Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/227 K.2021/543

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2021/227 Esas

KARAR NO : 2021/543

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/04/2021

KARAR TARİHİ : 15/09/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 23/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin cari hesap alacağına dayalı olarak 2.880,79 TL alacağının tahsili için ... Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında yapılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini bildirmiş, faturaya süresinde itiraz etmeyen ticari alım satım çerçevesinde ticari kayıtlar ile de haklılıkları anlaşılacak takibe olan itirazın iptaline takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafında dava konusu ile aynı konuda daha önce açılmış ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının olduğunu, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

1-Tüm dosya münderecatı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME

Dava, cari hesap bakiyesine dayalı alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir. Dosyada yer alan ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı kararının incelenmesinde; davacının, ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.; davalının, ... Yem San. Turz. ve Tic. A.Ş., dava konusunun ... Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında yapılan takibe itirazın iptali istemi ve dava değerinin 2.880,79 TL olduğu görülmüştür. Dolayısıyla her iki davanın tarafları, konusu ve sebebi aynıdır.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartları’dır. Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denilmektedir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir.

Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hâkim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmıştır. Bu maddenin birinci fıkrasının ı) bendi, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" olumsuz koşuludur. ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, 2020/707 K. sayılı dosyasının tarafları, konusu ve sebebi aynı olup, bu dosyadan verilen kararın istinaf incelemesinde olup henüz kesinleşmemiş olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla bu dosya, derdesttir.

Benzer bir olayda Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin ....

K. sayılı ilâmında: "...eldeki itirazın iptali davasına konu ... esas sayılı takip dosyasının dayanağını oluşturan iki adet fatura ile daha önce ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı vekilinin yetkiye ve borca itiraz ettiği, ... gönderme ile takibin ... esasını aldığı, işbu takip dosyası üzerinden çıkartılan ödeme emrine de davalı vekilince itiraz edildiği, akabinde davacı tarafından asıl alacak tutarı üzerinden ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açıldığı, mahkemenin 07.04.2011 gün,...

K. sayılı kararı ile yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verildiği, verilen bu kararın kesinleşmediği, davanın hâlen derdest olduğu anlaşılmış olmakla, mahkemece bu husus gözetilerek eldeki temyize konu davanın dava şartı yokluğu nedeni ile HMK’nın 115/2 maddesi hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken..." şeklindeki bozma kararı mahiyeti itibariyle benzerdir.

Derdest bir dava varken tarafları ve konusu aynı olan davanın açılması durumunda, açılan eldeki dava hakkında dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Yukarda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.