Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/618 K.2024/618

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/618 Esas

KARAR NO : 2024/618

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

ASIL DAVADA

DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALILAR : 1- ....

VEKİLİ

Av. ... - Av. ....

: 2- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

: 3- ... - ... ....

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 19/09/2022

BİRLEŞEN ( .... ESASINDA KAYITLI İKEN) DAVADA

DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALILAR : 1- ...

VEKİLİ

Av. ... - Av. ....

: 2- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

: 3- ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22/02/2023

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

YAZIM TARİHİ : 26/11/2024

ASIL DAVA

Davacılar müşterek vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'ın sürücü ...'nın işleteni, ... Şirketi'nin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Şirketi olduğu, ... plakalı aracın .... Karayolu üzerinde 09/07/2021 tarihinde saat 22:20 sıralarında ....a vatandaşları olan 29 yaşındaki ... ... ve 24 yaşındaki ...'ye çarpması sonucu her iki şahsın da öldüğünü,

Müvekkillerinden ...'nın müteveffa ... ...'nın annesi, ...'nın babası, ...'nın ise kardeşi olduğunu,

Kaza nedeniyle .... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu, 11/02/2022 tarihinde verilen karar ile davalı sürücü ...'ın kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunun anlaşıldığı belirterek,

Aile şirketinde temsilci olarak çalışmakta olup, yüksek lisans öğrencisi ve bekar olan müteveffa ... ...'nin 29 yaşında ölümü nedeniyle, anne ve babasının çocuklarının desteğinden yoksun kaldıklarını, ayrıca söz konusu kaza nedeniyle anne baba ve kardeş olan davacıların çok büyük elem ve ızdırap duyduklarını belirterek,

Kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle, destekden yoksunluk nedeniyle,

Davacılardan baba ... için 1.000,00 TL,

Davacılardan anne ... için 1.000,00 TL,

Maddi tazminatın,

Kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle vefat nedeniyle duyulan elem ve ızdıraptan ötürü,

Davacılardan kardeş ... için 300.000,00 TL,

Davacılardan baba ... için 500.000,00 TL,

Davacılardan anne ... için 500.000,00 TL,

Manevi tazminatın,

Davalılardan (davalı ... poliçe teminat limiti dahilinde ve sadece maddi tazminatla sorumlu olacak şekilde) tahsili ile davacılara verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; şirket merkezlerinin bulunduğu yer itibariyle .... Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davacıların yabancı olması nedeniyle 5718 sayılı ve 12/12/2007 tarihli Milletler Arası Özel ve Usul Hukuku hakkında kanunun 48. maddesi uyarınca ve yine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 84. maddesi uyarınca davacıların teminat gösterme zorunluluğunun olduğunu,

Davacıların müvekkili şirkete gerekli belgeleri tümüyle temin edilerek tazminat istemi ile ilgili usulünce başvurularının bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olmak kaydıyla gerçek zararla sınırlı olduğunu, müvekkili şirket yönünden temerrütün oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların istemlerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin araç kiralama alanında faaliyet göstermekte olup, diğer davalı olan sürücünün müvekkilinden dönüş tarihini belirtmeksizin uzun süreliğine araç kiraladığını, aracın ziliyedi ve sorumluluğu davalı sürücüde iken trafik kazası meydana gelmiş olmakla, bu kaza nedeniyle açılan davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,

Müvekkilinin işleten sıfatını kabul etmemekle birlikte işleten sıfatının bulunması halinde dahi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 86/1'deki düzenleme uyarınca sorumluluktan kurtulmasının mümkün olduğunu, bu doğrultuda davacıların desteği olduğu iddia edilen kişinin uyuşmazlık konusu kazada asli ve tek kusurlu olup, müvekkili aleyhine itham edilecek herhangi bir kusur ve kural ihlali bulunmadığını,

Davacının manevi tazminat taleplerinin de fahiş olup, hukuka aykırı olduğunu, istenilen faizin nevinin de hatalı belirlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ....'da yaşıyor olması nedeniyle yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin savunmasında ise kazanın oluşumunda ceza mahkemesinde yapılan yargılamada deliller gerektiği gibi toplanıp incelenmemekle, müvekkiline verilen kusurun hatalı olduğunu, Müvekkili tarafından araç kiralınırken kasko sigortası talep edildiğini; ancak kasko ücretinin 60 Euro olup paketin içinde olmadığının ifade edilmesi karşısında bu koşullarda araç kiralamayacaklarını ifade ettiklerini, aracın kaskosunun yapıldığının belirtilmesi üzerine yola çıktıklarını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacılar müşterek vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'ın sürücü ...'nın işleteni, ... Şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Şirketi olduğu, ... plakalı aracın .... Karayolu üzerinde 09/07/2021 tarihinde saat 22:20 sıralarında ... vatandaşları olan 29 yaşındaki ... ... ve 24 yaşındaki ....'ye çarpması sonucu her iki şahsın da öldüğünü,

Müvekkillerinden ... müteveffa ...'nin annesi, ...'nin babası, ...'nin ise kardeşi olduğunu,

Kaza nedeniyle .... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu, 11/02/2022 tarihinde verilen karar ile, davalı sürücü ...'ın kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunun anlaşıldığı belirterek,

Aile şirketinde zaman zaman çalışmakta olup, yüksek lisans öğrencisi ve bekar olan müteveffa ...'nin 24 yaşında ölümü nedeniyle, anne ve babasının çocuklarının desteğinden yoksun kaldıkları, ayrıca söz konusu kaza nedeniyle anne baba ve kardeş olan davacıların çok büyük elem ve ızdırap duyduklarını belirterek,

Kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle, destekden yoksunluk nedeniyle,

Davacılardan baba ... için 1.000,00 TL,

Davacılardan anne ... için 1.000,00 TL,

Maddi tazminatın,

Kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle vefat nedeniyle duyulan elem ve ızdıraptan ötürü,

Davacılardan kardeş ... için 300.000,00 TL,

Davacılardan baba ... için 500.000,00 TL,

Davacılardan anne ... için 500.000,00 TL,

Manevi tazminatın,

Davalılardan (davalı ... poliçe teminat limiti dahilinde ve sadece maddi tazminatla sorumlu olacak şekilde) tahsili ile davacılara verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde esas davadaki cevap dilekçesine benzer nitelikte özetle; şirket merkezlerinin bulunduğu yer itibariyle .... Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davacıların yabancı olması nedeniyle 5718 sayılı ve 12/12/2007 tarihli Milletler Arası Özel ve Usul Hukuku hakkında kanunun 48. maddesi uyarınca ve yine Hukuk Muhakemeleri Kanununun 84. maddesi uyarınca davacıların teminat gösterme zorunluluğunun olduğunu,

Davacıların müvekkili şirkete gerekli belgeleri tümüyle temin edilerek tazminat istemi ile ilgili usulünce başvurularının bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olmak kaydıyla gerçek zararla sınırlı olduğunu, müvekkili şirket yönünden temerrütün oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde esas davasındaki cevap dilekçesine benzer şekilde özetle; müvekkilinin ....'da yaşıyor olması nedeniyle yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin savunmasında ise kazanın oluşumunda ceza mahkemesinde yapılan yargılamada deliller gerektiği gibi toplanıp incelenmemekle müvekkiline verilen kusurun hatalı olduğunu, Müvekkili tarafından araç kiralınırken kasko sigortası talep edildiğini; ancak kasko ücretinin 60 Euro olup paketin içinde olmadığının ifade edilmesi karşısında bu koşullarda araç kiralamayacaklarını ifade ettiklerini, aracın kaskosunun yapıldığının belirtilmesi üzerine yola çıktıklarını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili birleşen dava için ayrıca cevap dilekçesi sunmamış; ancak yargılamanın tahkikat aşamasında rapora karşı itiraz ve benzeri hususlarda yazılı ve sözlü olarak beyanda bulunduğunda ana davadaki savunmaların içerik olarak tekrar etmiştir.

GEREKÇE

Esas ve birleşen dava, 09/07/2020 tarihinde davalılardan ...'ın kullandığı, davalılardan ...'ya ait ... AŞ'ye ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıların destekleri ... vatandaşları olan 29 yaşındaki ... ... ve 24 yaşındaki ...'ye çarpması şeklinde meydana gelen çift taraflı desteklerin ölümü ile sonuçlanan kaza nedeni ile poliçe kapsamında tüm davalılardan destekten yoksunluk nedeni ile maddi tazminat isteminde bulunulduğu, ayrıca davalı gerçek kişilerden gerçekleşen ölümden kaynaklanan acı nedeniyle destekten mahrum kalan anne ve babanın yanı sıra kardeşlerinin de manevi tazminat istemine ilişkin olup,

Mevcut esas ve birleşen davada çözümü gereken sorun, kazanın oluşumunda taraflara atfı kabil kusur oranı, desteklerin geliri, davacı anne ve babanın ve desteklerin yaşı, davacıların medeni hali, gibi unsurlar ile iddia ve savunma gözetilerek varsa poliçe kapsamında davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının belirlenmesi ve davacılar ile destek arasındaki yakınlık durumu, kazanın oluş biçimi gibi unsurlar dikkate alınarak talep edilebilir ise manevi tazminat miktarının belirlenmesi noktasındadır.

Taraflarca delil olarak dayanılan ceza dosyası örneği, poliçe, hasar dosyası örneği ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkereler ile temin olunmuştur.

Tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının tespiti için zabıta araştırması yapılmıştır.

Davalı ... şirketinin ....'da bölge müdürlüğü bulunmakla, davalıların yetki itirazı, kazanın olduğu tarih ile davanın açıldığı tarih arasındaki süre dikkate alındığında, zamanaşımı itirazı, ... Devleti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında mevcut adli yardım sözleşmesinin 14. maddesi uyarınca davalı ... şirketinin mevcut dava ile ilgili davacıların teminat ödemesi gerektiği yönündeki itiraz ve istemleri haklı görülmemiştir.

Yine davalılardan ... tarafından kazaya karışan aracın davalılardan ... ...'a uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı, bu nedenle taraflarına araç maliki, işleteni sıfatıyla husumet yöneltilemeyeceği savunmasında bulunulmuş ise de; söz konusu kira sözleşmesinin incelenmesinden aracın 06/07/2021 tarihinde kasko olmaksızın kiralandığı, 11/07/2021 tarihinde döndüğü, bizzat davalı vekilinin 25/09/2023 tarihli yazılı beyanında da belirtildiği üzere kira sözleşmesi ile ilgili vergi dairesine herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmış olmakla, davalı vekilinin kira sözleşmesinin uzun sürece dayalı olduğu ve benzer şekildeki savunmaları kanıtlanamadığından kira sözleşmesine dayalı olarak tarafına husumet yöneltilemeyeceği yönündeki itirazı haklı görülmemiştir.

Davalı ... AŞ tarafından esas ve birleşen davada, sorumluluk tutarı olan 410.000,00 x 2 = 820.000,00 TL maddi tazminatın davacılara ödenmesi nedeniyle söz konusu tutar için davanın anılan şirket açısından konusu kalmamakla, şirket yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmiş, yapılan ödeme tutarında davalı gerçek kişilerin sorumluluğu hafifletilmiştir.

Esas ve birleşen dava yönünden, maddi tazminat istemine ilişkin olarak 03/04/2024 tarihinde sunulan ıslah dilekçesinde, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin bilirkişi raporu ile bağlantılı olarak her bir davacı yönünden mahsubu yoluna gidilerek, destekten yoksunluk nedeniyle maddi tazminat istemi

Esas davadaki davacılar ... için 1.334.255,61 TL'ye, ... için 2.039.802,84 TL'ye,

Birleşen dava yönünden ... için 933.521,22 TL'ye, ... için 1.334.363,49 TL'ye yükseltilmiştir.

Kusura ilişkin ceza dosyası ve benzeri taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra ....'nden 27/10/2023 tarihli aldırılan raporda, Savcılık ve Mahkeme aşamasında aldırılan kusura ilişkin raporlar, dava dosyası içeriği ve ekleri bütün olarak değerlendirilerek gerekçeli ve denetime elverişli olarak kazanın oluşumunda, davacıların destekleri ... ... ve ...'nin herhangi bir kusurları olmadığı, sürücü ...'ın tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce yine rapora esas teşkil etmek üzere tüm deliller toplandıktan sonra Sigorta Aktüer Bilirkişi ...'tan 19/02/2024 tarihli gerekçeli ve denetime elverişli olarak verilen raporda,

Kusur oranı, desteklerin yaşı, geliri, destekler ile davacılar arasındaki yakınlık derecesi, davacıların bakiye ömrü ve diğer unsurlar bütün olarak değerlendirilmek sureti ile desteklerin hayatını yitirmesi nedeni ile yine her iki müteveffa yönünden davalı şirketin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında ayrı ayrı sorumlu olduğu 410.000,00 TL'nin ödenmiş olması nedeniyle her bir davacı açısından garameten bu miktarın talep edebilecekleri tazminattan mahsubu yapılmak suretiyle sonuç itibariyle,

Esas davada, davacılardan ...'nın 1.334.255,61 TL, ...'nın için 2.039.802,84 TL, birleşen davada ise, davacılardan ...'nin 933.521,22 TL, ...'nin ise 1.334.363,49 TL destekten yoksunluk nedeniyle maddi tazminat talep edebilecekleri belirlenmiş,

Davalı gerçek kişiler vekilince, rapora itiraz edilmiş ise de, kusurun ve buna bağlı olarak aktüerya hesabı yönünden ön görülen tüm unsurlar dikkate alınmak sureti ile aktüerya bilirkişisi tarafından talep edilebilcek tazminat tutarı hesaplanmış olmakla, itiraz haklı görülmeyerek raporda yapılan hesaplama hükme esas alınmak sureti ile maddi tazminat istemi ile ilgili olarak, esas ve birleşen davanın ıslah ile arttırılan miktar dikkate alınarak bütünüyle kabulü cihetine gidilmiştir.

Manevi tazminat istemi ile davalı araç sürücüsü ve araç sahibi gerçek kişiler aleyhine manevi tazminat istemi ile açılan davada ise,

Manevi tazminat istemi ile açılan esas ve birleşen davada ise, tarafların belirlenen ekonomik ve sosyal durumları, kazanın oluş biçimi, davacılar ile müteveffalar arasındaki yakınlık derecesi, kaza tarihi itibari ile paranın satın alma gücü dikkate alınarak, meydana gelen kazada davacıların yakınları olan ... ... ve ...'nin hayatını yitirmesi nedeni ile duyulan acının bir parça hafifletilmesi amacıyla davanın kısmi kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Katip ... · ¸e-imzalıdır.