Ankara Batı 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/932 K.2026/271

Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA BATI 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/932

KARAR NO: 2026/271

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

**** **** OLUNAN

VEKİLİ

**** **** OLUNAN

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/10/2025

KARAR TARİHİ : 14/04/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. 32/12/2021 tarihinde sigortalı ....

Elektrik Havagazı Ve Otobüs İşletmesi Müessesesi'ne ait ..... plaka sayılı araç sürücüsünün aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu üst geçit köprü bariyerlerine aracının sağ ön kısımlarıyla çarpması neticesinde ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde sigortalı araç sür işbu trafik kazasının gerçekleşmesinde *6100 kusurlu olduğunu, kaza anında sigortalı aracın sürücüsü olan .....'in geçerlilik süresi dolan sürücü belgesi ile araç kullandığı tespit edildiğini, geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, bununla birlikte kanında uyuşturucu madde tespit edildiğini,

bu nedenle müvekkili şirket tarafından ZMMS poliçesi kapsamında üçüncü kişilere ödenen tazminatların davalıdan rücuen tazmini gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, ZMMS sigorta poliçesi kapsamında 3. kişilere ödenen 831.018,71-TL sigorta tazminatı ödemesinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında yer alan sigorta şirketinin sigortalısından rücu hakkı gereğince her bir ödeme için tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Taraflarınca yapılan ödemelere ilişkin dava açma hakkının saklı kalması kaydıyla; müvekkili kurum aracının .....- poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olduğundan, 22.12.2021 tarihli kaza nedeniyle dava dışı ödenen tüm bedellerden davacı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, otobüs sürücüsünün ehliyetini geçersiz olduğu iddiasını kabul etmediklerini, Kuruluşlarının işbu davaya konu tazminat talebinin ödenmesi hususunda da hiçbir sorumluluğu bulunmadığını belirterek neticeten haksız yere açılan işbu tazminat talepli davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalıya ait aracın ZMSS şirketi olan davacının dava dışı 3. kişilere ödediği tazminatın, aracın geçerlilik süresi dolan sürücü belgesi ile araç kullandığı tespit edilen sürücü tarafından kullanılması nedeniyle kendi sigortalısı olan davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davaya konu trafik kazası 22/10/2021 tarihinde meydana gelmiş olup, davacı ve davalı arasında 26/02/2021-26/02/2022 vadeli ZMSS poliçesi düzenlenmiştir.

Davaya konu trafik kazasına karışan aracın davalı şirkete ait olduğu, aracın davalı şirket çalışanı olan ve kaza tarihinde geçerlilik süresi dolmuş sürücü belgesi ile araç kullanan ..... yönetiminde iken meydana geldiği tüm dosya kapsamında sabittir.

Davaya konu kaza neticesinde yapılan ceza soruşturması sonucu Ankara Batı ....Ağır Ceza Mahkemesinin.... E, ..... K sayılı dosyası ile ihbar olunan araç sürücüsü ......' in kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu kabul edilmiş, işbu dosyanın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür. Davaya konu olay ile ilgili kesinleşmiş ceza mahkemesi kararında kabul edilen ATK Trafik İhtisas Dairesince tespit edilen kusur oranının mahkememiz dosyasında da kabul edilmesi usul ekonomisine uygun görülmüş ve yeniden kusur raporu alınmamıştır.

Davalı araç sürücüsünün yetersiz ehliyet ile araç kullandığı ceza dosyasında da sabit olmakla birlikte, Mahkememizce Emniyet Birimlerine yazılan yazı cevabında dava dışı sürücünün kaza tarihinde geçerli bir ehliyetinin bulunmadığı açıktır. .

Davaya konu edilen olayda ....' in sürücüsü bulunduğu Ego otobüsünün ....yolunu takiben seyir halindeyken yol kenarındaki bariyerlere çarpması sonucu .....' ın ölümüne, araçtaki birden çok kişinin yaralanmasına sebebiyet verdiği kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile sabittir.

Davacı sigorta şirketi tarafından kazada vefat eden .....' ın anne ve babasına Sigorta Tahkim kararı gereğince bakiye destek tazminatı ödenmiş, daha sonra iş bu dava açılarak sürücünün geçerlilik süresi dolmuş yetersiz ehliyetle araç kullanmış olması sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tazminat talebinde bulunulmuştur.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4. maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalisonucunda meydana gelmiş ise,

sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmıştır.

Poliçede yer alan bu şartın, esasen KTK'nin 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmü olup, ZMSS şirketinin ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına, onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir.

Zira araç sahibinin sorumluluğu, diğer bir deyişle karşı araç malikine tazminat ödeme yükümlülüğü aracı kullanan sürücü ehliyetsiz olsa dahi kusur esasına dayalı bulunmakta,sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin (sürücünün) kusurlu olması rücu etmek için yeterli olup, bunun için zorunlu trafik sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesine dayalı olarak yapılmış bir ödeme olması gerekir.

Davalı aracının zorunlu trafik sigortacısı olan davacının, davalının işleten sıfatıyla üzerine düşen sorumluluğu üstlenmiş olup, bu sıfatla dava dışı 3. kişilere ödeme yapmıştır. Davacının ZMSS poliçesiyle üstlendiği sorumluluğu yerine getirdikten sonra, kanundaki ya da ZMSS Genel Şartları'ndaki rücuya imkan veren hallerden birinin bulunması şartı ile sorumluluğunu üstlendiği kendi sigortalısı olan davalıya rücu etme hakkı bulunmaktadır.

Davacıya trafik sigortalı aracın olay anındaki sürücüsüYıldırım Çiçek' in kaza tarihinde geçerli sürücü belgesinin olmadığı, KTT tespit edildiği üzere kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu bulunduğu, davalı şirketin Toplu Taşıma İşletmesi olması, çalışanlarının ehliyetlerinin geçerlilik süreleri yönünde denetim yapmamış olması, bu durumu önlemek adına yeterli ve gerekli önlemleri almamış olması nedeniyle davacıya karşı sigortalı (davacının akidi olması) sıfatıyla zarardan sorumlu olduğu, iş bu davanın ancak sigortalı aleyhinde açılabileceği anlaşılmıştır.

Dava dışı müteveffa Hatice Akcabayır yolcu konumunda olmakla, ölümü sebebiyle mirasçılarının destek tazminatı talep hakları bulunduğundan, davacının hak sahiplerine destek tazminatı ödemesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Kaldı ki davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle, olayda %100 oranında kusurlu olan sürücü ve işletenin yaptığı tek taraflı kaza sonucu ölümleri halinde bile yerleşik Yargıtay uygulamaları ve HGK kararları uyarınca mirasçılar yada mirasçılar dışında hak sahibi kişilerce açılan davalarda, davacılar 3. kişi kabul edilerek destek tazminatı talepleri kabul edilmiştir.

Davaya konu somut olaya gelindiğinde Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen tahkim dosyalarında hüküm altına alınan ücretler üzerinden icra takiplerinin ve bu takiplere ilişkin ödemelerin yapıldığı görülmüştür.

Davalı şirket dava dışı sürücünün kusuru oranında gerçek zarardan sorumlu olduğundan, konusunda uzman bilirkişilerce davalının sorumlu olacağı tazminat hesaplanmış, davacı tarafından ödenen bedelden cezaevi harcının alacaklıdan alınması gereken bir ödeme olduğu dikkate alınarak cezaevi harçları indirilerek yapılan hesaba itibar edilmiş, dava dışı müteveffanın Belediyeye ait araç şoförünün yetersiz ehliyetle araç kullandığını bilebilecek durumda olmadığının kabulü ile müterafik kusur değerlendirmesi yapılmamıştır.

(Ankara BAM 26. HD. 2020/1473 E, 2022/2214 K sayılı ilamı)

Yüksek Mahkemenin yerleşik kararlarında Ego İşletmesinin tacir olmadığı kabul edildiğinden davaya konu alacağa yasal faize hükmedilmiştir. (Ankara BAM 26. HD. 2024/1148 E, 2025/27 K sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ceza mahkemesi dosyası içeriği, bilirkişi raporunun denetime ve hükme elverişli bulunması, ehliyetsizlik nedeniyle davacının, davalı sigortalısına karşı rücu hakkının bulunması dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, faiz başlangıç tarihi sigorta tarafından hak sahiplerine ödeme yapılan tarih olarak belirlenmiş, Ego' nun tacir sıfatının bulunmaması karşısında yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

1-493.813,67 -TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 22/05/2025 tarihinden,

-327.2025,03-TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 06/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alınması gereken 55.188,50-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 14.191,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 40.996,77-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 14.191,73-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 127.186,88-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 23.106,18-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafça yapılan 7.973,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 7.751,84-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 4.600,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 4.472,12-TL'sinin davalıdan bakiye 127,88-TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.14/04/2026

Katip .... E-imzalıdır Hakim ....E-imzalıdır

- TASHİH ŞERHİ -

Mahkememizin iş bu dosyası kapsamında kurulan hükmün 1 NOLU BENDİNİN;

"1-493.813,67 -TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 22/05/2025 tarihinden,

-327.2025,03-TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 06/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, " denilmiş ise de belirtilen asıl alacak miktarının dosya kapsamı ile alakasız olduğu, aslında 479.951,41-TL ve 327.961,12-TL yazılacakken belirtilen şekilde yazıldığı, söz konusu hatanın açık yazım yanlışından kaynaklandığı anlaşıldığından anılan maddenin;

"1-479.951,41-TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 22/05/2025 tarihinden,

-327.961,12-TL rücu alacağının ödeme tarihi olan 06/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE," şeklinde düzeltildiği tashihen şerh olunur. 27/02/2026

Katip ....E-imzalıdır Hakim ....E-imzalıdır