Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/17 K.2024/197

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/17 Esas

KARAR NO : 2024/197

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. .... DAVALI :.... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/12/2018

KARAR TARİHİ : 13/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 18/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacının iddialarının kısaca; Davalıya 10.02.2010- 14.05.2010 ve 27.07.2010 tarihlerinde toplam 9 adet araç satıldığını, bu araçların 4 tanesi hakkında .... Sayılı ilamı ile araçların dosyamız davacısına iadesi ile ödenen bedellerinin dosyamız davalısına geri verilmesi yönünde verilen karar doğrultusunda 11.10.2018 tarihinde .... E. Sayılı dosyası ile iade edilen araçları teslim aldıklarını araçlarda tutulan tutanak ile de tespit edildiği üzere olağan dışı bazı hasarların bulunduğunu, bunun üzerine 18.10.2018 tarihinde .... D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdıklarını, araçlarda meydana gelen hasar nedeniyle şimdilik 20.000,00TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili savunmaları özetle; Talebin zamanaşımına uğradığını, davanın konusu ve davacının konumu itibariyle belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, araçların zaten ayıp nedeniyle kullanılamaz olmasından dolayı ..... Sayılı ilamı ile davacıya iade edildiğini, dava konusu zararların davanın başından beri olan ve bu mahkeme karar ile de tespit edilen zararlar olduğunu, davalının kasten meydana getirdiği ve kendisine kusur atfedilebilecek herhangi bir zararın da buluınmadığını ve davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

1-..... Sayılı dosyası,

2- .... E. Sayılı dosyası,

3- .... D.İş sayılı,

4- 11/10/2018 tarihli araç teslim-tesellüm tutanağı,

Dava, "mahkeme kararı ile iadesine karar verilen araçların teslimi esnasında olduğu ileri sürülen ayıptan kaynaklı alacak istemine'' ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların uyuşmazlık konularının; Taraflar arasındaki çekişmenin .... Sayılı ilamı ile araçların dosyamız davacısına iadesi ile ödenen bedellerinin dosyamız davalısına geri verilmesi yönünde verilen karar doğrultusunda 11.10.2018 tarihinde .... E. Sayılı dosyası ile iadesine karar verilen araçları teslim edildiği esnada ...'nin tespit edilen ve kararda ayıp olarak sözleşmenin feshine dayanak olarak gösterilen zararlar dışında, teslim edilen 4 adet aracın hasarlı teslimatın bulunup bulunmadığı ve araçların hasarlı teslimat varsa süresi içinde tespitinin yapılıp yapılmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağı bulunup bulunmadığı ve alacak varsa miktarı noktalarında toplandığı belirlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosya kapsamında uyuşmazlığa sebebiyet veren olay, dosyamız davalısı ile davacısı arasında ..... Sayılı ilamı ile araçların dosyamız davacısına iadesi ile ödenen bedellerinin dosyamız davalısına geri verilmesi yönünde verilen karar doğrultusunda hükmün ifası nedeniyle yapılan işlemlerdir. Bu hüküm ile dosyamız davalısı uhdesinde bulunan ve dosya kapsamında tespit edilen ayıpları taşıyan araçları dosyamız davacısına teslim etme ve ödediği bedeli alma hakkkına kavuşmuştur.

Bu hükmün ifası amacıyla araçların davacıya teslimi için gerekli olan işlemleri yapma davalıya aittir. Davalının ayıplı araçların iade borcunu ifa edebilmesi için öncelikle davacıya uygun bildirimde bulunması ve davacı (alacaklı) araçları haklı bir neden olmaksızın almayarak temerrüde düşmesi halinde, davalının (borçlunun) borç konusu eşyayı tevdi ederek borçtan kurtulma imkânı vardır.

Borçlunun gerek tevdiden önce gerekse tevdiden sonra yapacağı alacaklıya bildirim, tevdi yeri belirlenmesi, malın taşınması, malın paketlenmesi ve benzeri- masrafları söz konusu olacaktır. Fakat malın tevdii gerçekleşene kadar da borçlu malı nezdinde tutmak ve korumak zorundadır.

Bu sebeple borcun ifasını haklı bir sebep olmaksızın kabul etmeyen alacaklının, borçlu tarafından malın muhafazası için yapılan masrafları, borca aykırılık hükümleri uyarınca değil vekâletsiz iş görme kuralları gereğince ödemesi gerektiği kabul edilir.

Dosyamızda öncelikle incelenmesi gereken az önce açıklanan hususlar kapsamında davalının iade konusu araçların muhafazasında ihmalinin bulunup bulunmadığı, araçlarda meydana gelen zararların davalının ağır veya hafif kusuru ile meydana gelen zararlar olup olmadığıdır.

Mahkememizce davacının ve davalının zararların niteliğine ilişkin iddialarını incelemek, araçlarda meydana gelen ve araçların teslimi sırasında her iki tarafın imzası ile tutulan araç teslim-tesellüm tutanağında, .... D.İş dosyasında alınan tespit raporunda belirtilen zararlar ile araçların ayıp nedeniyle iadesine ilişkin .....

Sayılı dosyasında belirtilen ayıpların karşılaştırılarak araçlarda davacıya teslim sırasında bulunduğu anlaşılan zararların ...'nin dosyasında iadeye sebebiyet olarak tespit edilen ayıplar dışında zararların bulunup bulunmadığı, zarar var ise bu zararların araçların yıllara sari kullanılmamasından ve beklemesinden kaynaklı olağan zararlar olup olmadığı hususlarını içeren Makina Mühendisi Bilirkişiden 04/07/2019 tarihli rapor alınmış, bilirkişi raporunda araçlarda ...'nin dosyasında iadeye sebebiyet olarak tespit edilen ayıplar dışında pek çok zararların bulunduğunu,

meydana gelen zararların ortalama 1/3'ünün olağan kullanılmamadan yıpranma sebebiyle meydana gelen zararlar olarak nitelendirilse bile 2/3'ünün davalının ihmali ile meydana gelen zararlar olduğunu ve bu zararların piyasa koşullarında 62.666,64 TL maddi karşılığının bulunduğunu tespit etmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun, araçların teslimi sırasında her iki tarafın imzası ile tutulan araç teslim-tesellüm tutanağında, ....

D.İş dosyasında alınan tespit raporunda belirtilen zararlar ile araçların ayıp nedeniyle iadesine ilişkin .....

Sayılı dosyasında belirtilen ayıpların karşılaştırmak suretiyle düzenlendiği ve zararları tek tek inceleyerek hangi zararın olağan hangi zararın davalı kusuru ile meydana geldiğinin ayrıntılı bir şekilde belirtildiği anlaşıldığından mahkememizce raporda belirlenen zarar miktarı ve değerlendirmelere itibar olunmuş ve davanın kabulüne dair, Mahkememizden verilen 27/11/2019 tarihli kararın ....

Dairesi'nin 25/11/2022 tarihli, .... sayılı ilamı ile ".....Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği gibi taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları da karşılanmamıştır. Mahkemece davacıya davalı tarafından teslim edildiği tarafların kabulünde olan araçlar ile ilgili olarak davacı yanca herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı, araçların mevcut son durumlarının ne olduğuna yönelik araştırılma yapılmamıştır.

Mahkemece bu yönde araştırma yapılarak gerektiğinde araçlar üzerinde konusunda uzman oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapmak suretiyle araçların mevcut son halinin davacı yanca ne şekilde değerlendirildiği, tarafların iddia ve savunmaları üzerinde de durularak tarafların rapora itirazları da karşılanmak suretiyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli bir rapor alınması gerekmektedir....." denilmek suretiyle kaldırıldığı ve dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmış belirtilen ilam doğrultusunda işlemler yapılmıştır.

Davacı vekili araçların satıldığını bu nedenle akıbetlerinin kendilerince bilinmediğinin bildirildiği anlaşılmış ve dosya kapsamındaki delillere ve ilamda belirtilen hususlarda bilirkişi heyetince inceleme yapılmasına karar verilmiş bilirkişi heyetinden 29/11/2023 tarihli kök ve 22/01/2024 tarihli ek rapor alınmış rapora göre davacının 23.552,66 TL zararın hesaplandığı bildirilmiştir.

Davalı taraf herne kadar araçları iade etmek için ellerinden geleni yaptığını ve araçlardaki zararın oluşmasının 3. Şahısların fiili ile oluşup oluşmadığının tespit edilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de, araçların davalı uhdesinde olduğu ve sorumluluğun davalıda olduğu ve davalının araçları davacıya iade edene kadar uygun bir şekilde muhafaza etme yükümlülüğü altındadır.

Araçlarda meydana gelen eskime yıpranma gibi hususlar olağan olarak kabul edilse bile araçların parçalarının olmaması camlarının kırılması parçaların kırılması gibi zararların davalının ağır kusuru ile meydana gelen zararlar olduğunu kabul etmek gerekmiştir.

Bu nedenle davalının araçlarda meydana gelen zararlar nedeniyle kusurlarının bulunmadığı yönündeki savunmaları yerinde görülmemiş, sonuç itibariyle davacının davalıdan, bilirkişi raporunda olağan zararlar dışında tarif edilen ve hesaplanan 23.552,66 TL'nin dava tarihi 03/01/2019 itibariyle uygulanacak değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.