Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/791 K.2026/231

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkil firmanın .... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile imzalamış olduğu "2023 Yılı ... Bölge .....

Muhtelif Tesis Yapım İşi" sözleşmesi kapsamında muhtelif AG-YG(OG) elektrik tesislerinin yapım işini üstlendiğini, bu iş kapsamında Aşağıyanlar ....DM ENH işi için yer altına "galvanizli 95 mm örgülü topraklama 8 mt çelik iletkenlerin" montajının gerektiğini, montajı gereken iletkenlerin temini için davalıyla irtibata geçildiğini ve istenen metraj ve nitelikler belirtilerek davalıdan fiyat teklifi istendiğini, davalının 27.03.2023 tarihli "Fiyat Teklif Formu"nu müvekkile gönderdiğini,

davalının fiyat teklif formunun müvekkil firma tarafından onaylandığını ve 4 ayrı irsaliye ve fatura doğrultusunda "örgülü topraklama 8 m" açıklamasıyla belirtilen 1000 adet pabuçlu 8000 m iletkenin 198.744TL bedelle davalıdan satın alındığını ve bedellerinin ödendiğini, teslim alınan iletkenlerin aşama aşama yer altı montajının yapıldığını, ancak geçici kabul işlemleri esnasında yapılan saha kontrollerinde, yer altına döşenen iletkenlerde yoğun şekilde paslanma oluştuğunun gözlemlendiğini,

böylece davalının müvekkil firmaya satarak teslim ettiği iletkenlerin müvekkil firma tarafından istenen ve davalı tarafından taahhüt edilen özellikte olmadığının ve ayıplı olduğunun anlaşıldığını, müvekkil firmanın paslanmış iletkenlerin kullanımının mümkün olmaması nedeniyle paslı iletkenlerin demontajını yapıp yenileriyle değiştirmek mecburiyetinde kaldığını, demonte edilen iletkenler yerine bu kez başka bir firmadan KDV dahil 233.280,00TL bedelle, 720 adet, 5760 metre 95 mm örgülü topraklama 8 mt (sıcak galvanizli) pabuçlu çelik iletkenin siparişinin verildiğini ve ödemesinin yapıldığını, müvekkil firmanın,

bedelini ödediği halde paslandığı için kullanamadığı iletkenler nedeniyle daha yüksek bedelle yeni iletkenler satın almak zorunda kaldığını ve bu nedenle zarara uğradığını, ayrıca montajını yaptığı paslı iletkenlerin demontajı ve satın aldığı yeni iletkenlerin de montajı için ilave işçilik, kazı, araç-gereç ve sair masrafı yapmak suretiyle zarara uğradığını, davalıdan satın alınmış iletkenlerin tamamının paslanmış olduğu ve amacına uygun olarak kullanımının mümkün olmadığının Çankırı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ....Değişik İş ve Şabanözü Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....

Değişik İş numaralı dosyalarında alınan 2 ayrı bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, raporlarda ayrıca montaj ve demontaj maliyetlerinin toplam 2.963.886,30TL olarak hesaplandığını, müvekkil firma tarafından toplam 24.574,80TL harç ve yargılama gideri harcaması yapıldığını, davalının bu bedellerden de sorumlu olduğunu, müvekkil firmanın yukarıda belirtilen zararlarının tahsiline yönelik arabulucuya başvurulsa da taraflar arasında bir uzlaşmaya varılamadığını, Borçlar Kanunu'nun 219 uncu maddesi uyarınca davalının sorumluluğu bulunduğunu, aynı kanunun 229 uncu maddesi uyarınca müvekkil firmanın ödediği bedellerin iadesi,

zararlarının ise tazmini gerektiğini belirterek, davalıdan satın alınmış ve fakat tespitle de sabit olduğu üzere paslandıkları için kullanımı mümkün olmayan ve bu nedenle demonte edilen iletkenler için davalıya ödenmiş 198.744TL'nin davalıya ödendiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline/tazminine, demonte edilen iletkenler yerine montajı yapılan yeni iletkenler için dava dışı 3.kişiye fazladan ödenen 34.536,00TL'nin 3.kişiye ödendiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline/tazminine,

davalıdan satın alınmış ve fakat paslandıkları için kullanılamayan iletkenlerin demontajı ve satın alınan yeni iletkenlerin ise montajı için yapılan harcamaların (işçilik, yakıt, araç ve gereç ve diğer giderler) tespitine, bu zarar kalemi için şimdilik 600.000,00TL'nin arabuluculuk tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tazminine, müvekkili firma tarafından tespit davaları için yatırılan toplam 24.574,80TL harç ve giderlerin, her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı firmanın, .... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile imzalanan "2023 Yılı .... Bölge ....

Muhtelif Tesis Yapım İşi" sözleşmesi kapsamında, müvekkil firmadan satın alınan "galvanizli 95 mm örgülü topraklama 8 mt çelik iletken"lerin paslandığını, bu nedenle ayıplı olduğunu, BEDAŞ ile imzalanan sözleşme kapsamında geçici kabul yapılabilmesi için paslı iletkenlerin demontajının yapılarak yenileri ile değiştirilmesi gerektiğini iddia ettiğini, ancak müvekkil firmaya ait somut delil bulunmadığını, davacı firmanın başka bir firmadan satın almış olabileceğini, müvekkil firmanın üretici firma olmadığından,

üretici firmadan satın alınan ürünlerin teknik şartnameye göre kontrolünün yapılamadığını, davacı firmanın basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ayıp ihbarında bulunmadığını, paslı iletkenler yerine satın alınan yeni iletkenlerin davacı ile BEDAŞ arasındaki sözleşme kapsamında kullanılıp kullanılmadığının belirli olmadığını, müvekkili firmaya ait iletkenlerin ispatı halinde zararı tazmin etmeye hazır olduğunu, ancak davacı tarafından iletkenlerin teslim edilmediğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Çankırı Sulh Hukuk Mahkemesinin .... değişik iş sayılı dosyası, Şabanözü Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... değişik iş sayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, tarafları ticari defter ve kayıtları, tanık beyanları, 26/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi raporunda, dosya kapsamında yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde, davacı ......Enerji Ür. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı .... Elektrik Mak. Kim. Taah. İml. San ve Tic. Ltd. Şti.'den temin edilip montajı yapılan “95 mm² galvanizli örgülü çelik iletken (1 tarafi tek pabuçlu 1 tarafı çift pabuçlu 8mt sıcak daldırma kalın tip)” malzemenin paslanması nedeniyle uğradığı maduriyetinin giderilmesini talep ettiği, davalı ....

Elektrik Mak. Kim. Taah. İml. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili ise; talep edilen miktara itiraz ettiği, davalı ... Elektrik Mak. Kim. Taah. İml. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin (2023 yılı için) verilen tüm birim fiyatların piyasa raiç fiyatlarına uygun olduğu, dava dışı ... Enerji İmalat İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti.

(2024 yılı için) verilen tüm birim fiyatların piyasa raiç fiyatlarına uygun olduğu, yerinde incelendiğinde iletkenlerin yer yer paslanmış olduğu, ürünün 1 yıl civarında paslandığı göz önüne alındığında, ürünün “gizli ayıplı” olacağı, bu durumda, davacının iddia olunan şekilde zararının oluşacağı, davacı .... Enerji Ür. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. A.Ş.'nın zarar kalemleri yönünden hesaplama yapıldığında;

¸ olmak üzere toplam 847.080,00TL olacağı, ancak davacı ....Enerji Ür. İnş. Taah. Tur. San. ve Tic. A.Ş., talep edilen “Açılan tespit davalarına yatırılan harç ve gider tutar” için talep edilen 24.574,80TL'lik tutar yönünden uzmanlık alanına girmediğinden herhangi bir değerlendirme ve hesaplama yapılamadığı belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalıdan satın alınan ve montajdan sonra paslandığı iddia edilen toprak altı örgülü çelik iletkenlerin yenisi ile değiştirilmesi nedeniyle uğranılan zararların ve davalıya ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı yan davalıdan galvanizli örgülü çelik iletken satın alındığını, iletkenlerin paslandığını, bu sebeple ayıplı olduğunu iddia ederek zararının davalıdan tazminini talep etmiş, davalı yan ise ayıplı olduğu iddia edilen iletkenlerin davalı yana ait olduğunun belirli olmadığını, davalıya ait olsa bile üreticinin sorumluluğunun bulunduğunu, ayıp ihbarının süresinde olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanarak, tanıklar dinlenerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere, iletkenlerin gizli ayıplı olduğu anlaşılmıştır.

İletkenlerin teslimine ilişkin ilk irsaliyenin 27/04/2023 tarihli, son irsaliyenin ise 01/09/2023 tarihli olduğu, tespit raporunun 03/04/2024 tarihli olduğu, arabuluculuğun başladığı tarihin 22/04/2024, bittiği tarihin 29/04/2024 olduğu, işbu davanın 09/07/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı yan ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını savunmaktadır.

TBK'nun 219.maddesinde "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." düzenlemesine,

223.maddesinde "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yasal düzenlemeler dikkate alınarak dosya kapsamındaki davacının ayıp ihbarına ilişkin dosyaya kazandırılan ve davalıya tebliğ edilen tespit raporu, dinlenen tanık beyanlarının değerlendirilmesi sonucu iletkenlerin gizli ayıplı olduğu gözetilerek davacının ayıp ihbarının süresinde olduğu kanaatine varılmıştır. Bu sebeple davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Bilirkişi raporuyla tespit edildiği üzere, ayıplı olduğu tespit edilen 720 adet iletkenin davalıya ödenen bedeli olan 143.095,68TL'nin davacıya iadesi gerektiği, davadışı 3. Kişiden ayıplı iletkenler yerine temin edilen 720 adet iletken bedelinin KDV dahil 233.280,00TL olduğu, ayıplı iletken sebebiyle davacının aradaki farktan kaynaklanan zararının 90.184,32TL olduğu,

paslı iletkenlerin demontajı ile yeni iletkenlerin montajı için gerekli olan işçilik, kazı, araç ve gereç bedelinin 613.800,00TL olduğu anlaşılmış olup davacının dava dilekçesindeki talepleri gözetilerek davanın kısmen kabulüne, davalıdan satın alınmış ancak kullanımı mümkün olmayan iletkenler yönünden 143.095,68TL, dava dışı üçüncü kişiden temin edilen iletkenler yönünden taleple bağlı kalınarak 34.536,00TL,

montaj yönünden taleple bağlı kalınarak 600.000,00TL olmak üzere toplam 777.631,68TL'nin temerrüt tarihi olan 29/04/2024(arabuluculuk son tutanak düzenleme tarihinden) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, tespit masraflarının yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... e-imzalı Hakim .... e-imzalı