Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1255 K.2025/724

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2024/1255 Esas

KARAR NO : 2025/724

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/11/2024

KARAR TARİHİ: 01/07/2025

K. YAZIM TARİHİ: 17/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili ile davalı arasında, davalıya teneke kutu başta olmak üzere bir kısım ürünler sattıklarını, ticari ilişkileri olduğunu, malların eksiksiz teslim edildiğini, davalının ödeme yapmadığını,Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, takibe itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu, davalı tarafça 9620'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile 2020 yılından beri ticari ilişkileri olduğunu, ödemelerin banka kanalı ile gerçekleştiğini, ödemeleri tam ve eksiksiz yaptıklarını, 777.843,12-TL asıl alacak ve işleyen faizin ne için talep edildiğinin anlaşılamadığını, alacağın hangi zamandan ve hangi siparişten kaynaklandığının açıklanmadığını, ... Bankası , ... Bankası , ... , ...'a müzekkere yazılarak müvekkilinin yaptığı ödemelerin celbini talep ettiklerini, cevap ve itirazların kabulünü, davanın reddini, davacının %20 'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini” talep etmiştir.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Dairesinin ... esas ayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kayıtları, ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 22/05/2025 tarihli raporu ile özetle. Dosya kapsamı ve taraflarca ibraz edilen ticari defter ve belgeler üzerinde dava konusu uyuşmazlığa ilişkin yapılan inceleme neticesinde.

Davacı tarafa ait 2021-2022-2023 yılları ticari defterlerinin (Yevmiye ve Defter-i Kebi) elektronik ortamda tutulan defterler olduğu açılış ve kapanış beratlarının yasal sürede ve yine Envanter Defterinin de noter tarafından açılış tasdikinin yapıldığı, davalı tarafa ait 2021-2022 yılı ticari defterlerinden Yevmiye Defterinin açılış onayı ve Yevmiye Defterlerinin kapanış tasdikinin yasal sürede yapıldığı, (Yevmiye Defterinin tüm sayfalarının dosyaya ibraz edilmediği, bu yönüyle incelemenin muavin hesap dökümü , faturalar ödeme makbuzları karşılaştırılarak yapıldığı), davacı tarafça, davalıya toplam 457.461,60USD satış faturası düzenlendiği,

davalı tarafça toplam 7.436.000,00TL (usd karşılığı 489.756,37USD) tutarında çek verildiği, verilen çeklerin vade tarihlerinin ileri tarihli olduğu, davalı tarafça, davalıya verilen çeklerin verilme tarihi ile vade tarihleri arasında döviz kuru farkları oluştuğu, davacı tarafça toplamda 56.126,32USD çek kur farkı uygulandığı, buna göre takip tarihi itibari ile kur farklarından kaynaklı davalının, davacıya 23.831,55USD borçlu gözüktüğü, ilgili tutarın davacı ticari defter ve kayıtları ile uyumlu olduğu,

davalı ticari defter ve kayıtlarına göre ise, davacının, davalıya 331.279,94TL borçlu gözüktüğü, rapor içeriğinde belirtildiği üzere döviz cinsi alacaklara kur farkı değerlemesi yapılması gerektiği, davalının, alacaklı gözükmesinin nedeninin, ileri tarihli verilen çeklere kur farkı değerlemesi yapmamış olmasından kaynaklı olduğu, faize itirazına ilişkin olarak, tahsili talep edilen alacağın, yabancı para alacağı olduğu ve 3095 Sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki özel düzenleme gereği faiz talep edilebileceği, bununla birlikte alacağın davacı ticari defterlerindeki cari hesap bakiyesine dayalı olduğu,

ilgili cari bakiyenin, (temerrüde düşülmesi bakımından) davalıya bildirilip bildirilmediğinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, dava dosyasında (. il, Ekim, Kasım, Aralık 2023 ile Ocak 2024) kamu bankaları faiz oranları bulunmadığından, faiz hesabının yapılamadığı, Sayın Mahkemece temerrüdün oluştuğuna kanaat getirilmesi halinde, kamu bankalarının USD cinsinden | yıla kadar vadeli mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden (29.09.2023-02.01.2024 arası) faiz hesaplaması yapılabileceği bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, kur farkı alacağından kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile;Davacı tarafça, davalıya toplam 457.461,60USD satış faturası düzenlendiği, davalı tarafça toplam 7.436.000,00TL (usd karşılığı 489.756,37USD) tutarında çek verildiği, verilen çeklerin vade tarihlerinin ileri tarihli olduğu, Davalı tarafça, davalıya verilen çeklerin verilme tarihi ile vade tarihleri arasında döviz kuru farkları oluştuğu, davacı tarafça toplamda 56.126,32USD çek kur farkı uygulandığı,

buna göre takip tarihi itibari ile kur farklarından kaynaklı davalının, davacıya 23.831,55USD davacı ticari defterlerine göre borçlu gözüktüğü, Davalı ticari defter ve kayıtlarına göre ise, davacının, davalıya 331.279,94TL borçlu gözüktüğü, rapor içeriğinde belirtildiği üzere davalının ticari defterlerine göre davalının alacaklı gözükmesinin nedeni ileri tarihli verilen çeklere kur farkı değerlemesi yapmamış olmasından kaynaklı olduğu değerlendirilmiştir.

TBK’nın 99. maddesi uyarınca konusu para olan borç Ülke parası ile ödenecek olmakla birlikte başka para birimi ile ödenmesi kararlaştırılması halinde ise sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç değer üzerinden Ülke parasıyla da yapılabilecektir.

Görüldüğü gibi başka para birimi ile ödenmesi kararlaştırılan borca ilişkin olarak aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadığı durumlarda borçlu bir seçimlik hakka sahiptir. Dilerse Ülke parası ile dilerse kararlaştırılan para birimi ile ödeme yapabilir. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi evveliyetle Ülke parası ile de düzenlenebilir.

Bu anlamda yabancı para birimi üzerinden yapılan satışlarda ifa amacıyla verilen çek sözkonusu yabancı para birimi ile düzenlenebileceği gibi bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilecektir (Yargıtay 19. HD.’nin, 07.03.2013 tarih, 2012/13201 Esas, 2013/4324 Karar).

İşte bu son durumda, yabancı para birimi üzerinden yapılan satışlarda “TL” üzerinden düzenlenen çeki ifa amacıyla kabul eden alacaklı bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyecektir. Zira az yukarıda da ifade edildiği gibi “TL” üzerinden düzenlenen çekin verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edildiği kabul edilmelidir.

Ödemeyi Türk Lirası üzerinden düzenlenen çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceği gözetilerek kur farkı alacağından kaynaklı başlatılan takibe itirazın iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı