Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/453 K.2019/758

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... aş ve diğer davalıların ... abone numaralı abonesi ile davalılardan elektrik enerjisi aldığını, davalıların müvekkiline yansıttığı faturalarda haksız ve yersiz olarak kayıp kaçak bedeli, ... payı, enerji fon bedeli, belediye tüketim vergisi, Kdv'nin tahsil edildiğini, kayıp kaçak bedeli adı altında elektrik abonesinden para alınmasını hiç bir yasal dayanağının bulunmadığını, haksız olarak tahsil edilen bu kalemlerin uzman bilirkişilerce tespit edilerek şimdilik ... TL ayrı ayrı ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ... sayılı kanun uyarınca da davanın reddinin gerektiğini, taraflar arasında uygulanan sözleşme gereğince herhangi bir ihtilaf olması durumunda yetkili mahkemelerin İstanbul mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının tacir olduğunu, davacı şirketin sözleşmede ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği kalemlerin tekrar kendisine ödenmesinin talep edebilmesinin mümkün olmadığını, tüm fatura kalemlerinin hangi oranda yansıtılacağı hususu Epdk tarafından düzenlendiğini, dava konusu bedellerin kurul tarafından düzenlendiğini,

yasal mevzuat uyarınca davacıdan tahsilinin zorunlu olduğunu, bu nedenlerle davanın görevsizlik, yetkisizlik ve yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan sözleşme gereğince uyuşmazlık durumunun çözümünde yetkili mahkemelerin Ankara mahkemeleri olduğunu, açılan dava da zamanaşımı süresinin dolduğunu, elektrik tedarik lisansına istinaden müvekkilinin tedarikçi konumunda olduğunu, talep edilen bedellerin ... aş'ye aktarılması gerektiğini, davaya konu edilen kalemlerin maddi açıdan müvekkili kurumunun herhangi bir bağlantısının bulunmadığını, davanın ... Genel Müdürlüğüne, Tc. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ihbar edilmesinin gerektiğini, yetkisizlik, görevsizlik, husumet yönünden davanın reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan sözleşme gereğince herhangi bir husumet olduğunda yetkili mahkemelerin İstanbul mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın kesin ve belirlenebilir nitelikte olan talepleri yönünden belirsiz ve kısmi alacak davası açıldığını, davacı tarafın iddia ettiği alacaka kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın yetkisizlik, zamanaşımı ve müvekkili firmanını sorumluluğunun bulunmamasından dolayı reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan sözleşmeden dolayı yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğu, müvekkili şirketinin emredici ve mevzuat hükümleri gereğince dava konusu edilen tutarları tahsil etmekte ve mevzuata göre hak sahiplerine aktardığını, yasanın amir hükümlerini uygulamasından öte müvekkili şirketine hiç bir husumetin yönetilemediğini, tahsil edilen söz konusu bedellerin hiç bir şekilde gelir sağlamadığını, iletim sistemindeki kayıp kaçak bedellerini önleme yükümlülüğü dağıtım şirketlerine ait olduğunu, abonelerden tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin dağıtım şirketine ödendiğini,

abonelerden tahsil edilen kayıp kaçak bedellerinin alınmasının hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, söz konusu bedellerin dağıtım şirketlerince tahsil edilmesini, bu nedenlerle açılan davanın reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketten talep etmiş olduğu iletim bedellerinin tarifelerden kaynaklı bir alacak olduğunu, ayrıca davanın ...

AŞ (...)'a, Maliye Bakanlığı'na ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna(EPDK) ihbarı gerektiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında hali hazırda devam eden herhangi bir sözleşmenin olmadığını, somut olayda sebepsiz zenginleşme için ön görülen iki yıllık zamanaşımı süresinin de geçtiğini, müvekkili şirketin, ...

AŞ'den ayrı, yapılan kısmi bölünmede devreden şirket durumunda olduğunu, devir sonrası hiçbir bedelin müvekkili şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin devir sonrası alacaklar bakımından müteselsil sorumlu olmadığını, ödeme tarihlerinden itibaren talep edilen faizin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıdan haksız ya da hukuka aykırı olan herhangi bir bedel tahsil edilmediğini, söz konusu tarifeleri düzenleme yetkisinin Kanunla EPDK'ya verildiğini ve lisans sahibi şirketlerin EPDK 'nın düzenlediği tarifelere uymak zorunda olduğunu,

davacı tarafın söz konusu bedelleri içeren faturaları ödediğini ispat etmesi gerektiğini ve talep edilen faizin de hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu beyanla davanın tüm itirazları dikkate alınarak reddini talep ettiği görüldü.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan sözleşme gereğince herhangi bir durum olduğundan yetkili mahkemelerin Bursa mahkemesi olduğunu, davacı tarafından açılan davanın belirsiz alacak niteliğinde açılamadığını, alacak kalemlerinin tam ve kesin olarak hesaplanmasının gerektiğini, müvekkili şirket tarafından fatura kesilen dönemlerde 8. gün içerisinde itiraz edilmesi gerektiğini, faturaların ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kayıp kaçak bedellerinin alınmasında hiç bir hukuki dahlinin bulunmadığını,

talep edilen alacak kalemlerinin dağıtım firması olan ... firmasına yöneltilmesinin gerektiğini, bu nedenlerle davanın yetkisizlik ve müvekkili firmanın sorumlu olmaması nedeniyle davanın reddini talep ettiği görüldü.

Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak vs. bedellerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce Elektrik-Elektronik Mühendisi, Mali Müşavir ve Hukukçu Bilirkişiye hazırlatılan 25/03/2018 tarihli raporda özetle; davaya konu ... nolu elektrik abonesinden ... A.Ş tarafından tahakkuk ve tahsil olunan kayıp kaçak bedeli ile kayıp kaçak bedeli üzerinden ... payı, Enerji Fonu ve BTV toplamının ... TL ve bu bedellere tahakkuk ettirilen KDV'nin ... TL olmak üzere KDV'li toplam tutarın ... TL olduğu, davaya konu ... nolu elektrik abonesinden ......

A.Ş tarafından tahakkuk ve tahsil olunan kayıp kaçak bedeli ile kayıp kaçak bedeli üzerinden ... payı, Enerji Fonu ve BTV toplamının ... TL ve bu bedellere tahakkuk ettirilen KDV'nin ... TL olmak üzere KDV'li toplam tutarın ... TL olduğu, davaya konu ... nolu elektrik abonesinden ... A.Ş tarafından tahakkuk ve tahsil olunan kayıp kaçak bedeli ile kayıp kaçak bedeli üzerinden ... payı, Enerji Fonu ve BTV toplamının ... TL ve bu bedellere tahakkuk ettirilen KDV'nin ...

TL olmak üzere KDV'li toplam tutarın ... TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu doğrultusunda EPDK'ya ve ilgili kurumlara müzekkereler yazılmış olup Bilirkişi heyetinden alınan 07/11/2018 tarihli birinci ve 01/09/2019 tarihli ikinci ek raporda özetle; ... tarihinde itibaren kayıp-kaçak, dağıtım, iletim ve perakende bedellerinin ayrı ayrı tespitinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Dosya arasına davacının davalılar ile yaptığı sözleşmeler celp edilmiş ve davalılar savunmalarında davacıdan tahsil edilen kayıp kaçak vs. Bedellerin mevzuata uygun olduğunu belirtmişlerdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı ilamıyla.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na tüketicilere yapılacak elektrik satışlarında uygulanacak fiyatlandırmaya esas unsurları tespit etme görevi verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun bu maddeye dayanarak 11.08.2002 gün ve 24843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği” yayımladığı,

lisans sahibi şirketlerinde bu tebliğe uygun olarak tüketiciden kayıp-kaçak bedeli adı altında bedel tahsil ettikleri, ancak anılan madde ile Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin verilmediği, özellikle kaçak bedelinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne kadar ücret ödendiğinin bilinmesininde hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu,

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararları ile bu bedelin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenleme ve yukarıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı doğrultusunda, Dairemizce; kayıp-kaçak bedeli gibi dağıtım şirketleri tarafından faturalara yansıtılan dağıtım bedeli, sayaç okuma bedeli, parekende satış hizmeti bedeli ve iletim bedelinin, tüketicilerden tahsil edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Ne var ki, 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş olup, aynı maddeye eklenen 10. bend ile de.

"Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek, Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmıştir.

Eldeki davada dava konusu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesine eklenen 10. bend ile dava konusu uyuşmazlığın da özünü oluşturan bedeller konusunda hem yeni bir düzenleme getirmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi yada müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Somut olay değerlendirildiğinde; yargılama sırasında yürürlüğe giren geçmişe etkili yasa değişikliklerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırdığı açıktır. Diğer bir anlatımla, geçmişe etkili yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır.

15/02/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 2016/150 Esas, 2017/179 Karar ve 28.12.2017 tarihli kararı ile 6719 sayılı Kanunla 6446 sayılı Kanuna eklenen ve " kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi dava ve başvurular hakkında 17. madde hükümleri uygulanır. " şeklinde düzenleme getiren geçici 20. maddeye ilişkin iptal başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile.

6719 sayılı Kanunun 17/10 maddesinde düzenlenen " kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda, tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi bu bedellerin kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. " şeklindeki hüküm Anayasaya aykırı görülerek iptal edilmiş ise de, davacı tarafın dava dilekçesinde EPDK tarafından belirlenen tarifelere aykırı bir bedel alındığına yönelik iddiası mevcut olmadığından, söz konusu maddenin iptal edilmesinin eldeki dava açısından sonuca etkili olmadığı,

dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı yasal düzenleme ile yapılan değişiklik neticesinde davanın konusuz kaldığı, Yargıtay İçtihatlarına göre dava tarihi itibariyle davacıdan kayıp - kaçak bedeli vb. isimleri altında yapılan tahsilatların haksız olduğu ve davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla ve bu nedenle davacı lehine maktu vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilerek konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır