Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/770 K.2019/655

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait olan ... plakalı aracın ... kontrolünde iken ... tarihinde tek taraflı trafik kazasına karıştığını ve neticede aracın perte ayrıldığını, davalı sigorta şirketine araç bedeli için müracaat edildiğini ancak davalı sigorta şirketinin araç şoförünün değiştiği iddiasıyla yani kaza anında araç şoförünün şerket yetkilisi olan ...olduğundan bahisle sigorta poliçe bedelini ödemeyi reddettiğini, red gerekçesinde beyan edilen ifadelerin tutarsız olduğunu, kazaya karışan aracın şirket çalışanında olmasının normal bir durum olduğunu, aracın değerinin yüksek olmasının aracın şirket çalışanına verilmeyeceği anlamına gelmeyeceğini,

aracın kasko değerinin ...-TL olup kaza anınndaki değerinin yaklaşık ...-TL olduğunu, açıklanan nedenlerle kaza anındaki rayiç bedelinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuka, hakkaniyete aykırı ve kötü niyetli açıldığını, kaza sırasında aracı kullanan şahıs ... olmadığını, ...olduğunu, .... kazanın meydana geldiği sırada alkollü olduğunu, kazaya tanıklık eden bir şahısın kaza ile beraber hemen olay yerine geldiklerini, sürücünün alkollü olduğunu anladıklarında kazanın etkisiyle sürücüyü sandalyeye oturttuklarını, sürücünün bir kısım telefon görüşmeleri yaptıktan sonra kaza yerine daha genç yaşta birisinin geldiğini, .... davacı şirketin tek sahibi ve yetkilisi olduğunu, .... sosyal medyada yaptığı paylaşımlarda sözü edilen kişinin birebir uyum gösterdiğini,

... ....'yı telefonla aradığını beyan etmiş ise de; ilk arayan kişinin ...olduğunu, aracın sürücüsü olarak gösterilmeye çalışılan ... kaza sırasında ... şehir dışında olduğunu beyan ettiğini, ...'ın davacı şirketin işçisi olduğunu, cuma veya cumartesi gecesinde gecenin bir yarısında şirketin işçisinin sevk ve idaresinde bulunduğu iddiasının hayatın olağan akışına açıkça aykırı olduğunu, davacı tarafça açılan belirsiz alacak davasının davacı tarafça miktarı ve değerinin bilindiğini, bu nedenlerle davanın reddini talep ettiği görüldü.

Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat ile Makina Mühendisi Trafik İşaretleme Şefi ( Em.) KGM Trafik Güv. D. Bşk.lığı bilirkişisi ..., KGM Trafik Güv. D.Bşk.lığı Makina Mühendisi Atölye Şefi bilirkişisi ..., Sigortacı bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyetinin ... tarihli raporlarında özetle; dava konusu ... plakalı aracın hasarına bağlı zararın ... TL olduğunu, dosyada mevcut bulunan deliller ile dava konusu trafik kazasında, olay anında aracı kullananın ... olduğunu kesin olarak söyleme imkanı bulunmadığını bildirmiştir.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile dava değerini ... TL olarak, ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ıslah ettiğini ve dava tarihinden ıslah tarihine kadar işlemiş yasal faizi ... TL'nin davalıdan tahsilini istediklerini belirterek bu miktarın tamamlama harcını ve ıslah harcını ... tarihinde ikmal etmiştir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigorta poliçesinin teminat kapsamını belirleyen KSGŞ A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütünü sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir (Aynı yöndeki içtihatlar için bknz; H.G.K 10.12.1997 gün 1997/11-772-1043, H.G.K. 16.12.1998 gün 1998/11-872-905, H.G.K 22.12.2010 gün 2010/17-655-688 sayılı ilamları).

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5.maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olayda; davalı sigorta şirketi hasar dosyası araştırma raporuna göre kazanın kaza tespit tutanağında belirtilen yer ve saatte meydana geldiğini ancak kaza sırasında aracı kullanan kişiye dair tespit edilen eşkalin firma sahibi ....'ya birebir uyduğu, alkollü olduğuna dair bilgiler edinildiği, ... kaza sonrasında sürücü olarak gösterilen ...'ı aradığı belirtilmiş ise de soyut olan bu iddiaları destekleyen somut deliller ispat yükü kendisinde olan davalı sigorta şirketi tarafından ibraz edilip iddia ispat edilememiştir.

Dosyamız arasına alınan aynı olaya ilişkin davalı sigorta şirketinin ...ve ... hakkında sigorta bedelini almak için dolandırıcılık iddiasına ilişkin Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası kapsamında ... tarihinde Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu karara şikayetçi davalı sigorta şirketi tarafından yapılan itirazın Antalya ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ... D. İş sayılı kararı ile kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

HMK’nun 324. maddesine göre ise “Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır.Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır”.

Bu durumda; mahkemece gider avansı kabul edilerek, değerlendirme yapılan bilirkişi ücreti, talimat ve tebligat giderinin, dava şartı olan gider avansı mı, yoksa delil avansı mı olduğu irdelenmelidir.

03.04.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 45. maddesinde gider avansı ve delil avansı birlikte düzenlenmiş olup, gider avansının, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderler için davacıdan alınan meblağı ifade ettiği, davacının, her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu, delil avansının ise, tarafların dayandıkları delillerin giderlerini karşılamak üzere mahkemece belirlenen kesin süre içinde ödemeleri gereken meblağı ifade ettiği vurgulanmıştır.

Gider avansının içinde delil avansı için gerekli giderler de gösterilmiş olduğundan, Yönetmeliğin 45. maddesinin 1. fıkrası ile 4 ve 5 fıkraları uyumlu değildir.

Bu durumda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerine göre yorum yapılmalıdır.

HMK.’nun gider avansına ilişkin 120. maddesi ile delil avansına ilişkin 324. maddesi birlikte değerlendirildiğinde; gider avansının yatırılmamasının ve delil avansının yatırılmamasının farklı hukuki sonuçlara bağlandığı dikkate alındığında; gider avansının tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu alınması ve keşif gideri gibi delil ikamesine yönelik giderleri kapsayacak şekilde yorumlanmasına olanak yoktur. Bu durumda; dava şartı olan gider avansının delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini ifade ettiği kabul edilmelidir.

Somut dosyaya dönüldüğünde; davacı vekiline ön inceleme duruşmasında bilirkişi ücreti, talimat ve tebligat giderinden eksik kalan ... TL'yi yatırması için duruşma gününden itibaren iki haftalık kesin süre verilmiş kesin süreden sonra istenilen miktar yatırılmış ise de davacının eksik miktarı kesin süre içerisinde tamamlamaması bir sonraki celse talimatın dönmesi sebebiyle davanın uzamasına sebep olmadığı gibi ispat yükü davalının üzerinde bulunamasına rağmen ispat yükünü terse çevirecek şekilde ihtarat yapılarak ara karar kurulması mümkün olmadığından davalı vekilinin kesin sürede masrafın yatırılmaması sebebiyle bilirkişi raporunun dikkate alınamayacağına ilişkin savunmasına itibar edilmemiştir.

Hal böyle olunca. Kaza tespit tutanağına göre ... plakalı kaza tarihi olan ... tarihinde davacının çalışanı olan ...'ın kullandığı, alınan alkol raporuna göre alkollü olmadığı, aracın sigortalandığı davalı sigorta şirketinin kaza sırasında aracı kullanan kişiye dair tespit edilen eşkalin firma sahibi ... birebir uyduğu, alkollü olduğuna dair bilgiler edinildiği,

... kaza sonrasında sürücü olarak gösterilen ...'ı aradığı belirtilerek ödeme yapılmadığı anlaşılmış ise de davalının soyut olan bu iddialarını destekleyen somut deliller ispat yükü kendisinde olan davalı sigorta şirketi tarafından ibraz edilip iddianın ispat edilemediği anlaşılmış olmakla aldırılan bilimsel verilere uygun, tarafsız ve yargı denetimine elverişli bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilerek, davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmamış ise de ... tarihli dilekçesi ile dava değerini ...

TL olarak, ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ıslah ettiğini ve dava tarihinden ıslah tarihine kadar işlemiş yasal faizi ...

TL'nin davalıdan tahsilini istediklerini belirterek bu miktarın tamamlama harcını ve ıslah harcını ... tarihinde ikmal etmesi sebebiyle Yargıtay'ın yerleşik uygulaması ve usul ekonomisi gereği ek bir dava açılıp birleştirilmesindense bu davada tamamlama harcı ile dava tarihinden ıslah tarihine kadar işleyecek yasal faizinin talep edilebileceği ve ...

TL nin dava tarihi olan ... tarihinden ıslah tarihi olan ... tarihine kadar işleyecek yasal faizinin iki tarih arasında 1 yıl 7 ay 11 gün olduğu, ... TL* 1(1 yıl)* 9(%9 yasal faiz)/100= 12.600,00 TL, ... TL* 7 (7 ay)*9(%9 yasal faiz)/1200= 7.350,00 TL, ... TL* 11 (11 gün)*9(%9 yasal faiz)/36000= 385,00 TL olmak üzere toplam ...

TL olduğu davacının talebinin ise bu miktarın altında olduğu anlaşılmakla davanın kabülüne dair karar vermek gerekmiş ve aşagıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır