Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/175 K.2024/160

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/295 Esas

KARAR NO : 2024/67

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... DAVALI : 1-.... VEKİLLERİ : Av. ... Av. .... DAVALILAR : 2- ... 3- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/04/2023

KARAR TARİHİ : 25/01/2024

YAZIM TARİHİ : 25/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; ... İşi Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi” kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ...

Başkanlığına karşı Arabuluculuk Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ...

(T.C. ....) lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu taraflarınca ödendiğini, davacı/başvurucunun çalışmış olduğu yukarıda yazılı davalı taşeron şirketlerle davacı şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca davacı şirket tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubet, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 13.836,36 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, davacı şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını,

davalı şirketlerin de davacı şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... (TC: .... ) işçilik alacakları için ...

Başkanlığına karşı Arabuluculuk yoluna başvurduğunu, Arabulucuk görüşmeleri neticelerinde 22.02.2019 tarihinde tarafların anlaşma sağladıklarını, başvurucunun işçilik alacaklarının ... tarafından ödenmiş olup, ayrıca Arabuluculuk ücret ve masraflarının da ödendiğini, 13.836,36 TL ödeme tutarının, davacı şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesilmiş olup, davacı şirket tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, Arabuluculuk görüşmelerinin taşeron şirketlerle anlaşma yoluna gidilemediğinden,

anlaşmama tutanağı düzenlenlendiğini, davacı şirketin, taşeron davalıların işçisine ... tarafından ödenen tutarı hak edişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, mahkememizce yaptırılacak Bilirkişi İncelemesi ile davacı şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca,

ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının davalı şirketçe ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, arz ve izah edilen nedenlerle ... celp edilerek gelen evraklar ve re' sen araştırılacak sair sebeplerle.

Fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 13.836,36 TL rücuen alacak miktarının ... tarafından davacı şirketin hak edişinden kestiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin asıl işveren olduğu işler kapsamında farklı taşeron firmalarda çalışan ...' a yapılan ödemelerin rücuen tazminatı talep edildiğini ancak, söz konusu dava haksız olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçi, asıl işveren olarak ... karşı arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu ve bu süreç sonucu anlaşma ile son bulduğunu, dava dışı işçiye yapılan 13.836,36 TL ödemenin davacı ... Ltd.

Şti.'nın hak edişinden kesildiğini ancak, davalı şirketin arabuluculuk sürecine dahil edilmediğini, davalı şirketin hukuki dinlenilme hakkını ve savunma hakkını kullanmasını engelleyen bu arabuluculuk süreci ve arabuluculuk sonucu kararlaştırılmış olan ödemenin taraflarından talep edilmesini kabul etmediklerini, davalı şirkete herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın asıl işverenle yapılmış olanarabuluculuk anlaşmasına dayalı olarak açılan davanın işbu davanın haksız olduğunu, arabuluculuk sürecine ilişkin davalı şirkete bilgi verilmemesi,

davalı şirketin savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkı kullanmasının engellenmesi anlamına geldiğini, davalı şirketin dava dışı işçiye, davalı şirkette çalıştığı dönemde işçilik alacakları ile ilgili herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı vs. hususlarında herhangi bir bilgi alınmadığını, davalı şirketin kusuru olmaksızın savunma hakkının engellenmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki;

asıl işveren ... tarafından arabuluculuk anlaşma - tutanağına dayanılarak davacı şirketin hak edişlerinden kesinti yapılması ve davacının bu kesintilere itiraz etmemesinin kendi kusurundan kaynaklandığını, dava dışı işçi ile ... arasında arabuluculuk ücret masraflarının da istenmesi usul ve yasaya aykırı olup davalının savunma hakkını engelleyerek arabuluculuk sonucu anlaşılması ve bu anlaşmaya istinaden arabuluculuk ücretinin taraflarından talep edilmesini kabul etmediklerini, bu nedenle işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Türk Borçlar Kanununda rücu zamanaşımı süresini iki yıl olarak belirlendiğini,

davanın açılış tarihi dikkate alındığında davalı şirkete yönelik alacakların Zamanaşımına uğramış olup zamanaşımı defi itirazında bulunduklarını, TBK m. 73:"Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." iş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu,

dava dışı işçinin davalı şirketteki işten ayrılma tarihinin Ocak 2016 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde; işyeri devrinde, devirden önce doğan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işverenin birlikte sorumluluk taşıdığı,

ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğu düzenlendiğini, dava dışı işçinin davalı şirkette Haziran 2013 - Ağustos 2014 ve Ağustos 2014 - Ocak 2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçiye ait ödemelerin yapıldığı tarih ile işbu davanın açıldığı tarih gözetildiğinde davalı şirketin iki yıllık sorumluluk süresinin geçtiğini, bu nedenle davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

dava dışı işçinin davalı şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından dolayı kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davalı şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının davalı şirketten talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İş Kanunu'nun açık hükümleri karşısında, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmadığı ve talebinin mesnetsiz olduğu açık olduğunu, bu nedenlerle davacının yapmış olduğu ödemeleri taraflarına rücu etmesinin dayanaktan yoksun ve yersiz olduğunu,

mahkemeniz aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında Mahkemenize sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının davalı şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı işçinin alt taşeron firmalarda çalıştığı sürelere oranlanarak sorumluluk belirlemesi yapılması gerektiğini, davalı şirketin dava konusu edilen alacaklar için süre yönünden sorumluluğu kalmadığını yinelemekle birlikte, dava dışı işçinin çalıştığı dönemde fazla mesai, hafta tatili ve UBGT çalışması yapılmadığını,

işin niteliği gereği yapılması halinde ise işçiye alacaklarının eksiksiz olarak ödendiğini, açıklanan nedenlerle, davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine, takas mahsup defisinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Arabuluculuk dosyaları, -İhale dosyaları, ödeme belgeleri, -Bilirkişi Raporu;

15/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirket vekili tarafından ... İşi. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "... İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refujler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, taşeron firmalarda çalışan ve ... karşı Arabuluculuk Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen ...

(T.C. .....) lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu taraflarınca ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 13.836,36 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin dava açıldığı, davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde dava konusu yapılan alacağa ilişkin ... tarafından 24/08/2022 tarihinde 16.468.764,68 TL tutarında davacı şirketten kesinti /mahsup yapıldığı, bu tutardan 13.836,36 TL sinin dava konusu yapılan ...'a ait olduğu, 01/03/2019 tarihli .... gönderilen yazı ile tespit edildiği, davacı ...

İşlelmeleri Ltd.

Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda; dava dışı işçi ... ile ilgili olarak Arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde dava dışı .... tarafından yapılan ödemeye istinaden 25.08.2022 tarihinde davacının hak kedişinden kesilen 13.836,36 TL'nin.

13.500,69 TL'sini belirtilen miktarlarda davalılara rücu edebileceği kanaatine varıldığı, 745,12 TL ... Şirketi, 9.110,67 TL ..., 3.644,90 TL ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 13.500,69 TL toplam olacak şekilde belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, davalılar tarafından sözleşme ile yerine getirilen işte çalışan dava dışı işçiye arabuluculuk süreci sonunda davacı tarafından yapılan ödemenin bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan geri alınması istemine ilişkindir.

Davanın her iki tarafı tacir olup uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.

Davaya konu iş .... 'da yerine getirildiği gibi, yetkisizlik itirazında bulunan ... şirketinin merkezinin de .... 'da bulunması nedeni ile .... Mahkemelerinde dava açılmasının mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Davacı taraf yaptığı ödemeleri sözleşmeden kaynaklanan rücu hakkına dayanarak davalılardan talep etmekte olup, sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için BK. nun 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımı süresi öngörülmüş olup, sürenin ödemenin yapıldığı 25/08/2022 tarihinden başlaması gerektiği, bu sürenin dava tarihi itibarı ile dolmadığı kabul edilmiştir.

Davacıya ait peyzaj hizmetlerinin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir

Davalılar tarafından sözleşmeye konu hizmetin yerine getirildiği sırada çalışan dava dışı ...'a ... tarafından arabuluculuk süreci sonunda ödeme yapılmıştır. Bu ödeme davacı hak edişinden 25/08/2022 tarihinde kesilmiştir. Davacı yukarıda belirtilen ödemenin taraflar arasında imzalanan sözleşmeler nedeni ile davalıların sorumluluğunda olduğunu belirtip, hak edişinden 25/08/2022 tarihinde kesilen meblağın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemektedir.

Dava dışı çalışana davacı tarafından yapılan ödemeler ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelenmek sureti ile tarafların sorumluluk miktarlarının belirlenmesi için bilirkişiden 15/11/2023 tarihli rapor alınmıştır.

Benzeri uyuşmazlıklar ile ilgili ....'nın 21/12/2021 tarih ve .... ., sayılı kararında da belirtildiği gibi; hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılması amacıyla düzenlenmekte olup, davalılar gibi yüklenici konumunda olan şirketlerin hizmetleri kendi çalışanları ile sözleşme hükümlerine göre yerine getirecekleri, somut olayda da dava dışı çalışanın davalı şirketlerin ...'lı çalışanları olduğu, sözleşmelerin niteliği gereği yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin işçilik alacaklarının ödenmesinden yüklenicilerin kendilerinin sorumlu olduğu,

sözleşmelerde asıl işveren konumunda olan davacının işçilik alacaklarının ödenmesinden sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığı, ihale bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının dikkate alınarak iş bedelinin belirlenip, davalılarla sözleşme yapıldığı,

bu durumda işçilik alacaklarından kıdem tazminatı yönünden her bir iş verenin kendisinde gerçekleşen çalışma süresine karşılık gelen miktar ile sorumlu olması gerektiği, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağından son iş verenin sorumlu olması gerektiği, diğer işçilik alacakları yönünden de yine kıdem tazminatında olduğu gibi her bir davalının kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile orantılı olarak yapılan ödemelerden sorumlu olması gerektiği kabul edilmiştir.

Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bu rapora göre ;davacının hak kedişinden kesilen 13.836,36 TL'nin; 13.500,69 TL'sini davalılara rücu edebileceği, bu meblağın 745,12 TL'sinden ... Şirketi, 9.110,67 TL'sinden ..., 3.644,90 TL'sinden ... Şirketi, sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Taraflar tacir olduğu için davacı alacağına avans faizi talep edilmesinin yerinde olduğu, yine davacı alacağına 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim .... · ¸e-imzalıdır.