Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/345 K.2024/45

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/345 Esas

KARAR NO : 2024/45

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 2-

3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/03/2023

KARAR TARİHİ: 16/01/2024

K. YAZIM TARİHİ: 23/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. 20/10/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracın ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını ve kaza sonucunda müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, davaya konu kazada, davalı ...

Sigorta Şirketi tarafından ZMMS kapsamında teminat altına alınan (Poliçe No: ...) ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın %100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedeli eksik ödenmiş olup, yan sanayi parça fiyatları dikkate alınarak ödeme yapıldığını, sigorta şirketi tarafından tedarik edilen parçalar da yan sanayi parça olarak gönderildiğini, ayrıca onarımı mümkün olmayan ve değişmesi gereken parçalar onarım yapılacak şekilde hesaplanarak ödeme yapıldığını, ayrıca iskonto uygulanarak eksik ödeme yapıldığını ve KDV bedeli ödenmediğini,

yine işçilik bedellerinin de eksik hesaplanıp KDV dahil edilmeden ödeme yapıldığını, mevcut kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta değer kaybı oluştuğunu, gerek hasarlanan parçalar gerekse tramer kaydı nedeniyle aracın rayiç bedelinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini, alınan ekspertiz raporuna göre müvekkilinin aracında 15.000,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin belirtildiğini, sigorta eksperine fatura ile K.D.V dahil 700,00 TL ödeme yapıldığını, yargılama giderlerine dahil edilmesi gerektiğini,

müvekkilinir aracında meydana gelen değer kaybı ve hasar bedelinden kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik sigortacısı konumunda bulunan ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, müvekkilinin onarım sürecinde aracını kullanamadığını, onarım süresinin de tespit edilerek araç mahrumiyetinden kaynaklı bedelin de yalnızca davalılar ... ve ...'dan tahsilini talep ettiklerini, 6098 Sayılı Borçlar Kanunu md. 117 gereğince haksız fillerde fiilin işlendiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olacağından, haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi talep ettiklerini, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını, arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla davanın kabulü ile,

değer kaybı bedeli için şimdilik 50,00 TL' nin, Türk Borçlar Kanunu gereği haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile taraflarına ödenmesine (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), bakiye hasar bedeli için şimdilik 50,00 TL' nin Türk Borçlar Kanunu gereği haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), araç mahrumiyet bedelinin belirlenerek şimdilik 50,00 TL’nin yalnızca davalılar ... ve ...'dan'dan tahsili ile davacıya ödenmesine (kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile), 700,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine, davalı tarafça yapılan/yapılacak ödemelerin öncelikle ekspertiz ücreti gibi yargılama giderlerinden mahsup edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin (AAÜT gereği maktu arabuluculuk vekalet ücreti ayrıca talep edildiği) davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ıslah taleplerinin kabulüne, bakiye hasar bedeli olan 11.740,00 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini, ( davalı sigorta şirketi poliçe üst limiti ile sınırlı kalmak üzere), bakiye değer kaybı bedeli olan 10.668,00 TL'nin tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini,

( davalı sigorta şirketi poliçe üst limiti ile sınırlı kalmak üzere) araç mahrumiyet bedeli olan 14.550,00 TL'nin yalnızca davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini, bakiye 256,69 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini (sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar gözetilerek sigorta şirketi yönünde kesin olarak) talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta Aş vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkilinin genel müdürlük adresi dikkate alındığından yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafın aracı ticari değil, hususi bir araç olup, bu kapsamda görevli mahkemenın Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davanın belirsiz alacak davası gibi açılmasının mümkün olmadığını, dava konusu talebin muaccel olmadığını, davacı müvekkkili şirkete başvururken kaza anına ait renkli fotoğrafları ve diğer zorunlu belgeleri başvurusuna eklemediğini ve taraflarına iletmediğini,

dolayısıyla sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun yerine getirilmediğini, henüz muaccel bir alacak olmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limitin 43.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayıldığını, müvekkilinin davacıya 13.12.2022 tarihinde 33.630,00 TL maddi hasar ödemesi,

20.03.2023 tarihinde 4,332.00 değer kaybı ödemesi ve poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere 20.03.2023 tarihinde 443,31 TL ve 29.12.2022 tarihinde 435,19 TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, toplamda müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin 38.828,5 TL tutarında ve poliçeden kalan bakiyenin 4.171,50 TL olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu ifa etmesine rağmen işbu haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebi haksız kazanç sağlamak olduğunu, müvekkili şirketin, sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu,

davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacının başvuru yapmadığından dolayı da bahse konu değer kaybı ödemesinin hiç muaccel olmadığını, borcun muaccel olmamasından kaynaklı olarak davanın reddi gerektiğini, muaccel hale gelmemiş bir borcun ferilerinden müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu da olmayacağını, mahkeme aksi kanaatte ise faize esas alınabilecek tarihin ancak karar tarihi olacağını, kabul anlamına gelmemekle hükmedilmesi gereken faizin davacının talep ettiği avans faizi değil yasal faiz olduğunu,

davacının araç mahrumiyet bedeli talep ettiğini ancak bu talebin poliçe kapsamı dışında olduğunu, reddi gerektiğini, davacı taleplerinin fahiş olduğunu, poliçe teminatı kapsamında ekspertiz ücreti bulunmadığını, bu talebin de reddi gerektiğini, müvekkili şirketin, davacının mağdur olmaması adına 878,50 TL ekspertiz ücreti ödediğini, aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı bu oranın da en az yüzde otuz olması gerektiğini, müvekkili şirketin KDV’den sorumluluğu bulunmadığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile.

Mahkeme nezdinde açılmış olan davanın öncelikle görevsizlik itirazları kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazları kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, yine mahkeme aksi kanaatte ise usule ve esasa yönelik cevapları dikkate alınarak davanın usulden ve esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç trafik tescil kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, tramer kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 09/08/2022 tarihli raporu ile özetle.

Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 56/a-2., 67/a. ve 84/f maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 45.371,00 TL olduğu ve davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ...

Bankası üzerinden davacı ...'a 13.12.2022 tarihinde 33.630,00 TL hasar bedeli ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının bakiye hasar tazminatı talebinin (45.371,00 TLX 33.630,00 TL)=11.740,00 TL olacağı, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından 13.12.2022 tarihinde 33.630,00 TL hasar giderim ödemesi, 20.03.2023 tarihinde 4.332,00 TL değer kaybı ödemesi,

20.03.2023 tarihinde 443,31 TL eksper ödemesi ile yine 29.12.2022 tarihinde 435,19 TL eksper ücreti ödemesi olmak üzere toplamda 38.830,50 TL ödemenin yapılmış olunduğu antaşılmakla ve de davalı sigorta şirketi poliçe sorumluluğu 43.000,00 TL olmakla, davalı sigorta şirketi bakiye sorumluluğunun (43.000,00-38.830,50 TL)=4.169,50 TL olacağı, hasar ve değer kaybı olarak bakiye diğer kısım olan ((11.740,00 TL+15.000,00TL)-4.169,50 TL))=22.570,50 TL'den ise diğer davalılarını sorumlu olacakları,

davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 14.550,00 TL olacağı ve bundan da davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalıların sorumlu olacakları bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinden oluşan maddi tazminat talebine ilişkindir.

Davaya konu olay davalı ...'nın idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Caddesinden ... Caddesi istikametine doğru seyirle orta şeritten sağa dönüş yapmak istediği esnada, aynı istikamette sağ şeritten gelip düz devam etmek isteyen sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması şeklinde kaza meydana gelmiştir.

Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın olay yeri kavşakta sağa doğrultu değiştirme manevrasını yapmak için önceden aracının hızını azaltarak sağa sinyalini vererek en sağ şeride geçmesi, sağa manevrası esnasında sağ gerisini kontrol etmesi ve dolayısıyla sağa manevrası esnasında sağındaki araçlar için tehlike arz etmemesi gerekirken,

sürücü ...'nın sağa hatalı ve kontrolsüz doğrultu değiştirme manevrası ile iki şeridi de birden kullanarak sağ yan tarafından gelen ... plakalı aracın şeriden bu aracın sol yan tarafından çarpmış olduğu kazanın oluşumunda Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın meydana gelen kazada, 2918 sayılı KTK.nun 56/a-2., 67/a.,ve 84/f maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla % 100 oranında kusurlu olduğu, Davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç maliki ...'dan talepte bulunmuştur. Davalı araç sürücüsü ...'dan ise haksız fiil sorumluluğu kapsamında talepte bulunmuştur.

Hasar yönünden yapılan değerlendirmede trafik kazası neticesinde, hasarlanan aracın ekonomik olarak değerini yitirmesi yahut azalması halinde, zarar gören oluşan zararı, zarara neden olanlardan talep edebilir.

Davacının aracının markası, modeli, yaşı ve hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihindeki koşullara göre tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik değilse; kazadan önceki (hasarsız haliyle) 2.el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki haliyle sovtaj değerinin ve buna göre araçta meydana gelen gerçek zarar miktarının dosya kapsamındaki deliller ile denetlenebilir, gerekçeli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirme ile hasar tutarının kdv dahil 45.371,00 TL olduğu ve davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... Bankası üzerinden davacı ...'a 13.12.2022 tarihinde 33.630,00 TL hasar bedeli ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının bakiye hasar tazminatı talebinin (45.371,00 TLX 33.630,00 TL)=11.740,00 TL olacağı, Yargıtay ... HD'nin ... E- ...

K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel

piyasa koşullarına göre davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı 20.03.2023 tarihinde 4.332,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı bakiye değer kaybının 10.,668,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır.11.740,00 TL hasar bedeli, 10.,668,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 30/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 20/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde tutulmasına,) karar verilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından 14.550,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 20/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı