Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/749 K.2025/696

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2025/749 Esas

KARAR NO : 2025/696

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... -..... DAVALI : ... - ...

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/10/2025

KARAR TARİHİ : 23/10/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 23/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında davaya konu araç alım-satım işlemlerinin tarafların bu faaliyetleri ticari amaçla ve ticari faaliyet kapsamında gerçekleştirilmesi nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili ..., 01.08.2025 tarihinde ....

Noterliği nezdinde düzenlenen ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile davalı ...’e ait ... plakalı ... marka otobüs cinsi aracı 660.000,00 TL bedelle satın aldığını, anılan noter satış sözleşmesinde, satıcının talebi üzerine satış bedeli 320.000,00 TL olarak gösterilmişse de taraflar arasında mutabık kalınan ve fiilen ödenen gerçek satış bedeli 660.000,00 TL olduğunu, müvekkili, bu bedelin 220.000,00 TL’lik kısmını satış anında banka havalesi yoluyla ödemiş olup bakiye kalan 440.000,00 TL için her biri 220.000,00 TL bedelli iki adet senet düzenleyerek davalı tarafa teslim ettiğini,

söz konusu senetlere ilişkin ödemeler de vade tarihlerine uygun şekilde gerçekleştirildiğinin; ilk senet bedeli 01.09.2025, ikinci senet bedeli ise 01.10.2025 tarihinde olmak üzere, davalı satıcının banka hesabına havale edildiğini, davalı taraftan satın alınan aracın gizli ayıplı çıkması sebebiyle uğranılan maddi zararın tazmini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıptan kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. Tacir olduğu konusunda hiçbir delil sunulmayan davacı gerçek kişi ile tacir olduğu tartışmasız olan davalı gerçek kişi arasında satım sözleşme yapılmıştır. 6102 sayılı TTK.'nun 5. maddesinde 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 sayılı yasanın 2. maddesi ile yapılan değişiklik sonrası Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki daha önce iş bölümü şeklinde mevcut olan ilişki görev ilişkisine dönüştürüldüğü için artık 01/07/2012 tarihinden sonra açılan davalarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olup - olmadığını kendiliğinden değerlendirmesi yasal zorunluluk haline dönüşmüştür.

Özel hukuk alanında yapılacak yargılamalar sırasında uyulması gereken genel görev kuralları 6100 sayılı HMK 'da yer almaktadır. Bu yasanın 1. maddesi ile “Mahkemelerin görevlerinin ancak yasa ile düzenlenebileceği ve bu düzenlemenin de kamu düzenine ilişkin sayılması gerektiği” öngörülmüştür. Bunun doğal sonucu olarak taraflar ileri sürmese de mahkemelerin yargılamanın her aşamasında görevli olup olmadıklarını kendiliklerinden değerlendirmesi gerekmektedir.

Bu genel düzenlemenin yanında bir de ticari hayatla ilgili düzenlemeler içen 6102 sayılı TTK mevcuttur. Ticaret yasamızın 3. maddesinde ticari işin tanımı yapılmış, 4. maddesinde ticari davaların neler olduğu sınırlı olarak sayıldıktan sonra, 5. maddesinde ise aksi kararlaştırılmadığı sürece tüm ticari davalar ile ilgili olarak Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları belirtilmiştir.

Ticaret Mahkemelerinin görev alanını ticari davalar oluşturuyor ise, ticari davaların hangileri olduğunu 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesine bakarak belirlemek zorunluluğu vardır. Bu madde de ise ticari dava;

1)Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri,

2-)Tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın,

a)Ticaret Kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları,

b)Türk Medeni Kanunu'nun rehin karşılığı ödünç verme ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 maddelerinde,

c)6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun;

-Mal varlığının veya işletmenin devir alınması ile işletmelerin birleştirilmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203 maddelerinde,

-Rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde,

-Yayın sözleşmesine ilişkin 515 ve 519. maddelerinde,

-Komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ve 545. maddelerinde,

-Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547. ve 554. maddelerinde,

-Havale hakkındaki 555. ve 560. maddelerinde,

-Saklama sözleşmesini düzenleyen 561. ila 580. maddelerinde,

d)Fikri Mülkiyet Hukukuna dair mevzuatta,

e)Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f)Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen konulardan doğan hukuk davalarının TİCARİ DAVA ve ticari nitelikli çekişmesiz yargı işi sayılır, ancak hiçbir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale ve vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır şeklinde düzenlenmiştir.

Ticaret yasanın 5. maddesi ile “aksine hüküm olmayan hallerde, dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması düzenlemesi getirilmiştir. Bu yasal düzenleme gereği TTK'nın 4. maddesinde düzenlenen ve ticari dava kapsamında sayılan uyuşmazlıkların ticaret mahkemelerinin görev alanını oluşturduğunu kabul etmek gerekir. Bu genel kuralın yanında uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenlemenin yer aldığı metinde bu konu ile ilgili uyuşmazlığın açıkça ticaret mahkemelerinde çözüleceği öngörülmüş ise (örneğin İİK'nun 171/4) ya da yasa ile bu yasa kapsamındaki işlerin ticari dava sayılacağı öngörülmüş ise (1163 sayılı yasanın 99. maddesi vb. gibi) bu yasadan kaynaklanan davaların da ticaret mahkemelerinin görev alanında olduklarını kabul etmek gerekecektir.

Somut olaya gelince; Davanın Ticaret Mahkemelerinin görev alanındaki ticari dava olarak kabul edilebilmeleri için yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği gibi tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen bir konudan kaynaklanması veya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekir.

Davacı gerçek kişi ile davalı gerçek kişi arasındaki satım sözleşmesi TTK'da düzenlenmeyip, Borçlar Yasasında düzenlenen satım sözleşmesi niteliğinde olması nedeni ile uyuşmazlığın Ticaret Kanununda düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için TTK nun 4/1 maddesi uyarınca davanın her iki tarafının da tacir olması ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekir.

Tacir olduğu kabul edilen davalı gerçek kişi ile sözleşme imzalayan davacının tacir olması halinde uyuşmazlığın ticari dava olduğunu kabul etmek gerekecektir. Kimlerin tacir kimlerin esnaf ve kimlerin tüketici olduklarının yasal düzenlemeler dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Davacı gerçek kişinin tacir olup olmadığının belirlenmesi için ..... yazılan yazımıza verilen 16/10/2025 tarihli cevapta "İŞLETME HESABINA GÖRE DEFTER TUTTUĞU" belirtilmiştir.

İşletme esasına göre defter tutan davalının tacir sayılabilmesi için VUK nun 177 maddesinde belirtilen ve her yıl ... kararı ile belirlenen alış satış ve iş hasılat tutarlarının bu miktar üzerinde olması gerekir. Bu nedenle yazı ekinde davalının vergi dairesine verdiği beyannamelerde temin edilip incelendiğinde yıllık alış satış ve iş hasılatının VUK nun 177.

Maddesinde belirlenen yıllık miktarlara ulaşmaması nedeni ile davacının tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu hali ile uyuşmazlığın bir tarafını oluşturan davacı tacir olmadığı için TTK nun 4/1 maddesi koşulları oluşmadığı, bu nedenle ticaret mahkemelerinin görevli olmadıkları kabul edilip, mahkememizin görevsizliğine ilişkin kararı verilmesi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.