Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/924 K.2020/404

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2018/924

KARAR NO : 2020/404

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Sözleşmeden Dönme/Menfi Tespit/Tazminat

DAVA TARİHİ : 25/12/2018

KARAR TARİHİ: 16/09/2020

K.YAZIM TARİHİ : 18/09/2020

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında tarafların serbest iradesi ile imzalanan 07.11.2017 tarihli sözleşme gereği davalı şirket tarafından yapılacak işin özetinin düzenlendiği. taraflar arasında sağlanan görüşmeler neticesinde, toplam 79 adet villa içerisinde yalnızca 10 adet villanın PVC kasalarını 2018 yılında takıldığı,

bahsi geçen 10 adet villanın ise aksesuar ve camlarının henüz takılmadığı gibi sözleşmeye uygun yapılmadığı için beklenen faydayı sağlamamakla birlikte sökülmesi gerektiği, dolayısı ile davacı şirketin TBK ve taraflar arasındaki sözleşme gereği kendisine yüklenen tüm borçlan yerine getirerek davalı şirketin sözleşmeye aykın davranmasına ve/veya sözleşmede belirtilen sürelere riayet edememesine sebebiyet vererek tüm bu hususlara ilişkin kusurlann davalı şirkete ait olduğu,

davacı şirketin yüklenici davalı şirkete sözleşme gereklerinin 31.12.2017 tarihine kadar üstlenmiş yükümlülüklerinin yerine getirmemesi nedeniyle defalarca ek süre tanıdığı; bu kapsamda taraflar arasında bir taahhütname düzenlenerek eksik kalan işlerin tamamlanması için yeni tarihlerin belirlendiği, ayrıca.

30.09.2018 tarihinden önce müvekkil şirket tarafından muhatap şirkete verilen tüm senetlerin hükümsüz olduğunun taraflarca imza altına alındığı, davacı şirketin sözleşme hükümlerini yerine getirmesi için ihtar çekerek davalı şirketi temerrüde düşürdüğü, davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle müvekkil.../...

e-imza e-imza e-imza e-imza

.../...şirket nezdindc ciddi mağduriyetlerin oluştuğu ve davacı şirketin maddi anlamda zararlara uğradığı, Sözleşmenin “ Hakedişler ve Ödemeler” başlıklı düzenlemesi kapsamında ilk olarak her biri 20.000-TL. bedelli olan 15 ayn senet verildiği, davalı tarafında bu karşılık güvence olarak teminat senedi verdiği, sonraki süreçte ise yine her biri 20.000-TL. olan 4 ayrı senet ve 2 adet çek daha verildiği, PVC içine konulacak demir profiller için şirket yetkilisine 3 adet senet daha verildiği, bu senetlerden 40.000-TI.’sinin davalı tarafa ödendiği, 20 adet senet ve 2 adet çekin davalı tarafla kaldığı,

bedeli olan 40.000,00 TL’nin davalı şirkete ödemesi yapıldığı için davacı şirket tarafından iade alındığı; ancak geri kalan 20 adet senet ve 2 adet çekin davalı şirkette kaldığı, davalı şirketin edimin ifasından kaçınması ve sözleşmede belirlenen süre içerisinde edimi gereği gibi ifa etmemesi nedeniyle TBK Madde 473 gereği taraflar arasında akdedilen 07.11.2017 tarihli sözleşmeden dönülmesi, davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen çek ve senetler hakkında teminatsız olarak tensip ile birlikte ihtiyati tedbir kararı verilmesi,

sözleşmenin cezai hükümler başlığı altında düzenlenen davalının imalattan feragat elmiş olması nedeniyle davalı şirkete ödenen 40.000TL.’nin, banka üzerinden yapılan 5.000-TL’nin, demir profil için ödenen 1.700TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle iadesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da iştirak etmemiştir.

DELİLLER

Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, davacı ve davalı şirketi ticaret sicil özeti bilgileri, banka kayıtları, 13.06.2019 tarihli keşif, 31.07.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi nedeniyle davalı yanın edimini ifa etmemesi sebebine dayalı sözleşmeden dönme, verilenlerin iadesi, ödenmeyen senet ve çekler yönünden borçlu olunmadığından tespiti ile menfi zararların tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında tarafların imzalanan 07.11.2017 tarihli sözleşme gereği davalı şirket tarafından yapılacak işin özetinin. Ankara İli, ... İlçesi, ... Mevkii, ... Ada 1-22 Parseller + ... Ada 4-24 Parseller + .... Ada 1-20 Parsellerki S.S. ...

Konut Yapı Kooperatifi adına tescilli olan arsa üzerinde devam etmekte olan inşaattaki tüm villaların pencere PVC’leri, balkon çıkış kapılan ve camlarının çatı aralığı dahil teknik şartnameye uygun malzeme ve işçilikli olarak yapılıp 07.11.2017 tarihinde işe başlayıp 31.12.2017 tarihinde işleri eksiksiz ve kusuruz bir şekilde teslim edilmesi şeklinde düzenlendiği,

davacı tarafından, davalı şirketin sözleşme gereklerini üzerine yüklenen borçlarını yerine getirmediğinden bahisle eser sözleşmesi nedeniyle davalı yanın edimini ifa etmemesi sebebine dayalı sözleşmeden dönme, verilenlerin iadesi, ödenmeyen senet ve çekler yönünden borçlu olunmadığından tespiti ile menfi zararların tahsili istemli dava açıldığı hususları tartışmasızdır.

Bilirkişi tarafından yerinde yapılan tespitler ve dava dosyasındaki teknik şartname ve diğer belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde: toplam 10 adet villanın pencere ve kapı kasalarının ... marka olduğu, bunun 2 adetinin işin teknik şartnamesinde belirtildiği gibi gri renkte olduğu, diğer 8 adetinin beyaz rekte olduğu, toplam 10 adet villanın ...

PVC kasalarının yalnızca takozlama işlemi ile yerine konulduğu, başka herhangi bir işlem yapılmadığı, PVC kasaların dava dosyasında bulunan işin teknik şartnamesine uygun 72 mm kalınlıkta olduğu ancak; camlarının, ispanyolet takımlarının, kol ve menteşelerinin takılı olmadığı, söz konusu ...

PVC pencere ve kapı kasalarının kullanılabilir olduğu, kasaların teraziye alınarak cam ve aksesuarlarının takılması, su izolasyonunun yapılması ile işlevlerini yerine getirebileceği anlaşılmıştır.

Dava konusunun; her iki tarafa borç yükleyen eser sözleşmesi nedeniyle edimin gereği gibi ifa edilmemesine dayalı seçimlik haklardan sözleşmeden dönülmesi ile verilenlerin iadesi yanında sözleşme kapsamında teslim edilen senet ve çekler yönünden borçlu olunmadığının tespitiyle menfi zararın tahsili talebi olduğu anlaşılmıştır. e-imza e-imza e-imza e-imza

TBK 112-117 maddelerinde borcun ifa edilmemesinin sonuçları düzenlemiştir. Borç hiç veya gereği gibi yerine getirilmezse ifa etmeme sonucu meydana gelir. İfa etmeme yani borca aykırılık üç şekilde meydana gelebilir; borç hiç ifa edilmemiş veya imkansız hale gelmiştir, borçlu ifa mümkün olduğu halde yerine getirmemekledir yani temerrüde düşmüştür veya kötü ifa söz konusudur.

Dava konusu edimde; borçlunun ifa mümkün olduğu halde yerine getirmediği, temerrüde düştüğü dosya kapsamında yer alan ihtarlarla anlaşılmıştır. Davacı ilk olarak Konya ... Noterliğinin 12.07.2018 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarı ile edimin ifası için 7 gün içinde bilgi verilmesini aksi halde sözleşmenin feshedileceğini bildirmiştir. İşbu ihtar 13.07.2018 tarihinde davalı tarafça tebellüğ edilmiştir.

Ancak sürenin sonunda davalının temerrüdü oluştuğu halde davacı taraf akdin feshine gitmemiş bu kez de tarihsiz taraflarca müşterek imza edilen taahütname ile "4 adet villa pve'leri 3l.10.2015 tarihinde takılacağı, 30.09.2018 tarihinden önceki senetlerin hükümsüz olduğu, 7 villanın pvc'lerinin de 30.11.2018 tarihine kadar takılacağı” taahhüt ve kabul edilmiştir.

Yani davalı tarafın temerrüdüne rağmen yeniden süre verilerek edimin “aynen ifası isteme" seçimlik hakkı kullanılmıştır.

Son olarak davacı taraf; Ankara ... Noterliğinin 20.11.2019 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarı ile “ihtarın tebliğ tarihini takip eden 7 gün içinde sözleşme ile taahhüt edilen edimlerin tam ve kusursuz olarak ifa edilmesi, gerekli işlemlerin yapılmaması halinde sözleşmenin feshi ile cezai hükümlerin uygulanması, tüm zararın tazmin edileceği, senet ve çek asıllarının iadesi amacıyla yasal yollara başvurulacağı” ihtar edilmiştir. Ancak işbu ihtarla verilen süre akabinde aynca bir fesih bildirimi yapıldığını gösterir dosya kapsamında belgeye rastlanmamıştır.

Davalı tarafın temerrüdü akabinde uygun süre verilmesi gereklidir. Süre vermek, alacaklının temerrüde düşmüş borçluya edimini yerine getirmesi için bir süre tanımasıdır.

Edimin aynen ifasının talep edildiği ilk ihtar akabinde Ankara .... Noterliğinin 20.11.2018 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarıyla verilen 7 günlük sürenin davalının taahüdündeki edimin yerine gerilimesi için makul bir süre olmadığı değerlendirilmekle birlikte davalı tarafın sözleşmenin bitim tarihi olan 31.12.2017 tarihi de dahil olmak üzere; davacı tarafça keşide edilen ilk ihtarın 07.11.2018 tarihi olduğu yani olağan bitiş süresinin dahi üstünden 10,5 ay geçtiği düşünüldüğünde TBK 124/1. uyarınca uygun süre verilmesinin gerek olmadığı da ortadadır. Dolayısıyla davalı tarafın temerrüde düştüğü ve defaatle verilen sürelere rağmen ediminin aynen ifasını” da gerçekleştirmediği anlaşılmıştır.

Davacı tataf ayrıca bir dönme bildiriminde bulunarak sözleşmeden dönme iradesini işbu davadan önce ihbar etmemişse dahi işbu davanın açıldığı tarih itibarıyla borçlunun temerrüdü nedeniyle dönme hakkını kullandığının kabulü gerekecektir. Dayanağını TBK 125/2 maddesinden alan sözleşmeden dönmede; borç ilişkisi geriye etkili olarak sona ermiş olur. Yani, TBK m. 125/3’e göre alacaklı edimini yerine getirmekten kaçınabileceği gibi verdiğini de geri isteyebilir.

Yargıtay, sözleşmenin feshinde istenebilecek zararın menfi zarar olduğunu belirtmiştir. Buradaki menfi zarar, alacaklının sözleşmeyi yaptığı için uğradığı sözleşmeyi yapmamış olsa idi uğramayacağı zarar olarak tanımlanmaktadır. Menfi zarar fiili zarar ile yoksun kalman kârdan oluşur.

Bu kavrama şunların gireceği kabul edilmektedir; sözleşmenin kurulması için yapılan giderler, sözleşmenin geçerliliğine güvenilerek başkası ile sözleşme yapma fırsatını kaçırması yüzünden uğradığı zarar, sözleşmeden doğan borçların yerine getirilmesi için yapılan giderler, fırsat kaybı zararları, yargılama masrafları sayılabilecektir.

Dolayısıyla davacı taraf da; davalının temerüdüne dayalı olarak dönme hakkını kullanarak o ana kadar verdiğinin iadesini talep edebilecektir. e-imza e-imza e-imza e-imza

Bunun yanında davacı taraf, dava dilekçesinde edimin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle TBK madde 473 gereği 07.11.2017 tarihli sözleşmeden dönülmesini talep etmişse de TBK 473/1. maddesi, ''Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebepte ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa,

işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir. ” Hükmüne yer vererek iş için kararlaştırılan sürenin bitiminden önceki sözleşmeden dönme hakkını düzenlemiştir.

Dava konusu iş için kararlaştırılan olağan bitiş süresi 31.12.2017 olduğu, bu sürenin aşılmasına rağmen edimin eksiksiz ifa edilmediği düşünüldüğünde TBK 473/1. maddesi uyarınca dönme hakkından bahsedilmeyeceği, gereği gibi ifa etmeme ve eksik ifa nedeniyle borçlunun temerrüdü hükümlerine dayanılabileceği zira TBK 475. maddesindeki seçimlik haklardan bahsedebilmek için evvela tamamlanmış ve teslim edilmiş bir eserin bulunması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı tarafça sözleşme konusu iş nedeniyle tarafa ve davalı tarafın nam ve hesabına: 25.01.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet nedeniyle 20.000-TL. 30.09.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet nedeniyle 20.000-TL. ... İnternet Bankacılığı ile 24.04.2018 tarihinde 5.000-TL. ödediği anlaşılmıştır.

... bankamatikten 22.09.2018 tarihinde işlem ücretleri mahsup edildikten sonra yapılan 995-TL.’ye ilişkin ödeme belgesi bulunmakla birlikte alıcısının davalı şirket olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır.

... İnternet Bankacılığı ile 13.03.2018 tarihinde bono hamili olan ...’a 138,90-TL. protesto masrafı ödendiği anlaşılmıştır. Ancak işbu doğrudan iş karşılığı yapılan ödeme olmadığından menfi zarar kapsamında değerlendirilecektir.

Davacı taraf her ne kadar davalı şirkete 700,00TL elden ödeme yaptığını iddia etmişse de ödemeyi ispatlar belge bulunmadığından bu miktarın talep edilmesi mümkün değildir. Davacı tarafın iş karşılığı ödediği toplam tutarın ... Bankası bankamatikten 22.09.2018 tarihinde işlem ücretleri mahsup edilmemiş haliyle 45.000-TL. olduğu tespit edilmiştir.

Sözleşmeden dönme aşamasına kadar davalı tarafça yapılan imalatlar, davacı tarafça kabul edildiğinden ve bu imalatlardan yararlanıldığından sözleşmeden dönme aşamasına kadar davalı tarafça yapılan imalat bedelleri, davacı taraf ödemelerinden mahsup edilmelidir.

Açıklığa kavuşması gereken bir diğer husus da; cezai hükümler başlığı altında sözleşmenin 12, maddesiyle düzenlenen hükmün uygulanıp uygulanamayacağıdır.

Zira sözleşmenin 12. maddesi; " yüklenici şahıs sözleşmeye aykırı hareket edip inşaatın herhangi bir aşamasından sonra işi yapmaktan vazgeçer ise yapmış olduğu imalattan feragat etmiş sayılır, işverenin tüm zarar ve ziyanın karşılamak zorunda kalacaktır” şeklinde olup imalattan feragat ile ortaya konan imalat bedellerinden feragat için yüklenicinin işi yapmaktan vazgeçmesi şartı öngörülmüştür.

Dosya kapsamında davalı tarafın edimi ifadan vazgeçtiğine ilişkin bir somut delil bulunmamaktadır.

Hatta sözleşme süresinin bitim tarihi olan 31.12.2017’den sonra taraflarca tanzim edilen “taahhütname" ile işin devamı yönünde mutabık kalındığı taahhütnameyle 30.11.2018 tarihine kadar kalan 7 villadaki pvc işinin yapımı için süre verildiği, keşif mahallinde dinlenen tanık anlatımlarında da davalı tarafın edimin ifasından vazgeçtiğine ilişkin bir beyanlarının bulunmadığı, imalatların ara ara yapıldığı beyanları karşısında sözleşme konusu edimin ifasından vazgeçildiğini ispatlar bir husus bulunmadığından imalat bedellerinden vazgeçildiği kabulünü içeren cezai şart hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Kaldı ki yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, dönme ile birlikte sözleşmede öngörülen cezai şart da sözleşme ile birlikte geçmişe etkili olarak ortadan kalkar. Zira cezai şart, asıl borca bağlı fer’i bir borçtur.

Sözleşmeden dönme halinde de cezai şartın uygulanacağına ilişkin açık hüküm bulunmaması halinde sözleşmeden dönmede, cezai şartın uygulanması olanaklı değildir. e-imza e-imza e-imza e-imza

Yapılan imalatın miktarının 2017 yılındaki sözleşme fiyatı olan 622.000,00*0,07= 43.540,00- TL olarak bilirkişiler tarafından hesaplanmıştır. Yapılan imalatın miktarının 2017 yılındaki sözleşme fiyatı olan 622.000,00*0,07=43.540,00TL olarak hesaplanıp değerlendirilmiştir.

Buna göre; davacı taraf alacağı; 45.000,00-43.540,00-TL= 1.460,00-TL. olarak hesaplanmıştır.

Davacı taraf, dilekçesinin sonuç bölümünün 6. maddesinde fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şimdilik 100,00TL menfi zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Ancak ayrıntılı ve somut bir menfi zarar talebinde bulunmamıştır. Dosya kapsamı itibarıyla; ... İnternet Bankacılığı ile 13.03.2018 tarihinde bono hamili olan ...’a yapılan 138,90-TL. protesto masrafı ödemesi ile ihtar masrafları istenebilecektir.

Davacı taraf 180,85-TL. noter masrafı olarak talepte bulunmuşsa da dosya kapsamında noterlik harç makbuzuna rastlanılmamıştır. Bu sebeple hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Menfi zarara konu fırsat kaybı zararı ya da kalan işin 3. kişiye yaptırılması nedeniyle ortaya çıkan fark gibi somutlaştırılan zarar izah ve talepleri bulunmadığından dosya kapsamı itibarıyla tespit edilen davacı taraf menfi zararı, 138,90-TL.’dir.

Tamamlama harcıyla davacı tarafça 24.05.2019 tarihli dilekçesinin 2 nolu ekinde yer alan tabloda belirtilen ve suretleri de ibraz edilen ve 1.07.11.2018 keşide larihli, 25.02.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.03.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet,07.11.2018 keşide tarihli, 25.04.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07,11,2018 keşide tarihli, 25.05.2018 vade tairhli 20.000TL bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.05.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.06.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide larihli,

25.07.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli ,25.08.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.09.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07. II. 2018 keşide tarihli „ 25.10.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.11.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli.

25.12.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.01.2019 vade tarihti 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli, 25.02.2019 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, 07.11.2018 keşide tarihli. 25.03.2019 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, ... bank/...Şubesinin 30.11.2018 keşide tarihli 20.000-TL. Bedelli, ... seri nolu çeki, (çek keşidecisi ... Konut Yapı Koop. S.S.’dir), ...bank/...Şubesinin 30.12.2018 keşide tarihli 20.000-TL.

Bedelli, ... seri nolu çeki, (çek keşidecisi ... Konut Yapı Koop. S.S.’dir), 01.08.2018 keşide tarihli , 30.10.2018 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, (çek keşidecisi ... Konut Yapı Koop. S.S.'dir), 01.08.2018 keşide tarihli , 31.01.2019 vade larihli 20.000-TL. bedelli senet, (çek keşidecisi ... Konut Yapı Koop. S.S.’dir). 01.08.2018 keşide tarihli , 28.02.2019 vade tarihli 20.000-TL. bedelli senet, (çek keşidecisi ... Konut Yapı Koop. S.S.’dir).

11.09.2018 keşide tarihli , 05.10.2018 vade tarihli 17.470-TL. bedelli senet, (senedin bir diğer borçlusu ...’dır), 11.09.2018 keşide tarihli ,15.11.2018 vade tarihli 17.470-TL. bedelli senet, (senedin bir diğer borçlusu ...’dır), 11.09.2018 keşide tarihli , 15.12.2018 vade tarihli 17.469-TL. bedelli senet, (senedin bir diğer borçlusu ...’dır) bono ve çekler yönünden davacı yanın borçlu olmadığı değerlendirilmiştir.

Zira, yapılan hesaplamalarda davalı tarafın tüm imalat bedelleri ile davacı taraf ödemeleri değerlendirilmiş ve davalı tarafın alacaklı olmadığı, borçlu olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla talep konusu bono ve çekler konusuz kalmıştır.

e-imza e-imza e-imza e-imza

Davacı taraf, ... Bankamatikten 22.09.2018 tarihinde işlem ücretleri mahsup edildikten sonra, yapılan 995,00TL'nin taraflar arasındaki iş bedeline ilişkin olduğuna, ayrıca PVC içine demir profil konulması için 1.700,00TL'nin verildiğine ilişkin yemin teklifinden vazgeçtiğinden ve bu talepler ispat edilmediğinden, davacının davacının kısmen kabulüne karar vermek gerekmekle, aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza