Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/771 K.2020/50

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2018/771

KARAR NO : 2020/50

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 09/11/2018

KARAR TARİHİ : 29/01/2020

K.YAZIM TARİHİ : 31/01/2020

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, ancak yaşadığı sıkıntılar sonrasında hissesini 30/05/2018 günlü ... yevmiye sayılı hisse devir senedi ile ...'a devrettiğini, kooperatif yönetim kurulunun 25/10/2018 günlü ... sayılı kararında 14/05/2017 günlü genel kurul kararı gerekçe gösterilerek reddedildiğini, genel kurulun aldığı bu kararın kanunun emredici hükümlerine aykırı olduğunu belirterek, kooperatif yönetim kurulunun 25/10/2018 günlü ... sayılı kararının batıl olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kooperatifin mülkiyetinde bulunan Ankara ili, ... ilçesi ... Mahallesinde tapunun ... Ada 1 Parsel numarasında kayıtlı arsası üzerine inşaat yapmak üzere ...Ticaret Şirketi ile "Kat Karşılığı inşaat Yapım Sözleşmesi" akdettiğini, projenin sağlıklı olarak yürütülebilmesinin şirketin yapacağı satışlara bağlı olması nedeniyle ortakların hisse devirlerinin sıkıntıya neden olduğunu, bu sebeple kooperatifin 2016 yılına ait 14/05/2017 günlü genel kurulunda hisse devirlerinin 3 yıl süre ile kısıtlandığını, kar'a yönelik hisse devirlerinin önüne geçilebilmesi için alınan bu kararın 701 paya sahip kooperatif için kaçınılmaz olduğunu belirterek, davarın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Davalı kooperatifin 25.10.2018 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı, davalı kooperatifin ticaret sicil kayıtları, kooperatife ait defter ve kayıtlar, 28.05.2019 tarihli bilirkişisi raporu ile tüm dosya kapsamı. e-imza e-imza e-imza e-imza

GEREKÇE

Dava, davalı kooperatifin yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Kooperatif ortağı davacı, Ankara ... Noterliği'nin 30/05/2018 günlü ... yevmiye sayılı "Hisse Devir Senedi' ite kendisine ait .. numaralı kooperatif hissesini aktif ve pasifiyle birlikte 2.000,00TL. bedelle ...'a devretmiş, ancak kooperatif yönetim kurulu, 25/10/2018 günlü ... sayılı kararı ile 2016 yılına ait 14/05/2017 günlü genel kurulun 11. numaralı kararını gerekçe göstererek onaylamamıştır.

Kooperatifler Kanunu'nun 8. maddesinde ortaklığa girme şartları belirtilmiştir. Buna göre, medeni hakları kullanma yeterliğine sahip gerçek kişilerin kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvurmak zorundadır. Kooperatif yönetim kurulu, ortak olmak için başvuruda bulunan kişilerin ana sözleşmede belirlenen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır. Kanun’un anılan maddesinde ortak olmak isteyenlerin bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvurmaları gerektiği belirtildiğinden bu başvurunun yönetim kurulunda görüşülerek bir karara bağlanması gerektiği açıktır.

Öte yandan; evrensel kabul görmüş kooperatifçilik ilkeleri içinde açık kapı ilkesi bulunmaktadır. Nitekim bu ilke KK.'nun 10 ve 11. maddeleri ile de benimsenmiştir.

Ortaklığın bir diğer kazanım yöntemi, devir suretiyle ortak olmaktır. KK.'un 14. maddesinde de ortaklığın devredilebileceği ve yönetim kurulunun da ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde bu kişiyi ortaklığa kabul edeceği hüküm altına alınmıştır.

Kooperatif anasözleşmesinin 11. maddesinde de ortaklığa kabulün yönetim kurulu kararıyla gerçekleşeceği açıklanmıştır. Yine anasözleşmenin 17. maddesinde de ortaklığın yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebileceği, yönetim kurulunun da bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamayacağı, devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülüklerinin yeni ortağa geçeceği kabul edilmiştir.

Yasa ve anasözleşme maddeleri doğrultusunda kooperatife ortak olmak isteyenlerin kooperatife yazılı olarak müracaat etmeleri gerektiği ve ortaklığa kabulün de yönetim kurulunca karara bağlanacağı açıktır. Buna göre, geçerli bir devir işlemi ile bir ortaklık payının devralan kişinin ortaklığa kabulü hakkında yönetim kurulunun ortaklığa kabul kararı vermesi ile devralanın ortaklık hak ve yetkilerini kazandığının kabulü gerekir.

Yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, KK., ortağın çıkma hakkını 5 yıl süre ile sınırlandırabileceğini kabul ederken, devri engelleyecek bir hüküm getirmemiştir. Devir ile ortaklık el değiştireceğinden ve yeni ortak da yükümlülükleri üstleneceğinden, kooperatifin bir zararı oluşmayacağı açıktır.

Nitekim Yargıtay ... HD.'nin 01/05/2006 günlü E.: 2005/4934, K.: 2006/4935 K. sayılı kararında; "Dava, kooperatif ortaklığının tespiti istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nm 14/son ve anasözleşmenin 17/2. maddeleri hükümleri uyarınca devir alanın ortaklık koşullarını taşıması halinde, yönetim kurulunun bu devri kabul etme zorunluluğu bulunmaktadır. Ortaklığı devir suretiyle iktisap eden davacının, anasözleşmede belirtilen ortak olma koşullarını taşıyıp taşımadığı noktasında bir inceleme yapmadan karar verilemez." denilmektedir. Yargıtay .. HD.'nin 25/05/2009 günlü E.: 2009/4907, K.: 2009/6285 ve 28/05/2009 günlü E.: 2007/11191, K.: 2009/6478 sayılı kararları benzer niteliktedir.

Bilindiği gibi, KK. sistematiği içerisinde, ortakların yönetim kurulunun ihraç kararı dışında iptal davası açamaz. Ancak; yönetim kurulu kararlarının uygulanması sonucunda, ortağın bu işlemden dolayı doğrudan zarar görmesi ya da kişisel haklarını ortadan kaldırması durumunda söz konusu yönetim kurulu kararı aleyhine dava açabilmektedir.

Bu paralelde, kooperatif yönetim kurulu, 25/10/2018 günlü ... sayılı kararında,./.

e-imza e-imza e-imza e-imza

.../......'ın ortaklık şartlarını taşımadığını değil, 2016 yılına ait 14/05/2017 günlü genel kurulun 11. numaralı kararını gerekçe göstererek, 3 yıl süre ile devrin engellendiğini açıklamaktadır.

Karara gerekçe gösterilen, 2016 yılına ait 14/05/2017 günlü genel kurulun 11. gündem maddesinin görüşülmesi ile "Hisse devirleri konusunda 15/07/2017 tarihinden itibaren 3 yıl süre ile hisse devirlerinin yasaklanması hususu genel kurulun onayına sunuldu oy çokluğuyla kabul edildi. Bakanlık temsilcileri alınan kararın Kooperatifler Kanununa ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu belirterek bu durumu tutanağa geçirdiler." şeklinde karar alınmıştır.

Borçlar Kanunu ışığında, kanunun emredici hükümlerine aykırı olan kararları batıl kararlar olarak kabul etmek gerekmektedir. Olayda, kooperatif yönetim kurulu, genel kurul kararına dayanmak suretiyle, kanun ve anasözleşme ile ortağa tanınmış olan bir hakkı, devir hakkını engellemiştir. Yönetim kurulunun buyurucu nitelikteki hükümlere aykırı surette devri önleyici karar alması mümkün olamayacağından, bu durumda alınan kararın "batıl karar" olduğu açıktır.

Batıl olan yönetim kurulu kararları, kooperatif ortakları ve üçüncü kişiler için hiçbir hak ve borç doğurmaz. Bu nedenlerle, kooperatif yönetim kurulunun 25.10.2018 tarih ve ... sayılı kararının batıl olduğu anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza