Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/455 K.2024/603

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/455 Esas

KARAR NO : 2024/603

HAKİM : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/07/2023

KARAR TARİHİ : 24/10/2024

YAZIM TARİHİ : 24/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişki kapsamında, dava dışı ... tarafından 24.10.2022 tarihinde müvekkiline ...

Şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ve ... seri nolu 130.000,00 TL bedelli çekin müvekkili adına ciro edilmiş olduğunu, Müvekkili şirket yedinde bulunan 7 adet çekin 02.11.2022 tarihinde çalışmış olduğunu, davaya konu çekin de bu çekler arasında olduğunu, bu durumun şirket yetkilisi tarafından kolluğa bildirilmiş olduğunu, Dava dışı ... tarafından 24.10.2022 tarihinde müvekkiline ...

Şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ve ... seri nolu 130.000,00 TL bedelli çekin müvekkili adına ciro edilmiş olan çekin iptali için ..... E sayılı dosyası ile çekin iptali için dava ikame edilmiş olduğunu, görülen davanın 30.03.2023 tarihli celsesinde davaya konu çek bakımından istirdat davası açılması için süre verilmiş olduğunu, davalı tarafından .....

E sayılı dosyası ile dava konusu çek dayanak gösterilerek takip başlatılmış olduğunu, halbuki çekin hamilinin müvekkili şirket olduğunu, davaya konu çek incelendiğinde ciro eden firmaların aralarında organik bağ bulunduğunun görüleceğini, bu firmaların adreslerinin neredeyse aynı olduğunu, bu firmaların bu çekleri edinme nedenlerinin anlaşılamadığını, davalı ile icra takibi başlatılan dava dışı kişiler arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, davanın kabulüne, .....

E sayılı takip dosyasına dayanak teşkil eden çek için tedbiren ödeme yasağı konulmasına, 28.02.2023 keşide tarihli ve ... seri nolu 130.000,00 TL bedelli çekin müvekkiline iadesine, davalının HMK 329/2'ye göre para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının şahsi def'i niteliğinde olduğunu, bunun müvekkili şirket açısında herhangi bir sonuç doğurmayacağını, davacının kötü niyet iddiasını isbat etmesi gerektiğini, ileri sürdüğü def 'ilerin yalnızca kendisinden sonraki cirantaya karşı ileri sürebileceğini, müvekkilinin davaya konu kambiyo senetlerini davacıdan almamış olduğunu, davacı tarafın söz konusu ciro silsilesinde bulunmadığını, müvekkilinin kendisinden öncekileri bilecek durumda olmadığını, bu bakımdan müvekkilinin dava konusu çekin meşru hamili olduğunu, davacının iddialarını ispat külfetinin kendisine ait olduğunu,

verilen tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraf ticari defterleri, - ..... E sayılı dosyası, - ..... E sayılı takip dosyası,

-Bilirkişi raporları.

27/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ..... vergi kimlik numaralı mükellefi ... plastik ve geri dönüşüm sanayi ticaret limited şirketinin yasal defterlerini yasal süresi içerisinde notere tasdik ettirdiği, yasal defterlerin 12/02/2024 tarihinde Vergi müfettişi ... tarafından incelenmek üzere teslim alındığı Defter ve Belge teslim alma tutanak örneğinden tespit edildiği, dava konusu 28/02/2023 tarih 130.000,00 TL lik ... çekinin 03/02/2023 tarihinde matbaaya bastırılmış numarası olmayan numarası olmayan tahsilat makbuzu ile toplam (723.170,00 TL tutarında) 5 adet çek ile birlikte ..... vergi kimlik numaralı mükellefi ...

San.ltd.şti firmasından cari hesaba karşılık tahsil edilmek suretiyle muhasebe kayıtlarına aldığının görüldüğü, ..... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ltd. Şti unvanlı firmanın dava konusu çeki aldığı ..... vergi kimlik numaralı mükellefi ... San. Tic. Ltd. Şti firması ile 2023 dönem başından itibaren ticari faaliyetinin bulunduğu rapor ekinde sunulan 120.27 Muhasebe kodu ile takip edilen hesap muavin dökümünden tespit edildiği belirtilmiştir.

27/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı taraf ticari defter tasdikleri ve kayıtlarının, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu, Vergi Usul Kanunu Uygulama Genel Tebliğlerinde belirlenen usul ve kayıt sistemine uygun olarak yasal defter ve kayıtlarının tutulmuş olduğu, ticari defterlerin tasdik işlemlerinin tabloda gösterildiği gibi, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasa, usul ve esaslara uygun olduğu, davalı şirkete ait 2023 yılı ticari defterlerinin Vergi İncelemesi nedeniyle Vergi Müfettişliği tarafından teslim alınmış olduğu, ticari defterler üzerinde fiziki olarak tespit yapılamadığı,

ancak 2023 yılı açılış tasdiklerinin Müfettişlik ile birlikte tutulan tutanaktan alınmış olduğu, açılış tasdiklerinin yasa usul ve esaslarına uygun olduğu, fiziki olarak incelenemediğinden kapanış tasdikine ilişkin tespitte bulunulamadığı, davacı şirket ticari defter kayıtlarında yapılan incelemede, davalı taraf bilgisayarlarından alınan muavin defter dökümlerinde ve tarafların bağlı bulundukları Vergi Daireleri tarafından dosyaya kazandırılan Ba-Bs formlarında taraflar arasında herhangi bir mali ticari ilişkinin varlığına dair iz işaret ve kayda rastlanılmadığı, davaya konu olan çekin davacı tarafından dava dışı ...

Şirketinden teslim alındığı ve bu durumun davacı taraf ticari defter kayıtları ile uyumlu olduğu, diğer taraftan davalı şirket tarafından takibe konulan ve dava konusu olan çekin davalı şirket tarafından dava dışı ... Ltd. Şirketinden teslim alındığı ve bu durumun davalı taraf ticari defter kayıtları ile uyumlu olduğu, gelinen bu safhada davaya konu çekin hamilinin tayin ve tespiti hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, davacının hamili olduğunu iddia ettiği çekin elinden hırsızlanmak suretiyle çıkması nedeniyle çekin istirdadı talebine ilişkindir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, ..... sayılı takipsizlik dosya örneği uyap sistemi üzerinden dosyaya kazandırılmıştır.

Davacı vekilince açılan dava ile; davacının yetkili hamili olduğunu ileri sürdüğü, çekin kötüniyetle ele geçirdiğini ileri sürdüğü davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair İstirdat davası açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan çek fotokopisinin incelenmesinde, üzerindeki ciro silsilesinin tam olup, davalının ise ciro yolu ile çeki devralmış ve yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Yer alan ciro silsilesinde yer almadığı anlaşılmakta ise de, dava dilekçesine ekli çek tahsilat makbuzundan davacının çekin hamili olduğu kanaati-ne varılmakla işin esasının incelemesine geçilmiş, dosya kapsamına göre bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulmaksızın karar verilmiştir.

TTK 792. maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmü yer almakta olup, anılan madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Bu durumda çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Buna göre somut olayda davacı, davalının çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olduğunu ispat etmek durumundadır.

Mahkememizce dosya içerisine kazandırılan ..... sayılı takipsizlik dosya örneğine göre, davacının şikayeti üzerine meçhul sanık hakkında davaya konu edilen çek hırsızlığı nedeni ile ... kararı verilmiş olması, taraf ticari defterlerinde yapılan incelemede dava konusu çekin davalı kayıtlarına usule uygun işlenmiş olduğu, dosyada yer alan mevcut deliller ve soruşturma dosyası içeriğine göre de, davacının ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, davacı vekilince HMK 329/2 maddesi gereğince talepte bulunulduğu yine davalı vekilince tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmış ise de yasal koşulları itibariyle oluşmayan taleplerin ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır.