Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/595 K.2024/230

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/595 Esas

KARAR NO : 2024/230

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- .... 2-.... 3- .... 4- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/09/2023

KARAR TARİHİ : 21/03/2024

YAZIM TARİHİ : 21/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin kamu tüzel kişisi olup asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri Kamu İhale Mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, bu kapsamda davalılar işçisi ...'in işçilik alacakları firmalarca ödenmediği,

davalıların söz konusu işçinin alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşmeye aykırı davrandıklarını, akabinde dava şartı arabuluculuk konusu edilen işçi alacaklarının davacı tarafından arabuluculuk yoluyla ödendiğini, dava dışı işçiye .... sayılı işçi işveren uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk başvurusu kapsamında anlaşmaya varılarak .... yapılar firmasında çalışmasına istinaden 2.120,00 TL kıdem tazminatı, 910,00 TL İhbar Tazminatı,

450,00 TL yıllık izin ücreti,.... bünyesindeki ....j firmalarında çalışmasından dolayı (bu işten dolayı açılan işe iade davası neticesindeki 4 aylık kıdem süresinin eklenmesi ile) 8.675,00 TL kıdem tazminatı, 4.875,00 TL ihbar tazminatı, 1.300,00 TL yıllık izin alacağı olmak üzere toplam 18.330,00 TL'ye ek olarak 2.200,00 TL avukatlık vekalet ücreti ve 615,00 TL arabuluculuk ücreti ödendiğini, arabuluculuk ücreti ve avukatlık vekalet ücreti ile yapılan toplam ödemenin 21.145,00 TL olduğunu, 21.145,00 TL’nin,

ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bilirkişi marifetiyle yapılacak hesaplama neticesinde sorumlulukları oranında davalılardan tahsilini ve her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri, ihale dosyaları,

-Dava dışı işçilere ait ... kayıtları, işe - giriş çıkış bilgileri,

-Arabuluculuk dosyaları,

-Ödeme evrakları,

-01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen tazminat, işçilik alacakları ve ferileri kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği davalının sorumluluğunda bulunan alacak miktarlarının

Davalılar

Sorumluluğun %100 olduğunun kabulü halinde

Sorumluluğun %50 Olduğunun Kabulü Halinde

Teknolojik Yapılar

4.852,20TL

2.426,10TL

.... İnş. Ortaklığı

14.748,63TL

7.374,315TL

Toplam

19.600,83TL

9.800,415TL

olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücu isteminden ibarettir.

Bilindiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da, anılan madde hükmü uyarınca davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, TBK'nın 167. maddesinde “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yani, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. .... 'nin 28.01.2014 tarih ve .... ; 25.02.2014 tarih ve ... ., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve .... .; 13.11.2014 tarih ve ... ; 30.10.2014 tarih ve .... 26.10.2015 tarih ve .... . sayılı ilamları da bu yöndedir.

Ayrıca, .... Mahkamesi'nin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarih ve ... .sayılı kararı ile 4857 sayılı yasanın 112/6 fıkra, geçici m.9,1.cümlesini iptal etmiştir.

Buna göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, kanundan doğan teselsül gereğince dış ilişkide, borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın, iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı kurumun bu sözleşme nedeniyle davalı yüklenicilerin işçisine iş akdinin feshi sebebiyle arabuluculuk süreci sonunda toplam 19.600,83 ödeme yaptıklarını, yapılan ödemenin hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı şirketlerden sorumlulukları oranında talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dava dışı işçilere ilişkin ... kayıtları çıkarılmış, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeler ile idari ve teknik şartnameler dosya kapsamına alınmıştır.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından dava dışı işçi için yapılmış olan ödemelerin iş akdinin feshi sebebiyle yapıldığı ve taraflar arasındaki sözleşmede hüküm bulunmaması sebebiyle davalı şirketin kendi dönemleri ile bu ödemelerden sorumlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile eki teknik ve idari şartnameler kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın, davacı kurumun asıl işveren davalı şirketlerin ise alt işveren olarak çalıştırdığı dava dışı işçilere, davacı kurum tarafından iş akdinin feshi sebebiyle arabuluculuk süreci sonucunda dava dışı işçiye toplamda ödenen 19.600,83TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin olduğu, dava dışı işçinin davalı ...

Tem. İnş. Yemek San. Ve Tic. Ltd. Şti'de çalışmasının bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile sözleşmenin eki niteliğindeki idari şartname ve teknik şartname incelendiğinde, yüksek yargı kararlarına göre, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu kabul edilmekle, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip .... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.