Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/770 K.2020/546

Mahkememiz ile Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi arasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın İstinaf Mahkemesi'ne gönderildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile mahkememizden verilen ... tarihli, ... Esas,... karar sayılı kararın kaldırılarak, dosya mahkememize gönderilmiş olmakla, mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılan dava dosyasının yapılan açık yargılaması sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının dava dışı ... firmasından ... tarihinde günlüğü 80TL'den 7 günlüğüne (... tarihine kadar) ... plakalı aracı kiraladığını ve kiralama bedeli olan ... de pelin ödediğini, kendisine ekte bir suretini sundukları ... oto kiralama sözleşmesi,

araç teslim formu başlıklı belge imzalatıldığını ve davacının bu sözleşmeden bir suret alarak aracı teslim aldığını, davacının bu araçla ... tarihinde ... ilçesinde yol çalışmasının olduğu bir yolda direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı maddi hasarlı kaza yaptığını ve aracın hasar gördüğünü, aracın ... sigorta şirketinin ... sigorta poliçe numarası ile ZMM sigortasının olduğunu fakat kasko poliçesinin olmadığının tespit edildiğini, davacının çekici masraflarını dahi kendi cebinden karşılayarak aracı getirip teslim ettiğini,

dava dışı ... yetkilisinin bu defa davacıdan aracın hasar bedelini aracın tamirde yattığı süre nedeniyle kaybının ödenmesini talep ettiğini elinde boş senedi olduğunu ve ödememesi halinde doldurup icraya vermekle tehdit ettiğini, davacının talep edilen paraları ödemediğini, daha sonra Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasından davacıya takibe dayanak gösterilen ... tanzim ... vade tarihli ... bedelli alacaklısının ... Ltd.

Şti olduğu senet ekli ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davacının ... Ltd.

Şti ile hukuki bir ilişkisinin olmadığını, kaza tespit tutanağına bakıldığında kiraladığı ... plakalı aracın sahibinin bu şirket olduğunun tespit edildiğini, oto kiralama sözleşmesinin altında yer alan ve boş olan senetle icra takibin aynı senet olduğunu, davacının iradesine aykırı olarak doldurularak icra takibine konu edildiğinin tespit edildiğini, davacının alacaklı olduğu iddia edilen davalı şirketle hukuki ilişkisi ve dolayısıyla bu şirkete herhangi bir sebepten borcu bulunmadığı gibi aracı kiraladığı ... isimli firmaya da borcu bulunmadığını, davacının malvarlığının haczedilerek zarara uğramasının kuvvetle muhtemel olduğunu,

davacının Antalya ... İcra müdürlüğü ... E sayılı dosyasına dayanak ... tanzim ... vade tarihli ... bedelli senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, takibin durdurulmasına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın ... isimli işletmeden ... plakalı aracı kiraladığını, kiralama bedelinin ödendiğini, karşılığında da faturasının düzenlenip verildiğini, fakat ... plakalı aracın dava dışı ... 'in eşinin şirketi olan davalı şirkete ait olduğunu, davacının dilekçesinde de belirttiği gibi ... plakalı araç kaza geçirdiği ve araçta ... tutarında hasar meydana geldiğini, davalı tarafından araçta meydana gelen hasarın giderildiğini, aracın 45 gün boyunca çalıştırılamadığını, davacının bu kazadan dolayı günlük ... toplam ... kazanç kaybı olduğunu, bununla birlikte araçta ... değer kaybı olduğunu,

araç kiralama sözleşmesinde de belirtili olduğu üzere tek taraflı kazalarda meydana gelen hasarların kayıpların tamamının araç kiralayan tarafından karşılanması gerektiğini, davacı tarafın araçta meydana gelen ... tutarında hasarı ve aracın çalışmamasından doğan kazanç kaybı ile değer kaybını ödemediğinden davacı tarafından verilmiş olan bononun icra takibine konu edildiğini, araçta meydana gelen hasarın ve kazanç kaybının araç maliki davalı şirketçe talep edilmesinden daha doğal bir sonuç olamayacağını, bononun davacı tarafından imzalandığını ve davalı şirkete verildiğini,

davacının arada bir hukuki ilişki olmadığı ve iradesine aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yersiz olduğunu davanın reddi ile davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra dosyasının tetkikinden; alacaklı ... Ltd Şti vekili tarafından borçlu ... aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Mali müşavir bilirkişi ... ile makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 25/06/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:

"Dosyaya sunulan ... başlıklı Araç Kabul Formu Servis yetkililerine gösterilmiş, servis yetkilileri tarafından ... plakalı aracm onarımının söz konusu adreste kendilerinden önce faaliyet gösteren ... firması tarafından yapıldığı, bu belgenin sehven kendileri tarafından düzenlenip imza altına alındığı, ... firmasının şu an itibariyle kapatılmış olduğu, ... firmasının ... tarihinde işe başladığı, kazanın ... tarihinde meydana geldiği için söz konusu onarımı yapmalarının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Bunun üzerine ... firması yetkilisi ...'m da hazır bulunduğu firmanın ofisinde, ekte sunulan Tutanak düzenlenmiş ve imza altına alınmıştır.

Bu sebeple tarafımızdan istenilen hususlarla ilgili; ... firmasının ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamamış ve tarafımızdan istenilen hususlarla ilgili değerlendirme yapılamamıştır." denilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 09/01/2020 tarihli ek raporunda özetle:

"1-İş bu davada davalı olan şirket tarafından senet alacağına karşılık iş bu davada davacı olan ... aleyhine ... tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğümün ... E. Sayılı dosyası ile aşağıdaki şekilde icra takibi başlatılmış olduğu,

TUTAR AÇ IKLAMA

... TL ASIL ALACAK

... TL işlemiş faiz ... TL %0,30 komisyon

... TL TOPLAM

2-Davacının kiraladığı araçla ... tarihinde trafik kazası geçirdiği, 3-Kiralanan ve kaza geçiren ... plakalı aracın ruhsatı incelendiğinde aracın davalı şirket olan ... .... Ltd. Şti'ne ait olduğu,

4-Davacının kiraladığı ve kaza yaptığı araç ile trafik kazası geçirdiği dosya kapsamında sabit olup oto kiralama sözleşmesinin 3. Maddesinde ' kiralamış olduğum otomobilin yanlış kullanımdan kaynaklanan hasar ve arızalarını ödemeyi kabul ediyorum,

' 4. Maddesinde ' kiralamış olduğum otomobilin hasar ve kaza durumunda serviste kalan günlerin kira bedelini ödemeyi kabul ederim.Şeklinde meydana gelen kazadan kaynaklanan hasar ve serviste kalan gün sayısı kadar kira bedelini ödemeyi kabul ettiğine dair sözleşmede imzası bulunduğundan takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere davacının davalının talep ettiği hasar bedeli ve serviste kalan günlerin kira bedelinden sorumlu olacağı değerlendirilmiş olup dosya içerisinde aracın ne kadar gün serviste kaldığı ve servis ücretinin ne olduğu yönünde bir bilgi ve belge olmadığından sorumlu olduğu bedelin ne olduğu ile ilgili bir tespit

yapılamamıştır." denilmiştir.

Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile; dosyanın önceki makine mühendisi bilirkişi ... ye tevdii ile davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu fotoğraflardan hareketle davalının talep edebileceği makul hasar bedeli ve aracın tamiri için serviste kalabileceği olağan sürenin ve değer kaybının belirlenerek rapor tanzimi istenmesine karar verilmiş,

Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

a)... talihinde meydana trafik kazası sonucu hasar gören davalı şirkete ait ... plakalı otojnobilin hasarının onarımının söz konusu aracın kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerine yaklaşacak olması sebebiyle onarımının ekonomik olmayacağı, aracın hasarlı (sovtaj) haliyle satılmasının gerektiği, davalının söz konusu kazadan dolayı kaza tarihi itibariyle kararının, söz konusu aracın kaza öncesi hasarsız 2. Ei piyasa değeri ile kaza sonrası hasarlı (sovtaj) değeri arasındaki fark kadar olacağı, yapılan araştırma ve tespitlerde ... plakalı otomobilin kaza tarihi itibariyle kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa değerinin ... TL., kaza sonrası hasariı değerinin ... TL. olduğu, davalının kaza tarihi itibariyle zararının (... TL. - ... TL.) ... TL. olduğu,

b)... pakalı otomobilin onarımı yapılmayacağı için onarım süresinin olmayacağı, davalının yenil bir araç satın alması için geçecek süre içerisinde araç kiralayamamaktan kaynaklı zarannın olacağı, bu sürenin değişkenlik göstereceği, bu süre takdir sayın mahkemeye olmak üzere tarafımdan 20 gün olarak kabul edildiği, kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin ... TL olması sebebiyle davalının araç kiralayamamaktan kaynaklı kaza tarihi itibariyle zararının (20 gün * ... TL.) ... TL. olacağı,

c)... plakalı otomobilin onarımı esas alınmadan hasarlı haliyle satılması yönünde değerlendirme yapıldığı için davalının ... plakalı aracın meydana gelen hasarının onarım sonucu oluşacak değer kaybı yönünden zararının olmayacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kambiyo senedine dayalı İİK 72/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır. Davaya konu bononunu ... plakalı aracın kiralanması sırasında teminat amaçlı olarak verildiği, davalının aracın kiraladıktan sonra tek taraflı trafik kazası yaparak aracı hasara uğrattığı, araç malikinin davacı olduğu taraflar arasında ihtilafsızdır. Davacı tarafından dosyaya sunulan fotoğraflar dışında aracın ... isimli serviste tamir olunduğuna dair fatura dosyaya ibraz edilmiş ise de, bu firmanın el değiştirmiş olması nedeniyle ticari defter ve belgelerine ulaşmak mümkün olmamıştır.

Zararın oluştuğu ve davalı tarafından gerçekleştirildiği sabit olduğundan TBK 50/2 maddesi uyarınca makul tazminat alacağının belirlenebilmesi için mevcut delil durumuna göre bilirkişiden yeniden rapor alınmış, bilirkişi ... tarafından düzenlenen ek raporun yargı denetimine elverişli ve dosya mündericatı ile uyumlu olduğu görülerek, aracın onarımının ekonomik olmadığı, sovtaj bedelinin ... TL , kazasız ikinci el değerinin ise ...

TL olduğu değerlendirildiğinde davacının araçtan kaynaklı nedeniyle ... TL zararının olduğu, kazadan sonra yeni araç edinmesi için gerekli makul sürenin 20 gün olduğu, bu nedenle oluşan zararın ise ... TL olduğu belirlenmekle, davacının toplam zararı olan ... TL için alacaklı olduğu, takibi konu ... TL bedelli bononun ... TL lik kısmından ve fer'ilerinden sorumlu olmadığı anlaşılmış ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı