Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/245 K.2024/622

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2024/245 Esas

KARAR NO : 2024/622

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 19/02/2024

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

K. YAZIM TARİHİ: 07/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilİ şirkete ait 2019 yılına ait defterlerin şirket muhasebesinin dışarıdan alınan danışmanlıktan, şirket bünyesinde bir ... istihdam edilmesi sürecine geçilmesi sırasında kaybolmuş olabileceği nedenle müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğunu, 2020 yılına ait defterlerin de Vergi İncelemesinde olduğuna dair evrak olmasına rağmen, teslim tesellüm evrakına sehven 2020 yazıldığını, vergi inceleme memuruna teslim edilen 2021 yılına ait defterlerin teslim tesellüm evrakına 2020 yazıldığının anlaşıldığını, bu inceleme sürecinde defterlerin sürekli olarak vergi inceleme memurlarına verilmesi, talep edilmesi,

muhasebenin taşınması ve defterlerin sürekli yer değiştirmesi nedeniyle 2019 ve 2020 yılına ait defterlerin kaybolma nedeniyle zayi olduğunu, müvekkili şirketin, yasal defterleri saklarken ve korurken gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen bahse konu defterlerin zayi olduğunu beyan ederek, müvekkili şirkete ait 2019 ve 2020 yılı yasal defterlerinin zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

DELİLLER

Ticaret sicil kayıtları, vergi dairesi kayıtları, noter kayıtları, ... Başkanlığının 14/05/2024 tarih ... sayılı cevabi yazısı ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (karar defteri) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).

TTK nın 82/ 7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.

Davanın TTK nın 82/7 maddesi uyarınca 30 günlük yasal süresi içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi kayıtları, defterlerin tasdik durumuna ilişkin noter kayıtları ve diğer belgeler dosyaya celp edilmiştir.

Davacı vekilinin beyanı doğrultusunda, ... Başkanlığına yazılan müzekkereye vergi müfettişi ... tarafından verilen 14/05/2024 tarih ... sayılı cevabi yazı ile ; "...07.04.2022 tarih ve ... sayılı işemri ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellef kurumu ... Şti.'nin 2021 yılı hesap ve işlemlerinin tarafımca incelenmesi istenmiştir.

Mükellef Kurumdan 11.04.2022 tarih ve ... sayılı Defter Belge İsteme yazısı ile 2021 yılı defter ve belgeleri istenmiş olup, ilgili defterler Mükellef Kurum Temsilcisi tarafından 26.04.2022 tarihinde Müfettişliğimize ibraz edilmiştir.Yazı ekinde de yer verilen Defter Belge Teslim Alma Tutanağında ilgili defterlerin ait olduğu yıl sehven 2020 yılı olarak yazılmıştır.

Yine aynı tutanakta ise defterlerin tasdik tarihi ve tasdik numarası doğru olarak yazılmıştır.Dolayısı ile söz konusu tarihte teslim aldığım defterler 2021 yılına aittir..." şeklinde bilgi verilmiştir.

Bilindiği ve 6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Madde metninde yer verilen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olayların da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerekmektedir.

TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesinin gerektiği, söz konusu defterlerin adres değişikliği yani taşınma sırasında kaybolduğuna yönelik mahkememizde yeterli kanaat oluştuğundan; niza konusu edilen davacı şirkete ait 2019 ve 2020 yıllarına ait yasal defterin kaybolduğu, bir başka ifadeyle ziyaa uğradığı anlaşılmıştır.

Bahsi geçen kayıtların bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu kayıt ve defterler olduğu ve zayi olması halinde TTK'un 82/7. maddesine dayanarak belge istenebileceğinin kabulü ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza