Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/726 K.2019/371

Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkiline ... tarih ve ... sayılı teklifi gönderdiğini ve müvekkili tarafından özel üretim asansör ve ekipmanların teslim edilmesi için teslimden önce davalıya ait ... Aş ... Şubesi ... hesap nolu ve ... Iban nolu hesabına ... tarihinde ... Dolar ve ... tarihinde ... Dolar olmak üzere toplamda ...

Dolar avans ödemesi yapıldığını, ancak uzun zaman geçmesine rağmen ve yapılan sözlü ihtar ve uyarılara rağmen asansör ve ekipmanların teslim edilmediğini, müvekkilinin ... tarihinde ... ile birlikte asansör teslim aldığını ve bakiye ödemeyi yapmak için gittiğinde sen git biz sana hazır olunca haber veririz, gelir alırsın denilerek geri gönderdiğini, müvekkilinin asansör ile son durumu sorduğunda yanıt alamadığını, bunun üzerine davalıya Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarname gönderildiğini, fakat hiç bir girişimde bulunulmadığını, daha sonra Antalya ... icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takibe geçildiğini, davalının yapılan takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle haksız ve yersiz olarak yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen süresinde cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.

Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. incelenmesinde; alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, ... USD+... TL üzerinde takibe geçildiği, davalının yapılan takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve mali müşavir bilirkişi ...'den rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve iddia konusu alacağın dayanağı olan ödemelerin davalı şirkete teslim edildiği, tarafların ticari defterleri ve belgeleri ile dava dosyası kapsamında göre davacının avans olarak davalı şirkete ... TL tutarında ödeme yaptığı, davalının ise bu avans ödemesi karşılığı davacıya bir mal tesliminin yapılmadığı, bu nedenle de davacının takip tarihi itibariyle davalı şirketten ... USD=... TL asıl alacağının ... USD=... TL işlemiş faiz alacağının olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TBK 470 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu davacıya asansör yapım işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak ödenen avans bedelinin eserin teslim edilmemiş olması nedeniyle iadesi için yapılan takibe itiraz nedeniyle İİK 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır.

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir (TBK 123/1). Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa veya borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa ya da borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa borçluya süre verilmesine gerek yoktur (TBK 124/1).

Eser sözleşmesinde yüklenicinin temerrüdü halinde iş sahibinin sahip olduğu seçimlik haklar yönünden TBK 125. madde hükümleri uygulanmalıdır. Bu maddeye göre; temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip ise de (TBK 125/1) alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir (TBK 125/2). Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler (TBK 125/3).

Somut olay; davacı tarafından davalıya iki adet banka havalesiyle ... USD gönderildiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık ödenen bedelin iadesinin gerekip gerekmediği konusunda toplanmaktadır. Davalı taraf savunmasında davanın reddi gerektiğini ileri sürmüş ise de eseri sözleşmeye uygun şekilde ifa ve teslim ettiğini, yasal delillerle kanıtlayamadığı gibi 6098 sayılı TBK 124/1. madde uyarınca da süre verilmesinin yararsız olacağı, davacının Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu davalıya gönderdiği ihtarnamede özetle; aradan uzun bir süre geçmesine karşın asansör ve ekipmanlarının teslim edilmediği ve sözlü ihtar ile uyarılara karşın da hiçbir girişimde bulunulmadığı, bu sebeple mevcut anlaşmada kötü niyetli oldukları, sözkonusu asansör ekipmanlarının tesliminden vazgeçtiklerini, gönderilen ... USD nin gönderildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

Nakit bedel karşılığı eser sözleşmeleri yönünden sınırlayıcı istisnai bir kural bulunmadığından mahkeme kararına gerek olmaksızın tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeden dönme mümkündür.

Hukuk Genel Kurulu'nun 08.11.2006 tarih 2006/15-702 Esas, 2006/691 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 04.06.1998 tarih 1998/513 Esas, 1998/2377 Karar sayılı kararında da bedel karşılığı eser sözleşmesinden dönme için tek taraflı irade beyanının yeterli olduğu benimsenmiş olduğu, davacı tarafın gönderdiği ihtarname bu mahiyette olup tek taraflı irade beyanı ile dönme (fesih) mümkün olmakla birlikte, sözleşmeyi haksız ya da kusuruyla fesheden taraf, fesih bildiriminin sonuçlarına da katlanmak durumundadır.

Fesih sonucu zarara uğrayan kimse koşulları mevcutsa haksız fesih sebebiyle uğradığı zararlarının tazminini isteyebilecekken davalı tarafın bu yönde bir savunması ve talebinin bulunmadığı, davacının ödediği bedeli geri isteyebileceği anlaşılmakla aldırılan bilirkişi raporunun bilimsel verilere uygun, tarafsız ve hüküm kurmaya elverişli olması sebebiyle bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır