçtaki alacak istemlerine 1.999.335,00 Euro artırarak 2.293.470,83 Euro'ya yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tesisin işletmeciliğini almak için taahhüt ettiği brüt işletme kârlarını gerçekleştiremediğini, bir taraftan kendisine zarar verirken diğer taraftan davalı şirketi ve dolayısıyla alacaklı ... üyesi bankaları finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi kapsamında brüt işletme kararlarına dayalı tahsilat yapamadıkları için büyük ölçüde zarara uğrattığını, davacı şirketin 2004-2005 yıllarında mal sahibine kazandırmayı taahhüt ettiği ... payını elde edemeyerek,

davalı şirketin alacaklı ... üyesi bankalara yapacağı kredi geri ödemesini yapamamasına neden olduğunu, ayrıca 2004 ve 2005 yıllarında fiyat tavizleri vererek yapmış olduğu dolu-boş garantili acente kontratlarının gereğini yapmayarak, ... işletmesini de doğrudan zarara uğratarak, müvekkilinin mağdur ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... Sözleşmesinden kaynaklanan kar payı ve sair alacaklarının tahsili ile teminat mektubundan dolayı borçsuz olunduğunun tespiti talebine ilişkindir.

Taraflarca delil olarak dayanılan ... Sözleşmesi, sözleşme eki protokol, taraflarca karşılıklı olarak keşide edilen ihtarname örnekleri, taraflar arasında düzenlenen 30/03/2024 tarihli ek sözleşme ve delil olarak dayanılan diğer belgeler dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkereler ile dosyaya temin edilmiştir.

Mahkememizce deliller toplandıktan ve oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor ve ek raporlar aldırıldıktan sonra yapılan yargılama sonucu 15/11/2013 tarihinde, 1.085.086,93 Euro için davanın kısmen kabulüne, teminat mektubunun iadesine şeklinde verilen karara karşı davacı tarafından temyiz yoluna gidilmesi üzerine,

....sayılı 26/12/2016 tarihli ilamı ile mahkememiz kararı,

Taraflar arasında 2004 yılı Şubat tanzim tarihli kira sözleşmesi ile Antalya’da bulunan otelin müştemilatı ile birlikte otelin açılış tarihinden itibaren ilk işletme yılı ile izleyen 14 faaliyet yılı boyunca kiraya verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kira sözleşmesinin “Performans Düşüklüğü ” başlıklı 11.3. maddesi ile 2004 yılı hariç , herhangi bir işletme yılında yıl içinde mücbir sebepler olmaksızın işletmebütçesine göre %40 veya daha az Brüt İşletme Karı elde edilmesi halinde tarafların,doksan gün önceden yazılı bildirimde bulunmak koşuluyla sözleşmenin feshedileceği kararlaştırılmıştır.Davalı kiraya veren 30/09/2005 keşide tarihli ihtarname ile kira sözleşmesinin 11.3.maddesinde kararlaştırılan doksan günlük sürenin başladığı belirtilmiş,

kiracı 14/12/2015 tarihli cevabi ihtarnamesi ile kendilerinin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen kira sözleşmesi gereği kiraya verenden alacaklarının bulunduğunu bu nedenle sözleşmenin feshini kabul ettiklerini, işletmenin 16/01/2014 tarihi itibariyle kapatılarak teslim edileceğini, 2.276.201,00 Euro alacağın ödenmesini ve 500.000,00 Euro bedelli teminat mektubun iade edilmesi gerektiğini ihtar etmiştir.

Dava konusu işletmenin 2005 yılında işletme bütçesine göre %40 veya daha az brüt işletme karı elde ettiği tarafların kabulündedir. Ancak davacı performans düşüklüğünün davalı kiraya verenden kaynaklandığını iddia etmektedir.

Kira sözleşmesinin geçici 2. maddesinde “mal sahibinin bu sözleşme gereği işletmecinin gerek açılış öncesi dönemde gerekse işletme döneminde yükümlülüklerini yerine getirmesine engel olabilecek ve alacaklılarına Kompleks ve eklentileri üzerinde icra haciz vb. yasal haklar sağlayabilecek kamu ve özel kişi ve kuruluşlara olan borçlarını 01.04.2004 tarihine kadar ödeyecek ve/veya işletmenin faaliyetine engel olmayacak şekilde ödeme planına bağlayacaktır.

Bu bağlamda malsahibi, ... ve ...

Bankayla işbirliği içerisinde işletmecinin,kompleksi ve eklentilerini bu sözleşme hükümlerine göre sorunsuz bir şekilde işletilebilmesi için her türlü maddi ve hukuki engelden arındıracak ve bu yöndeki tehlikelerden koruyacak hükmü vardır Sözleşmenin Geçici 1. maddesinde belirtilen ve işletmenin hizmete açılabilmesini sağlayacak olan bakım, onarım ve yenileme çalışmalarının açılış tarihine kadar tamamlanabilmesi için gerekli olan finansal kaynak mal sahibi tarafından zamanında sağlanacaktır” düzenlemesi,

yine aynı taraflar arasında akdedilen 30/03/2004 tarihli ek sözleşme ile de “Mal sahibi, otelin açılışından önce tesisin işletmeye hazır hale getirilmesi için yapmakla yükümlü olduğu bakım, onarım ve yenileme faaliyetlerinin ....ile yapılan ve bir kopyası işletmeci'ye verilen yapım sözleşmesinde madde 1.06/da belirtilen sürelerin sonunda (yüzme havuzu ve Lojmanların yatağa dönüşümü hariç) tamamlanmasını ve tesisi yenilenmiş hali ile (yüzme havuzu ve Lojmanların yatağa dönüşümü hariç) en geç 25.05.2004 tarihinde (+/- 3 gün opsiyonlu olarak) işletmeci'ye teslim etmeyi kabul ve taahhüt eder.” düzenlemesi yer aldığına göre mahkemece davacı

kiracının “Performans Düşüklüğü” nde davalı kiraya verenin kusurunun bulunup bulunmadığı hususunda taraf delilleri toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

Gerekçesi ile araştırmalı olarak bozulmuştur.

Mahkememizce bozma ilamına uyularak yeniden taraf teşkili yapılmıştır.

Davalı şirketin ....., sayılı 23/12/2015 tarihli ilamı ile iflasına karar verilmiş, bu nedenle mevcut dava kayıt kabul davasına dönüşmüş, İİK m.194 uyarınca, duruşmalar ikinci alacaklılar toplantısının 10 gün sonrasına kadar ertelenmiştir.

Mahkememizce uyulan bozma ilamı doğrultusunda rapor tanziminin sağlanması için nitelikli hesap bilirkişisi, mali müşavir ve işletme konusunda uzman öğretim üyesi bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan 14/01/2025 tarihli, önceki bilirkişi kurulu raporları da değerlendirilmek suretiyle, bozma ilamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli rapor dosyaya sunulmuştur.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilince rapora yönelik itiraz dilekçesi sunulmamış, davacı vekilince 04/02/2025 tarihli dilekçe ile rapora yönelik itirazlar bildirilmiş ise de; raporda yer alan alacak tespiti doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

14/01/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, bozma ilamı içeriğine uygun olarak taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddeleri, önceki bilirkişi kurulu raporu ve raporlardaki hesaplamalar dikkate alınarak, sonuç itibariyle;

Davalı yanın, taraflar arası sözleşme ile “kamu ve özel kişi ile kuruluşlarla olan borçlarını 01/04/2004 tarihine kadar ödemeyi yahut yapılandırmayı...” taahhüt etmesine rağmen, 1.100.159.410.000 TL su borcunu ödemeyerek bu taahhüdünü yerine getirmemiş olmasının, “sözleşmeye aykırılık” teşkil etmekle birlikte, sezon dışı olan Aralık ayında bir veya birkaç günlük su kesintisinin, davacının “performans düşüklüğü”ne sebebiyet vermeyeceği,

Davalı yanın otelin bakım, onarım masraflarından dolayı gecikmeli tesliminden dolayı, garanti edilen tutardan, 90.221 € tutarında indirim yapılması ve bakiye 30.221 €'luk kısmının 2005 yılındaki brüt işletme kârından düşülmesine 18/10/2004 tarihli Mutabakat Tutanağı ile muvafakat ettiğinden, davacının “performans düşüklüğü” hususunda, “otelin geç teslim edilmesi...” gerekçesine dayanamayacağı,

Davacının iflas tarihi itibariyle toplam alacağının 12.699.821,85-TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davalı şirketin 23/12/2015 tarihinde iflasına karar verilmiş ve dava kayıt kabul davasına dönüşmüş, bilirkişi kurulunca da İİK m.195 uyarınca, iflas tarihi itibariyle anılan maddeye uygun olarak hesaplama yapılmıştır.

Bozma sonrası aldırılan 14/01/2025 tarihli gerekçeli ve denetime elverişli rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilince itiraz edilmemiş ve davacı vekilince rapordaki hesaplama hükme esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkememizce ilk olarak verilen ...Şubesi tarafından düzenlenen ... seri numaralı, 500.000,00 Euro bedelli teminat mektubundan ötürü, davacının borçlu olmaması nedeniyle hükümsüz kaldığının tespitine ilişkin ilk karar, davalı tarafından temyiz edilmemekle, davacı yararına kazanılmış hak oluşturmuş,

İflas tarihi itibariyle raporda belirlenen alacak ile ilgili rapordaki hesaplamaya, davalı tarafın itiraz etmemesi, davacı tarafça bu hesaplamaya göre karar verilmesi istenilmiş olduğu gibi raporun da gerekçeli ve denetime elverişli olması dikkate alınarak, davanın kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan.... · ¸e-imzalıdır. · Üye .... · ¸e-imzalıdır. · Üye .... · ¸e-imzalıdır. · Katip .... · ¸e-imzalıdır.