Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/992 K.2025/4

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/992 Esas

KARAR NO : 2025/4

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA İHBAR OLUNANLAR: 1-

2- 3-

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 05/11/2022

KARAR TARİHİ: 07/01/2025

K. YAZIM TARİHİ: 14/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Plaka sayılı, ... Model, ...

Marka Çekiciyi (Tır’ı) Etimesgut Noterliğinin 10.05.2022 tarih ve ... yevmiye sayılı Araç (Çekici) Satış Sözleşmesine istinaden 460.000.TL ödeyerek davalıdan satın aldığını, satış işlemi tarihinde aracın kilometresinin 1.435.000. olduğunu, sözleşmeye yazıldığını, satın aldığı aracı yaklaşık 5 ay kullanan müvekkilinin, son muayene geçerliliği dolmak üzere olan ve kilometresi sayaçta 1.450.000. olarak gözüken aracı muayene ettirmek için ... günü ... istasyonuna götürdüğünü, burada yapılan muayenede “Aracın km sayacının bir önceki muayeneye göre düşürüldüğü,

bir yıl önceki muayenede yaklaşık 1.600.000. kilometrede olan aracın kilometresinin, muayene tarihi itibariyle 2.456.785. olması gerektiğinin” rapor edildiğini, müvekkilinin “...” sitesine konulan satış ilanında ve noter satış sözleşmesinde 1.435.000.km de olduğu beyan edilen aracın sayacında davalı yanca oynama yapılmak suretiyle yaklaşık 1.000.000. km. düşürüldüğünü, aracın gizli ayıplı olarak kendisine satıldığını öğrendiğini, anılan aracın,

satış ilanında ve noterde beyan edilen özellik ve kilometrede olmadığının belirli olduğunu ve bu hususların kullanım amacı bakımından değerini ve beklenen faydaları ortadan kaldıran gizli ayıp niteliğinde olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın, Türk Borçlar Kanununun 219-231 maddelerinde düzenlenen, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmakta olduğunu, satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 219.

Maddesinde, satıcının ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağının hüküm altına alındığını, diğer bir kısım seçeneklerle birlikte, alıcının “satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme” hakkına da sahip olduğunu, müvekkilinin 10.05.2022 tarihinde satın aldığı aracının kilometresi ile oynanması sebebiyle ortaya çıkan gizli ayıba dayalı zararın davalıdan tahsilini talep ettiklerini beyan ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araçtaki gizli ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılmak suretiyle şimdilik 10.000,00 TL’nin sözleşme tarihi olan 10.05.2022’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili mahkememize sunduğu 21/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; 10.000,00 TL olan dava değerini 16.250,00 TL artırarak, 26.250,00 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın niteliği gereği tarafların davaya konu aracı ticari faaliyetlerinde kullanmakta olduklarını, davada satış tarihi itibariyle davanın tarafların ticari faaliyetlerinin esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşıp aşmadığının tespit edilmesi gerektiğini, eğer aşıyor ise görevsizlikle dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girmekte ise arabuluculuk şartının yerine getirilmemiş olmasından dolayı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, davacının tacir olup olmadığının tespitinin gerektiğini,

tacir ise araç alırken basiretli davranarak bu işi yapan profosyonel ekspertiz yaptırması gerektiğini, kilometre ve hasar sorgulaması yaptırması gerektiğini, malda bulunan ayıbı tespit ettirmesi gerektiğini, davaya konu aracın satış bedelinin 105.000,00 TL olduğunu, davacı tarafın 460.000,00 TL ödenerek satın alındığı iddia edilse de gerçeği yansıtmadığını, satışın Noter satışı ile gerçekleştirildiğini ve resmi senet niteliği taşıdığını, satışın faturalı olarak yapıldığını, fatura tutarının noter satış sözleşmesini doğrular nitelikte 105.000,00 Tl olduğunu, araç kilometresinde oynamadan müvekkilinin haberinin olmadığını,

3.kişilerin hilesinin ve ağır kusurunun bu gizli ayıptan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, yaklaşık olarak 6 ay aracı kullanan müvekkilinin ihtiyaç sebebiyle aracı sattığını, araç üzerinde kendisinin herhangi bir oynama yapmadığını, trafik kazalarındaki eksper raporlarını dosyaya celp ettiklerini, ayıbın süresinde bildirilmediğini, müvekkilinin aracın kilometresi ile oynandığını dava dilekçesinin tebliği ile öğrendiğini, davacının ayıbı öğrendiği tarihin 28/10/2022 tarihi olduğunu, ayıp sebebiyle yapılacak indirimin nispi metoda göre hesaplanması gerektiğini,

ceza mahkemesinde Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet nedeniyle sonucunun beklenmesi gerektiğini, araç kilometresindeki oynamaların müvekkilinden önceki malikleri tarafından düşürülme yapıldığının PTT sorgusunda görüleceğini, netice itibariyle araç kilometresindeki düşürülmenin 48.538 km olduğunu, 1 yıl 1 ay içerisinde 1 milyon 113 bin kilometre seyahatin mümkün olmadığını, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava konusu ... plakalı araca ait trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları, ... muayene kayıtları, sigorta poliçeleri ve hasar dosyaları, Ankara Batı CBS nin ...sayılı soruşturma dosyası, vergi dairesi kayıtları, tanık beyanları, 10/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, ayıplı araç satışı iddiasına dayalı ayıp oranında bedel indirimi talebine ilişkindir.

Ankara Batı ... ASHM'nin ...E-...K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek gönderilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilmiştir. Dava konusu aracın ticari bir araç olması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı, ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca gizli ayıplı olarak satılan aracın gizli ayıplı çıkması (kilometre sayacının oynanması) nedeniyle talepte bulunmuştur. TBK 219. vd. maddelerinde satıcının sorumluluğu ve alıcının seçimlik hakkı düzenlenmiştir. Bu hükümlere göre satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre satıcı, maddi, hukuki ya da ekonomik ayıplardan, bu ayıpların varlığını bilmese dahi sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 227. maddesinde ise satıcının tekeffülü altındaki satılanın ayıbının anlaşılması halinde alıcı, dilerse satılanı redde hazır olduğunu beyanla satımın feshini, dilerse satılanı alıkoyup kıymetinin noksanı mukabilinde semenin indirilmesini isteyebilir.

Davacı ise seçimlik hakkını bedelden indirim olarak kullanmıştır.

Dava konusu araç incelenerek, dava konusu araçta oynanan toplam km.nin tespiti ile dava konusu ayıbın bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise niteliği (açık/gizli) ile dava konusu aracın ticari olması gözetilerek tarafların bu ayıptan sorumlulukları ve bu ayıbın satış bedelinden indirime konu maddi karşılığının belirlenmesi bakımından dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 10/08/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya kazandırılarak hükme esas alınmıştır.

Toplanan deliller, kayıt ve belgeler, usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; araçta km ile oynandığı ve gerçek değerin düşürüldüğü, davaya konu araçta katedilen araç km.si ile oynanmasının ayıp ihtiva ettiği ve gizli ayıp hüviyeti taşıdığı, araçta, Yargıtay tarafından benimsenen nispi hesap metoduna göre.

26.250,00 TL değer kaybı hesap edilebileceği, hesaplamada araç değerinin satış sözleşmesindeki, satış değerinin dikkate alındığı, aracın ticari olması gözetilerek tarafların bu ayıptan sorumlulukları değerlendirildiğinde.

2017- 2018 tarihlerindeki araç sahip ve/veya sahiplerinin birinci derecede sorumlu ve kusurlu oldukları, satıcının (aracın son sahibi) mevcut ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağından, davalı/satıcının da sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır.

Yine aracın kilometresinin düşük olması gizli ayıp ihtiva etse de bunun piyasa değerinin düşük olması dışında davacıya başkaca bir külfet yüklemediği anlaşıldığından bedelden indirim bedelinin değer kaybı olacağı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza