Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/13 K.2025/261

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili, kooperatifin bir kısım işlerini 20.8.2002 tarihli sözleşme ile yaptığını, bu iş 309.289.00TL tuttuğunu, bu paranın bir kısmını ...'e ve ... isimli klavuz başılık yaparak yani işçileri bulup üstlendiği işte çalıştırdıktan sonra,

onların ücretlerini kendisi ödediği için alacaklı olduğu için bu işleri gören ... ve ...e ödediklerini, bakiye kalan kısım olan 172.500.00TL'nin 5.000.00TL'si bu kişilere nakden ödendiğini, kalan 67.500.00TL için de 105.000TL kadar üye senedini işi gören kişilere ciro ederek ifa ettiğini, kalan kısım olan 62.500.00TL için de 31.250.00TL bir senet ... lehine 31.250.00TL miktarındaki bir bono da ... lehine düzenlenerek kendilerine verdiklerini, bu sözleşmenin 2.Maddesinde de bu üye senetleri zamanında ödenmediği takdirde kooperatif her geçen ay için İfaya Ekli %10 nispetinde cezai şartın ifaya ekli olarak ödeyeceğini taahhüt ve kabul ettiğini,

ayrıca 62.500.00TL miktarındaki bonolar da vadesinde ödenmediği takdirde her geciken ay için senet hamiline %10 cezanın ifaya ekli olarak ödeneceği kabul ve taahhüt edildiğini, fakat 25.06.2005 vadeli bono olarak ...'a verilen 31.20.00TL bono ödenmediği için ifaya ekli olarak kararlaştırılan bu miktarın %10 aylık oranı olarak cezai şartı müvekkili hak ettiğini, bu bonolar vadesinde ödenmeyince davacı ... Ankara ... İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, o tarihten bugüne dek bu alacak ödenmediği için ifaya ekli olarak aylık %10 oranındaki cezai şart alacağı da devam etmekte olduğunu, ceza koşulu, ya da sözleşme cezası veya eski Borçlar Kanunu'ndaki ismiyle cezai şart, alacaklıyı zararını ispat etmekten kurtarır ve ona önceden belli ve kesin bir ceza miktarını talep imkânı sağladığını, ceza koşulunu talep etmek için borçlunun kusuru aranmakla birlikte, alacaklının zarara uğramış olması arandığını, asıl borç zamanaşımına uğrar ise cezai şart da zamanaşımına uğradığını, asıl alacağın temlik edilmesi halinde,

cezai şartı talep etme hakkı da yeni alacaklıya geçeceğini, borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi halinde cezai şart alacağı muaccel olunduğunu, asıl borç halen daha ödenmediğini, ayrıca asıl borçtan dolayı alacak devam etmekte olduğunu, bu nedenle ödeme yapılmadığı için ifaya ekli cezai şart da devam etmekte olduğunu, çünkü sözleşmede açık ve net olarak bu 31.250 TL miktarlar zamanında ödenmediği takdirde kooperatif her geçen ay için %10 cezai şart ödemeye devam edeceğini, bu nedenledir ki halen daha asıl borç ödenmediğini, bu şekilde açtığı Ankara ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından ıslahı sırasında fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak davayı ıslah ettiğini, burada ifaya ekli cezai şartlar için fazlaya ilişkin hakları saklı tututuğu için aylık %10 cezai şart da devam etmekte olduğunu, biz de bu dava ile bakiye kalan, fazla kalan ifaye ekli cezai şartını ilamsız icra takipleri ile talepte bulunduğunu, ...

İcra Müdürlüğünün ...esas sayalı dosyası ile bu talepte bulunmamız üzerine borçlu kooperatif bu alacağa karşı haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunduğunu, her ne kadar itirazında zamanaşımı defiinde bulunmuş ise de bu da hukuka uygun olmadığını, çünkü asıl borç zamanaşımına uğramadığı için cezai şart da zaman aşımına uğramadığını, ifaya ekli ceza koşulu şartı olduğunu, halen de asıl borç ifa edilmediğine göre vadeden itibaren de cezai şart asıl borç ödeninceye kadar devam edeceğini, borç ödeninceye kadar ifaya ekli olarak da cezai şart alacağı da devam edeceğini,

(TBK.179-182 m.) bu sözleşmede kararlaştırılan ifalar henüz ödenmemeye devam etmekte olduğunu, şu anda da bu ifa yapılmadığını, bu nedenle asıl alacak ödenmediği sürece aylık %10 ifaya ekli olarak ceza şart ödenmesi hukuken alacaklıların hakkı olduğu için icra takibi tarihine kadar ödenmeyen veya ifa edilmeyen asıl alacağın %10'u oranındaki cezai şart icra takibi ile talep edildiği yapılan inceleme ile ortaya çıkıp, belirleneceğini, bu itiraz nedeniyle duran takibin yürümesi ve alacağın tahsili için takibe vaki itirazın iptali ile takibin yürümesi gerekmekte olduğunu,

bu nedenlerle ifaya ekli kararlaştırılan cezai şart alacağı için davalı borçlu aleyhine ilamsız olarak yaptığı ... icra müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyadan çıkarılan ilamsız ödeme emrine borçlu tarafından yapılan haksız ve hukuka uygun olmayan kötüniyetli itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER

... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası, Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, ... Vergi Dairesi'nin 31/01/2025 tarihli yazı cevabı, ... Ticaret ve Sanayi Odası'nın 03/02/2025 tarihli yazı cevabı ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkindir.

Dava, 24/07/2024 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, ... Esas ... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş olmakla dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Göreve ilişkin kurallar, dava şartıdır. (HMK m.114/1-c) Mahkeme, dava şartlarının yerinde olup olmadığını yargılamanın her aşamasında gözetir. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olup olmadığı hususu re’sen değerlendirilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin görev kapsamına giren ticari davaların neler olduğu 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesinde belirlenmiştir.Buna göre:

a-TTK 4/1 maddesinde altı bent halinde sayılan hususlardan doğan davalar,

b-Özel kanun hükümleri gereği ticari sayılan davalar, (Kooperatifler Kanunu madde 99 gibi)

c-Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev sahasına girer.

Eldeki dava; taraflar arasındaki işin yapımından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce, ilgili vergi dairesi müdürlüğü ve ticaret sicil müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davalı kooperatif tacir ise de davacı değildir. Bu nedenle dava nispi ticari dava değildir. Davanın kooperatif üyeliğinden kaynaklanmadığı da sabit olup dava mutlak ticari dava da değildir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira. Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, davanın mahkememizde görülme olanağı bulunmamaktadır.

Davanın niteliği itibariyle işbu uyuşmazlığa bakma görevi genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemelerine aittir. 6100 sayılı HMK’nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu dikkate alınarak davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davanı ilk olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı ve görevsizlik kararının ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verildiği, bu itibarla mahkememizce verilen kararın karşı görevsizlik kararı olduğu ve yargı yerinin belirlenmesi için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerektiği, hüküm kısmının ... numaralı bendinde sehven mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile görev uyuşmazlığı olduğu yazılmış olduğu anlaşılmakla maddi hatanın tashih şerhi düşülerek düzeltilmesine ve mahkememiz ile ...

Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı olduğundan görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

TASHİH ŞERHİ

Mahkememizin 27/02/2025 tarih ve ... esas, ... karar sayılı kararında görevsizlik kararının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verildiği, sehven kararın ... numaralı bendinde mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı oluştuğu yazıldığı, hükmün ... numaralı bendinden de görüleceği üzere görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla;

"2-Karar istinaf edilmeksizin kesinleştiği takdirde mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan görevli mahkemenin belirlenmesi (merci tayini) için dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine," şeklinde olan hükmün,

"2-Karar istinaf edilmeksizin kesinleştiği takdirde mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan görevli mahkemenin belirlenmesi (merci tayini) için dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine," şeklinde tashihi ile maddi hatanın bu şekilde düzeltilmesine karar verildi. 05/03/2025

Katip Hakim · E-imzalıdır E-imzalıdır