Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/394 K.2024/645

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/394 Esas

KARAR NO : 2024/645

HAKİM : ...... KATİP : ......

DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ......

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/12/2018

KARAR TARİHİ : 14/11/2024

YAZIM TARİHİ : 14/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile ...... arasında 24.04.2015 tarihli. ... ihale kayıt numaralı “ ......” imzalandığını; sözleşmenin konusunun "idarenin ihtiyacı olan ve miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen ...... (montaj dahil, çalışır vaziyette) ihale dokümanı ile bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde ... tarafından temini ve idareye teslimi işi" olarak tanımlandığını; sözleşmenin 16.7.4. maddesi uyannca;

... tarafından ... eneıji üretim türbininin teslim sonrası malzemenin muayene ve kabulünden itibaren 2 (iki) yıl süreli malzeme ve sistem garantisi, 10 (on) yıl süreli yedek parça temini taahhüdü verileceğini; sözleşmenin. 11.3. maddesinde kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi, maddesi uyannca, teminatın iadesinin.

"Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi, yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesi ve ...... ilişiksiz belgesinin getirilmesi üzerine, alımın garanti süresi öngörülen bir mal alımı olması halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen mal alımı olması halinde ise tamamı, yükleniciye iade edilir." şeklinde düzenlendiğini; davacı/yüklenicinin Sözleşmede ve Teknik şartnamede belirtilen şartlarda, sözleşme konusu malı çalışır vaziyette, idareye teslim ettiğini.

31.08.2016 tarihinde "mal alımı kısmi kabul tutanağı" Muayene Komisyonu üyeleri, ...... tarafından imzalanmış, işbu kabul tutanağı 05.09.2016 tarihinde "tesisler daire başkan vekili" ...... tarafından onaylandığını; ... ... tarafından, ......, ...... sayılı 07.12.2016 tarihli " ......" konulu yazı yazıldığını; bu yazıda aynen.

"Başkanlığınızca ihalesi gerçekleştirilen "... (montaj dahil, çalışır vaziyette)" ihalesi kapsamında tarafınızca işletmesi yapılan ......'nin çıkış suyu kanalı üzerinde ...... çalışır vaziyette teslim alınmış olup muayene ve kabul işlemleri tamamlanmıştır. Başkanlığınıza ... Tesisi'nin devir ve teslim işlemlerinin yapılması hususunda gereğini arz ederim." denildiğini.

Keza, davalı tarafından, sözleşmenin 11.3.1 maddesi uyarınca, ilk olarak yerilen 537.000,OOTL'lik teminat mektubunun yansının, ürünün eksiksiz ve çalışır vaziyette olarak teslim edilmiş olması nedeniyle iade edildiğini; davacı/... tarafından, teminatın diğer yansı için yeniden teminat mektubu verildiğini; teminatın kalan yansının tesliminden itibaren 2 yıldan fazla süre geçtiğini ve garanti süresinin dolmuş olmasına rağmen iade edilmediğini; davalıya defalarca ihtar edilmesine rağmen bu taleplere karşı olumlu bir yanıt alınamadığını;

davalının malın tesliminin eksik yapılması ve hiç yapılmaması gibi bir durumda, sözleşmenin 11.3.1 maddesi uyannca, teminat mektubunun yansını iade etmeyeceğini; ilk yansının iade edilmiş olmasının malın tesliminin tam ve eksiksiz olarak yapıldığının bir kanıtı olduğunu.

İdare tarafından yapılan alımın garanti süresinin öngörülen bir mal alımı olması durumunda, teminatın yarısının tutulmasındaki amacın garanti süresince bir arıza çıkması halinde zararın bu teminattan karşılanması olduğunu, malın eksiksiz ve çalışır vaziyette tesliminden sonra 2 yıllık garanti süresi geçtiğini; davalının garanti süresinde, yüklenicinin kusuru veya malın ayıbından dolayı herhangi bir hukuki başvurusu da olmadığını; müvekkilinin ... veya vergi dairesine herhangi bir borcu da bulunmadığını; teslimin yapılmış olduğunun delili amacıyla, ......

D.îş. sayılı dosyasından tespit talebinde bulunulduğunu.

Mahkemece keşif yapılarak ekte bulunan bilirkişi raporunun tanzim edildiğini; söz konusu bilirkişi raporunda, sözleşme konusu ... yaklaşık 2 ila 2,5 sene kadar önce tesis edilmiş olduğu ve yine aynı belgelere göre bu süre boyunca işletmesinin yapıldığının tespit edildiğinin belirtildiğini; işbu tespitin yapılmasından ve bilirkişi raporunun tanziminden sonra 28.11.2018 tarihinde davalıdan 16.04.2018 tarihli ... referans numaralı ... A.Ş. ......

Şubesinin 268.500,00 TL'lik Kesin Teminat Mektubunun iadesinin talep edildiğini; ancak davalının 04.12.2018 tarihli yazısı ile kesin teminat mektubunun süresinin uzatılması gerektiği hususunun belirtildiğini. 16.04.2018 tarihli teminat mektubunun davacı/... tarafından birden fazla kez uzatılarak en son tarihin 17.12.2018 olarak düzeltildiğini.

Davalı ...’nin haksız olarak teminat mektubunu elinde tuttuğunu; müvekkilinin teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilmemesi amacıyla bugüne kadar birden fazla kere teminat mektubunun süresini uzattığını; fakat davalının teminat mektubunu haksız olarak elinde tutması ve iade etmemesinden dolayı her geçen gün zarara uğradığını; ayrıca, teminat mektubunun süresinin uzatılmasında, her defasında, banka nezdine masraf doğduğunu; bu sebeple işbu davayı açma gereği ortaya çıktığını; davalının 17.12.2018 tarihinde, teminat mektubunun ödenmesinin durdurulmaması halinde, teminat mektubunu nakde çevireceğini;

teminat mektubunun nakde çevrilmesi halinde, davacının telafisi mümkün olmayan zararlara uğrayacağını; bu sebeple, alımı yapılan malın çalışır vaziyette teslim edilmesi ve teslimden bu yana garanti süresinin dolmuş olmasından dolayı, 16.04.2018 tarihli ... referans numaralı ... A.Ş. ......

Şubesinin 268.500,00TL'Iik Kesin Teminat Mektubunun ödemesinin tedbiren durdurulmasını, dava sonunda mezkur teminat mektubunun davacıya iadesini talep ettiklerini; davacının davalı ile sözleşme yaptıktan sonra 25.08.2017 tarihinde aktif ve pasifi ile kül halinde .... Ltd.Şti.'ye devrolduğunu; devre ilişkin ilanın 18.09.2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığını; bu sebeple, aktif dava ehliyetinin ... Ltd. Şti.'ne ait olduğunu; iddia ederek.

“Fazlaya ilişkin ve teminat mektubunun haksız olarak iade edilmemesi nedeniyle meydana gelen zararların davalıdan ayrıca talep edilmesi haklarımızın saklı kalması kaydıyla 16.04.2018 tarihli ... referans numaralı 268.500,00 TL'lik Kesin Teminat Mektubunun dava sonuna kadar tedbiren ödemesinin durdurulmasına, yapılacak yargılama sonucunda Teminat Mektubunun iadesine karar verilmesini” talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında 24.04.2015 tarihli sözleşme imzalandığını; sözleşme ve eki şartnameler ile tutanaklar incelendiğinde davacının mal teslimini usulüne uygun ve eksiksiz olarak yerine getirmediğinin ilgili birim tarafından bildirilmiş olup, davacının dilekçesinde ortaya koyduğu sözleşme maddeleri doğrultusunda teminat mektubunun iade edilmediğinin anlaşıldığını, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi malın eksiksiz teslim alınarak devrinin sağlanmadığını;

ekte sunulan tespit ve tutanaklardan görüleceği üzere, malın, kullanıcı başkanlık tarafından yapılan incelemede tespit edilen eksiklikler ve hatalar sebebiyle teslim alınmadığını; sözleşmenin 11.3.1.maddesinde açıkça “...taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesikriteri getirilmiş olup, uygunluk olmadığı için teminat mektubunun iade edilmediğini; ilgili birimin belirttiği üzere 17.07.2018 tarihli devir komisyonu tutanağında Teknik Şartname gereği tespit edilen 18 madde eksiklikten dolayı sözleşmede taahhüt edilen miktarda (kw) enerji üretememiş olup, 03.06.2018 Tarihinden beride çalışmadığını;

sistemin mekanik kusurlarından dolayı burgu yapraklarının kovana sürtme yaptığı ve sürtmelerden dolayı kovan kısmmda eksenel yırtılmaların oluştuğunu, bu yırtıklardan sızan suyun sistemde büyük eneıji kaybına sebep olduğunu ve kovan dışında paslanmaların meydana geldiğinin tespit edildiğini; şartname 8.7.de geçen dere ıslahı maddesi yerine getirilmediği için burgunun ucunda oluşan girdap’dan dolayı toprak zeminden kalkan balçığın burgu ucundaki rulman yatak kısmmı olumsuz yönde etkilediğini; sık sık arıza durumuna düştüğünü; ayrıca dere ıslahı yapılmadığı için burgu uç kanatlarında sürekli yırtılmalar görüldüğünü;

sistem için şartname de geçen ızgara yapısının 01.04.2018 tarihine kadar yapılmadığım; ancak idareden izin alınmayıp yer tespiti yapılmadan ana kapakların önüne konulduğunu; ızgaraların tuttuğu atıkların temizlenme sistemi hesaba katılmadığı için kapak önünde aşın atık birikmesi oluştuğunu; sistemin kurulmasından kısa bir süre sonra; kapaklar, burgu, kovan kısmı, kaplin gibi önemli yerlerde aşın paslanmalar olduğunun görüldüğünü; ancak teknik şartnamede (1.9.1) özel olarak belirtilmese bile dayanım, esneklik, dayanıklılık ve diğer fiziki özellikler dikkate alınarak en iyi evsaflı malzemeler kullanılacağının garanti edildiğini;

şartnamenin 4.6. maddesinde; şartnamede yazılmamış olsa bile sistemin kusursuz ve sorunsuz çalışması için gerekli olan ekipmanlar ve bunlar ile ilgili aksesuarların yapılacağının söylendiğini; ancak yukardaki maddelerde de belirtildiği üzere burgu sisteminin çalışmasını olumsuz yönde etkileyen birçok faktörün olduğunun tespit edildiğini.

05.09.2016 tarihinde kısmi kabul tutanağı düzenlenmesinin kullanıcı başkanlığın devir komisyonuna girebilmesi için çalışır halde olduğuna dair gerçekleşen işlemlerden ibaret olduğunu; kaldı ki, sistemi kullanacak olan ...... devir teslim komisyonu oluşturulduğu belirtilerek devam eden tüm yazışmalara rağmen giderilmeyen aksaklıklar, eksiklikler ve enerji kayıplarının ortaya konulduğunu; türbinin sahada olduğu, montajın tamamlandığına ilişkin kısmi kabul tutanaklarının mevcut olup, sorunsuz ve verimli çalıştığına dair kabul olmadığını; ayrıca davacının belirttiği ......

D.İş sayılı dosyasmda yapılan tespitin idare gıyabında gerçekleştirilmiş olup kabulünün mümkün olmadığını; davacının garanti ile ilgili iddialarının da tamamen dayanaktan yoksun olduğunu; zira malın eksiklikler sebebiyle devir teslimi ve kabulünün henüz yapılamadığını; sözleşmenin 16.7.4.maddesinde “... tarafından ... enerji üretim türbinin teslimi sonrası malzemenin muayene ve kabulünden itibaren 2 (iki) yıl süreli malzeme ve sistem garantisi, 10 (on) yıl süreli yedek parça temini taahhüdü verilecektir...” düzenlemesinin açıkça yer almadığını;

bu sebeple idaremizin teminat mektubunu iade etmemesi yönündeki işleminin her açıdan hukuka uygun olduğunu; sözleşmenin 5.1.1.2.maddesinde “Bu sözleşme ile temin edilecek mal/mallar sözleşme ve eklerinde yer alan düzenlemelere uygun teslim edilecektir” düzenlemesi açık olup, aynı şekilde 11.3.1. maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi, yüklenicinin işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesi ve sosyal güvenlik kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi üzerine,

alman garanti süresi öngörülen bir mal alımı olması halinde yansı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen mal alımı olması halinde ise tamamı yükleniciye iade edilir” hükmüne yer verildiğini; bu nedenlerle, davacının taleplerinin tümüyle yasal dayanaktan yoksun olduğunu; iddia ederek; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, teminat mektubunun iadesi isteminden ibarettir. Mahkememizden verilen 09/07/2020 tarih ve ...... sayılı kararı ......Dairesi'nin 16/04/2024 tarih ve ...... sayılı ilamında yer alan:

"Bu iki madde birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmede garantinin öngörüldüğü ancak garanti hükümlerinin değerlendirilmesinde sadece 16.7.4 maddesi kapsamında inceleme yapılamayacağı, kesin teminatın iadesinin düzenlendiği 11.3.1 maddesinde de garantiye ilişkin şartın bulunduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da mal her ne kadar idareye çalışır vaziyette teslim edilmiş olsa bile, türbinin çalıştırılması ile birlikte aksaklıkların yaşandığının sabit olduğu,

idarenin kabul tarihi ve dava açılma tarihi dikkate alındığında ise garanti süresinin dolmamış olduğu anlaşıldığından davacı tarafından iadesi istenen teminat mektubunun iadesi şartları oluşmamasına rağmen Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür." gerekçesiyle bozulmakla, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görüldü.

Bozma ilamı sonrası teminatın iade edildiği tarafların kabulünde olduğundan konusuz kalan davanın esası hakkında hüküm verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Konusuz kalan dava nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücreti haklılık durumuna göre takdir edileceğinden, uyulan yargıtay kararı ile davanın reddinin gerektiği kesin bozma ile sabit olduğundan yargılama gideri ve vekalet ücreti davalı üzerinde bırakılmıştır.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır. Hakim ...... · ¸e-imzalıdır.