Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/264 K.2022/153

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2021/264 Esas

KARAR NO : 2022/153

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 2-

3-

VEKİLİ

DAVALI : 4-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/03/2019

KARAR TARİHİ: 17/02/2022

K. YAZIM TARİHİ: 04/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; dava dışı ... tarafından Ankara Batı ...İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasında davacı belediye aleyhine ikame edilen davada, davacının 2008-2017 yılları arasında belediye bünyesinde ve taşeron şirketler nezdinde işçi olarak çalıştığını beyan ederek belediyeden tahsiline karar verildiğini, işçilik davasının belediye ve ....

A.Ş. ye yöneltilmişse de işveren konumunda olmaları sebebiyle diğer davalılarında da işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ilam sebebiyle Ankara ....İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasına 29.849,69 TL ve 7.387,45 TL olmak üzere belediye tarafından toplam 37.237,14 TL ödeme yapılmak zorunda kaldığını, hizmet alım sözleşmelerinden anlaşılacağı üzere davalıların yüklenici olduğunu, işçiyi istihdam ettikleri süreyle sınırlı olarak davalı işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak. Ankara Batı ....İş Mahkemesinin ... E. ...

K. sayılı ilamına istinaden ödenen 37.237,14 TL nin şimdilik 200,00 TL nin dava dışı ...'a ödeme tarihinden itibaren 6183 Sayılı Kanuna göre hesaplanacak faiziyle birlikte, sorumluluk sınırları da belirlenmek suretiyle davalı şirketlerden müştereken tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 05/12/2019 tarihli ıslah dilekçesinde; ıslah talepleri doğrultusunda Ankara Batı ....İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamında belirtilen taraflar arasındaki hizmet alım sözlemesi uyarınca, dava dışı işçi ...'e ödenen 37.237,14 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte rücuan tahsiline, davalıların sorumluluk miktarlarının belirlenmesinde işçilik alacakları yönünden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere göre, ilam ve icra takibinden kaynaklanan ödeme kalemlerine ilişkin ise davalıların eşit oranda sorumluluklarının belirlenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili; "müvekkil şirketler adi ortaklığı aleyhine açılan iş bu davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini.. Davacı idarenin ödeme yaptığını iddia ettiği dava dışı personel; müvekkil şirketler adi ortaklığından sonra ihale yoluyla işi üstlenen müvekkil şirket ... A.Ş bünyesinde çalışmaya devam etmiştir.

Gerçekten de; davacı idare ile müvekkil şirketler adi ortaklığı arasındaki hizmet alımı sözleşmesi süre biti nedeniyle sona erdikten sonra aynı iş ... no'lu hizmet alımı sözleşmesi ile müvekkil şirket ... A.Ş tarafından 36 ay süreyle üstlenilmiştir. Davlı idare tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen personel de ... A.Ş bünyesinde çalışmaya devam etmiştir…davalı idarenin yapmış olduğu uygulama nedeniyle. Ankara Batı ....

Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas no'lu dosyasıyla teminat mektubu bedellerinin tahsili talepli olarak dava ikame etmiş bulunmaktayız. Ancak, hali hazır var olan gerçek şu ki; davalı idare hem ortak girişimin hem de ...

A.Ş. dönemine ilişkin kıdem tazminatı bedellerini müvekkil şirketin teminat mektuplarını nakde çevirerek tahsil etmiştir. şu an; müvekkil şirketlere rücu takepli olarak dava ikame etmiş olması ve bu davanın müspet sonuçlanması halinde, davalı idare müvekkil şirketlerden mükerrer tahsilat yapmış olacaktır…Ankara Batı .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasının celbi ile Sayın Mahkemeniz tarafından ayrıntılı bir şekilde incelenmesini talep ediyoruz.

4734 sayılı Kanunun 62. Maddesinin 1. Fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/09/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında,kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/09/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilemez..." hükmüne yer verilmiştir. imzalanan hizmet alımı sözleşmesi incelendiğinde;

davacı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin müvekkile rücu edeceğine dair açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle; davacı tarafından ikame olunan iş bu davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.Şti cevap dilekçesi ile özetle.

Davacının işçinin halefi olarak açtığı işbu davada görevli mahkemelerin iş mahkemeleri olup davanın görevsizlik nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacının rücu hakkının kanunla düzenlenmediğini, Kurumun bu tutarı rücu edebileceğine ilişkin bir hükmün yasada yer almadığını, her ne kadar İş Kanunu ve Borçlar Kanunu uyarınca kurumun rücu hakkı bulunsa da 6552 sayılı kanun özel kanun niteliğinde olduğundan kurumun rücu hakkı bulunmadığını, davacı ile davalılar arasında müteselsil sorumluluk olduğunu,

İş Kanunu ilgili maddeleri uyarınca davacının asıl işveren konumunda olup çeşitli ihale dönemlerine göre müvekkilim tarafından işçi alt işveren işçisi olarak çalıştırıldığını, işçinin çalışma döneminde asıl işvereni davacı kurum olup davacının işçilik alacaklarından ve kıdem tazminatından kurumun da sorumluluğu bulunduğunu, davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemenin tamamından alt işverenler sorumlu olmayıp bu tutarın en azından yarısının kurum tarafından ödenmesi gerektiği ve bu tutarın rücu edilemeyeceğinin açık olduğunu,

müvekkili tarafından işçinin çalıştırıldığı döneme ilişkin kıdem tazminatı ödemeleri yapılmış olup müvekkilinin kıdem tazminatından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı işçi ...' a müvekkili tarafından 23.04.2010 vadeli 2.372,42 TL bedelli, 20.09.2011 vadeli 2.390,00 TL bedelli iki adet çekle kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olup işçinin müvekkili nezdindeki çalışmasından herhangi bir kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkilinden herhangi bir kıdem tazminatı alacağı bulunmamakla müvekkilinin kıdem tazminatına ilişkin ödemelerden de davacıya karşı sorumlu olmadığını,

müvekkili aleyhine kıdem tazminatı hesaplanacaksa dahi bu hesabın yapılmasında müvekkilinin sorumluluğunun dava dışı işçinin müvekkil bünyesinde çalıştığı süre ve bu sürede en son aldığı ücret miktarıyla sınırlı olduğu hususunun dikkate alınması gerektiğini, yargılama giderlerine ilişkin ödemelerden müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin işçiye kendi çalıştırdığı döneme ilişkin ödemeleri yapmış olup müvekkilinin işçi tarafından ibra edildiğini,

işçinin talep ettiği kıdem tazminatı tutarının diğer alt işverenler nezdinde geçen çalışmalara ilişkin olup müvekkilinin asıl işverenin sorumluluğunu doğuracak herhangi bir ihmali bulunmadığını, bu sebeple ödeme talebine esas davada davacı asıl işveren Belediyenin ödeme yapmasına ve haksız çıkmasına sebebiyet vermemesi sebebiyle ödenmiş olan yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin tutarlardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olacağını, açıklanan nedenlerle haksız olarak müvekkiline yöneltilmiş davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ankara Batı ....İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyası, Ankara ....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosya sureti, hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler, mahkememizin ... esas sayılı dosyası, dava dışı işçinin hizmet dökümleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı. Bilirkişi 01/11/2021 tarihli raporu ile özetle; takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 1-davacı ... Başkanlığı tarafından dava dışı işçi ... için yaptığı 37.237,14-TL ödemeden, davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olabileceği, 1 ... 8.296,59-TL 2 ... 6.004,53-TL 3 ... 5.159,78-TL 4 ... 17.776,24-TL

TOPLAM 37.237,14-TL

2-Davalı .... Şti. Tarafından dava dışı işçi için 2.372,41-TL kıdem tazminatı ödendiğinden, davalı ... Şti.'nin ödeme düşüldükten sonra kıdem tazminatının aslından sorumlu olduğu miktarın (18.429,34x1013/3.383=5,518,45-TL- 2.372,41-TL=3.146,04-TL) 3.046,34-TL olduğu; kıdem tazminatına karşılık gelen feri alacaklarından sorumlu olduğu miktarın ise (3.046,34x9.277,82/18.429,34=1.533,60-TL) 1.533,60-TL olarak hesaplandığı,

Böylece ... Ltd. Şti. 'nin yapılan ödemeden sonraki sorumluluğunun (3.046,34+1.533,60=4.579,94) 4.579,94-TL olabileceği,

3-Davalı ... Şti. teminatından dava dışı işçi için 4.119,46-TL kıdem tazminatı kesildiğinden, davalı .... Şti.'nin kesinti miktarı düşüldükten kıdem tazminatının aslından sorumlu olduğu miktarın (18.429,34x720/3.383=3.922,29-TL- 4.119,46-TL=-197,17-TL) -197,17-TL olduğu,

Bu nedenle, kesinti dikkate alındığında ... Şti.'nin kıdem tazminatından ayrıca bir sorumluluğunun bulunmadığı, fazladan ödenen 197,17-TL'nin UBGT ücreti borcuna mahsup edilip edilmeyeceği yönündeki takdirin Sayın Mahkemeye ait bulunduğu,

4-Davalı ... A.Ş. Ve ... Ltd. Şti. yönünden dava dışı işçi için 14.133,13-TL emanet hesaba alındığından, davalı ... A.Ş. Ve .... Şti. Yönünden emanet hesaba alınan miktar düşüldükten sonra, kıdem tazminatının aslından sorumlu olduğu miktarın (18.429,34x1650/3.383=9.988,59-TL- 14.133,13-TL=-5.144,54-TL) -5.144,54-TL olduğu;

Bu nedenle, emanet hesaba alınan miktar dikkate alındığında, ... A.Ş. Ve ... Şti.'nin kıdem tazminatından ayrıca bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacı Belediye vekili tarafından verilen dilekçede bu miktarın kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı için emanet hesaba alındığının belirtildiği,

5-02.11.2018 7.387,45-TL'nin 02.11.2018 tarihinde, 31.10.2018 tarihli 29.849,69-TL''nin ise 31.10.2018 tarihinde ödendiği,

6-Dava açılmadan önce davalı şirketlerin temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyada mevcut olmadığı, bildirilmiştir.

Bilirkişi 01/02/2022 tarihli ek raporu ile özetle; ara karar doğrultusunda hesaplama yapılması uzmanlık alanı dışında olduğundan dosya yönünden ek rapor düzenlemesinin mümkün olmadığını bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma ve hizmet edimlerini bir arada içeren karma nitelikteki sözleşmeden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu davacının dava dışı işçi ...'a yaptığı ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir. Ankara Batı ....İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyası, Ankara ....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosya sureti, hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler, mahkememizin ... esas sayılı dosyası, dava dışı işçinin hizmet dökümleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde ;

Dava dışı işçinin çalıştığı 2008-2017 yılları arasında belediye tarafından personel hizmet alımı işi ihalesi düzenlenmiştir. Kurum tarafından bu ihalede çalıştırılacak işçilere ilişkin sorumluluk sözleşmenin 23. Maddesinde yüklenicinin çalıştırdığı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuat ve bu konuyu düzenleyen emredici hükümler ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği yüklenicinin bunları aynen uygulayacağı kararlaştırılmıştır.

Dosyada mevcut ihale sözleşmeleri, SGK işe giriş bildirgeleri, işçilik alacağı dosyasına göre davacı kurumun hizmet işlerini ihale yoluyla farklı şirketlere verdiği ve dava dışı işçinin Belediye'ye bağlı emir ve talimatı doğrultusunda diğer şirketlerinin işçisi olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı ile davalının 4857 sayılı yasa kapsamında ihale ile hizmet işlerinde işçiler çalıştırdığı işçilerin sayısı, çalışma koşulları vs.

Konulardaki davacı belediyenin haiz olduğu bu sebeplerden dolayı işçinin alacakları yönünden alt işveren ile asıl işverenlik sıfatı sebebiyle müteselsil olarak sorumlu oldukları tespit edilmiştir. Davacı ...

Başkanlığına karşı sorumluluğunun bulunduğu, İş Kanunu hükümlerine göre devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinden ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işverenin birlikte sorumlu olduğu, ancak bu yükümlülüklerden dolayı devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olduğu belirtildiğinden ve davacı ...

Başkanlığı ile yapılan sözleşmelerde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleşen emredici hükümleri ve Genel Şartname konularına dayandırılması nedeniyle,davacı ve davalılar arasındaki ihale ve ekleri şartnamelere göre, davacı belediyenin alt taşeronlarına işçilere ödenen ücretler ile ilgili rücu hakkının bulunduğu, kıdem tazminatının rücuna ilişkin özellikle ayrı bir düzenleme yapılmasına dair ve 6098 Sayılı Yasanın 167.

Maddesindeki yarı yarıya rücu hakkı ile ilgili yasal değişikliğin Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarihli ... esas sayılı ... karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği gözetilerek,dosyada mevcut bulunan sözleşmelere göre davacı belediyenin ödediği tüm alacaklar yönünden rücu hakkının bulunduğu davalıların davacı belediyeye karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu gözetilerek Ankara Batı ....İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası istinaf kararı ile kesinleştiğinden 1475 sayılı Mülga İş Kanunu 14.Maddesi ve 4857 sayılı yasanın 6.maddesi gereğince davalı ... vekilinin itirazları İş Mahkemesi

dosyası ilk derece mahkemesi kararının istinaf edilmemesi sebebiyle söz konusu karar kesinleştiğinden iş bu dosyaya konu talebin rücuen alacak istemine ilişkin olması sebebiyle kesinleşen ve ödenen meblağın paylaştırılması iş mahkemesi dosyasından bağımsız değerlendirilemeyeceği nazara alınarak kök rapor hükme esas alınmıştır.

Hesap bilirkişi tarafından hazırlanan 01/11/2021 tarihli rapor ile hesaplanan tutar davalıların sorumlu olduğu miktar yönünden yapılan değerlendirmede ;davacı ... Başkanlığı tarafından dava dışı işçi ... için yaptığı 37.237,14-TL ödeme yaptığı bu kapsamda Davalı ... Şti. Tarafından dava dışı işçi için 2.372,41-TL kıdem tazminatı ödendiğinden, davalı ....

Şti.'nin ödeme düşüldükten sonra kıdem tazminatının aslından sorumlu olduğu miktarın (18.429,34x1013/3.383=5,518,45-TL- 2.372,41-TL=3.146,04-TL) 3.046,34-TL olduğu; kıdem tazminatına karşılık gelen feri alacaklarından sorumlu olduğu miktarın ise (3.046,34x9.277,82/18.429,34=1.533,60-TL) 1.533,60-TL olarak hesaplandığı, Böylece .... Şti. 'nin yapılan ödemeden sonraki sorumluluğunun (3.046,34+1.533,60=4.579,94) 4.579,94-TL miktar ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Davalı ... Şti. teminatından dava dışı işçi için 4.119,46-TL kıdem tazminatı kesildiğinden davalı ... Şti.'nin kesinti miktarı düşüldükten kıdem tazminatının aslından sorumlu olduğu miktarın (18.429,34x720/3.383=3.922,29-TL- 4.119,46-TL=-197,17-TL) -197,17-TL olduğu Bu nedenle kesinti dikkate alındığında ... Şti.'nin kıdem tazminatından ayrıca bir sorumluluğunun bulunmadığından davalı ....Şti yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir. Davalı .... A.Ş.'nin ve Davalı ...

Aş ve ... Ltd.Şti yönünden teminat mektubundan kaynaklı ödeme yapıldığı hususunun belgelenemediği iş bu sebeple sorumlu olunan miktar yönünden Davalı ... A.Ş.'nin 17.776,24 TL ile sorumlu tutulmasına, Davalı ...

Aş ve ....Şti İş Ortaklığının 5.159,78 TL'den müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilerek Toplam 27.515,96 TL'nin her bir davalının sorumlu oldukları miktar yönünden davacının dava dışı işçiye ödeme tarihi olan 31/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalıdır. e-imzalıdır.