Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/295 K.2022/436

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Ankara ...İcra Müd.'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine haksız itiraz ettiğini bildirerek itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın yetkili icra dairesi ve yetkili mahkemeye ilişkin değerlendirmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Elazığ İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, mahkememizin görevsiz olduğunu, davacının iddia ettiği otoyol ve kaçak geçiş ihlallerini kabul etmediklerini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Davadaki talep, davacı alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası açıldıktan sonra dava dilekçesi tebliğ edilen davalı vekili 25/05/2022 tarihli cevap dilekçesi ile Ankara Mahkemelerin ve İcra Dairelerinin yetkisiz olup, Elazığ İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.

İcra takibinin yapıldığı müdürlük ile birlikte itirazın iptali davasının açıldığı mahkemenin de yetkisiz olduğu ileri sürüldüğünde, mahkemenin önce kendisinin yetkili olup olmadığını incelemesi, mahkeme kendisinin yetkili olmadığını kabul eder ise yetkisizlik kararı vermeyip icra müdürlüğünün yetkili olup olmadığını değerlendirmesi, icra müdürlüğünün yetkisiz olduğunu kabul eder ise davaya devam edip, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereği özel dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermesi gerekmektedir.

İtirazın iptali davaları, yapılan takibe itiraz üzerine duran takibin devam etmesini sağlamak amacıyla açılmaktadır. Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK'nın) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. İcra takiplerinde yetki konusu 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre belirlenmektedir.

İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.

Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.

İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur." düzenlemesini içermektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, itirazın iptaline ilişkin davanın ve dayanak icra takibinin konu Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında, davalı icra dairesinin yetkisine de itiraz ederek Elazığ İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu ileri sürdüğü için mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığı konusunda bir karar vermesi gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89/1-1 bendi gereğince; para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Takip ve dava konusu olan fatura bedelinden kaynaklanan tutarın alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenecek para borçlarından biri olarak kabul etmek mümkün değildir. Davalı taraf taraflar arasında yazılı veya sözlü bir sözleşme ilişkisi olduğunu kabul etmemektedir. Bu halde icra takibi yönünden Ankara icra müdürlüğü yetkili olmadığı gibi aynı gerekçe ile itirazın iptali davası yönünden Ankara Mahkemelerinin de yetkili olmadıkları kabul edilmiştir.

İtirazın iptâli davasının görülebilmesi, yetkili icra müdürlüğünde başlatılmış geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. Hukuk Genel Kurulunun 06/04/2004 Tarih, 2004/19-410 Esas, 2004/471 Karar sayılı ilamı da belirtildiği gibi öncelikle icra müdürlüğünün yetkili olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. İlâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametgahındaki icra dairesidir.

Somut olayda, davalı borçlunun merkez adresinin Elazığ olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, yetkili icra dairesi davalının merkezinin bulunduğu Elazığ İcra Dairesidir. Davalının Ankara icra dairesinin yetkili olmadığına, yetkili icra dairesinin kendi seçimine göre de Elazığ icra dairesi olduğuna dair icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazı usul ve yasaya uygundur. Şu halde Ankara icra dairesinin yetkili olmadığı ve ortada yetkili icra dairesinde başlatılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığı, bu durumun 6100 Sayılı Yasanın 114/2 maddesi uyarınca özel dava şartı olduğu gözetilerek davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...