Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/684 K.2019/172

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2017/684 Esas

KARAR NO : 2019/172

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

TAZMİNAT (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/12/2017

KARAR TARİHİ : 14/03/2019

K. YAZIM TARİHİ: 12/04/2019

Yukarıda tarafları yazılı davanın Mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin adına iş yapan kızı ...'ın, 28/11/2016 tarihinde ... Pazarlama Müdürü ...'den ...

2016 Fuarı için acil bir stant tasarımı yapması için telefon aldığını, görüşmeye istinaden mimar ekibi ile çalışma yaptığını ve tasarımlarını fiyat teklifi ile 29/11/2016 tarihinde mail ve whatsapp üzerinden paylaştığını, son karar merci firma genel müdürü ...ile görüşme yapıldığını ve görüşme sonucu firmanın bahse konu işi İzmir'den başka bir firmaya yaptıracaklarını belirttiğini, davalıya verilen tüm teklif mektuplarının ve tasarımlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında tüm hakların ...'ne ait olduğunu ve üçüncü şahıslar tarafından izinsiz kullanılamayacağını,

davacı tasarımının 08/12/2016 tarihinde İzmir'de düzenlenen ... fuarında davalı tarafından izinsiz kullanıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin bu hatalı ve izinsiz kullanımından dolayı 17.800,00 TL zararının olduğunu, davalı firma ile yapılan görüşmelerde davacının bir kısım zararının karşılanacağının belirtilmesine karşın müvekkilinin zararının karşılanmadığını, müvekkili tarafından davalı tarafa 14/02/2017 tarihinde uzlaşma mektubu gönderildiğini, ancak davalı tarafın bahse konu mektuba cevap bile vermediğini,

davacı tarafın bir bedel ödemeden davalı tasarımını kullandığını ve sosyal medya hesaplarından tasarıma ait görselleri paylaştığını, bu kullanım ve paylaşımların tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğini yok ettiğini, tasarımı eskittiğini ve değersizleştirdiğini, müvekkilinin bu tasarımı başkaca bir hizmette kullanmasını imkânsız kıldığını, ... medikal firmasına sunulan tasarımın daha önce kullanılmasından dolayı firma tarafından beğenilmediği gibi müvekkilinin dürüst çalışma itibarına da zarar verdiğini, davalı tarafından izinsiz kullanılan tasarımın TTK'nun 54/2 maddesi ve 55/c-2 maddesi kapsamında haksız rekabet fiilini oluşturduğunu,

müvekkilinin sektörde tanınmış olduğunu, 2016 Emitt fuarında tasarım ödülü aldığını, geniş müşteri portföyü bulunduğunu, davacının izinsiz kullanımı sonucu yenilik ve ayırt ediciliğini kaybeden tasarımı başkaca firmalara pazarlamamasından kaynaklı sıkıntı yaşadığını belirterek davanın kabulünü ve tasarımın kullanım tarihinden bu güne kadar olan yasal faizi ile birlikte 3000,00 TL maddi tazminata ve 20.000,00 TL manevi tazminatın müvekkiline ödenmesine ayrıca yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 28/12/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, 3.000,00 TL olan maddi tazminat talebini, 2.933,00 TL artırarak, 5.933,00 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile müvekkili arasında yapılmış bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilince davacı taraftan talep edilen bir stant tasarımı bulunduğunu gösterir bir sipariş veya belge vs. bulunmadığını, davacının iddialarının soyut ve mesnetsiz olduğunu, davacının iddia ettiği gibi dava konusu tasarımın yeni olmadığını, endüstriyel bir tasarım da olmadığını ve tasarımın sektör firmaları tarafından bilinen ayırt edici özelliğinin bulunmadığını, davacı firmanın dava konusu tasarımdan kaynaklı bir gelirinin bulunmadığını, davacının tasarımı sahiplenerek haksız kazanç sağlamayı amaçladığını,

davacı adına tescilli bir endüstriyel tasarım bulunmadığını, davacı yanın tescili bulunmayan ve tescil kriterlerini sağlamayan bir tasarım üzerinden hak sahipliği iddiasında bulunamayacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların ticaret sicil kayıtları, taraflar arasındaki e-posta ve whatsapp yazışmaları, tasarıma ait görseller, 18/08/2018 tarihli bilirkişi kurulu kök raporu, 05/12/2018 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Taraf delilleri toplandıktan sonra, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil edip etmediğinin tespiti ve varsa davacı zararının hesaplanması bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, haksız rekabet uzmanı, tasarım uzmanı ve bilgisayar mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden 18/08/2018 tarihli rapor ve taraf vekillerinin itirazlarını karşılar 05/12/2018 tarihli ek rapor alınmıştır.

Mahkememizce iddia, savunma, benimsenen 18/08/2018 tarihli bilirkişi raporu ve 05/12/2018 tarihli ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir:

Davalı tarafça, davacının sahibi olduğu ... firmasıyla telefonla irtibata geçilerek ... 2016 Fuarı için stand tasarımı yapılmasının talep edildiği, davacının sahibi olduğu firma çalışanları tarafından tasarlanan tasarımın elektronik posta ve sosyal iletişim kanalları (whatsapp) kullanılarak davalıya sunulduğu ve işin tamamlanması halinde bedelinin 17.800,00 TL + KDV olarak teklif edildiği, davalının ise başka bir firma ile anlaşılması nedeniyle gönderilen tasarımın kullanılamayacağını bildirdiği, fakat söz konusu tasarımdan yararlanma yetkisi bulunmayan davalı tarafından bu tasarımın 08/12/2016 tarihinde ... 2016 Fuarında kullanıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davaya konu tasarımın özgünlük ve hususiyet içeren "güzel sanat eseri" niteliğini haiz olup olmadığı, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının maddi ve manevi yönden zarara uğrayıp uğramadığı, davalının bu zararlardan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktalarında toplanmaktadır.

Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacıya ait firma çalışanlarınca tasarlanıp, görsel olarak davalıyla paylaşılan stand tasarımının özgünlük ve hususiyet içeren "güzel sanat eseri" niteliğini haiz olduğu, davacının tasarımı ile davalının fuarda kullandığı standın ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğu, davalı tarafça söz konusu tasarımın davacının izni bulunmaksızın alıntılanarak reklam ve tanıtma amaçlı faaliyetlerde kullanıldığı ve söz konusu tasarımın yer aldığı fotoğrafın davalı tarafın internet tabanlı sosyal medya hesabında da umuma iletiminin yapıldığı,

davalının bu fiilleriyle davacının tasarım üzerindeki mali haklarından "çoğaltma", "yayma", "temsil", ve "ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim" haklarının ihlal edildiği ve dolayısıyla davalının eyleminin 6102 sayılı TTK'nun 54/2 ve 55/c-2 maddeleri kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği, dava konusu tasarımın % 100'lük kısmının tamamlandığı, ancak stand tasarım imalatının üçüncü şahıslara tamamlatıldığı,

tasarım bedeli olarak davacı tarafça teklif edilen 17.800,00 TL'nin 1/3'lük kısmının tasarım, 2/3'lük kısmının ise imalat + işçilik + nakliye bileşkelerinden oluştuğu, buna göre davacının maddi zararının 5.933,33 TL olduğu belirlenmiştir.

Hal böyle olunca, davacının belirlenen zararından, TTK'nun 56/d maddesi gereğince davalının sorumlu olduğu ve tazmin yükümlülüğünün bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış, maddi tazminat talebinin kabulüne (ıslah edilen 5.933,00 TL üzerinden) karar vermek gerekmiştir.

Diğer taraftan; TTK.’nın 56/e maddesi hükmünün yollamasıyla TBK’nın 58. maddesinde açıklanan şartların varlığı halinde haksız rekabete maruz kalan yararına manevi tazminatın da hüküm altına alınması gerektiği, haksız rekabet eylemi dolayısıyla manevi tazminata hükmedilebilmesi için davacının ekonomik menfaati yönünden zararın veya tehlikenin varlığı ile kusurun mevcudiyetinin yeterli olduğu, buna göre somut olay bakımından değerlendirme yapıldığında davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi için gerekli şartların oluştuğu kanaatine varılarak, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahisili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hüküm altına alınan maddi tazminata 08/12/2016 tarihinden (tasarımın fuarda kullanıldığı tarih) itibaren avans faizi, manevi tazminata ise karar tarihinden itibaren yasal faiz (talep gibi) yürütülmesine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim