Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/124 K.2019/395

Mahkememizden verilen ... tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek, yapılan açık yargılamaları sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile taraflar arasında Antalya ... noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve satış vaadi sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkili kooperatifin ... mah... ada ... parseldeki taşınmaza inşaat yapacağını, inşaata başlanıldığını ve davalı tarafa teslim edilmesi gereken 28 daire 3 dükkandan 22 daire 2 dükkanın teslim edildiğini, ancak varılan noktada son 2 yıldır yaşanan ekonomik bunalım nedeni ile son 1 yıldır inşaata yatırım yapılamadığını, 3 kısımdan oluşan kooperatif üyelerinden 3. kısımdaki üyelerin ayrıldığını,

diğer üyelerin aidatlarının da yeterli olmadığını, bu nedenle kalan 6 daire ve 1 dükkanın fiilen teslim edilemeyecek durumda olduğunu, sözleşmenin ileriye etkili olarak feshinin her iki tarafında menfaatine olacağını, davalı tarafın Antalya asliye ticaret mahkemesinin ... d.iş sayılı tespit dosyasında tüm belirttikleri bu hususları tespit ettirdiğini, bu nedenle sözleşmenin ileriye etkili olarak feshedilerek kooperatifin şimdiye kadar yapmış olduğu imalat bedellerinin saptanmasını, arsa sahibine kira mahrumiyetinin de hesaplanarak kooperatifin hak edişinden takas ve mahsubunu talep etmiştir.

Davalı vekili ise cevabında taraflar arasındaki sözleşmeye göre inşaatın bitim tarihinin ... olduğunu, bu sürenin ek sözleşme ile ... tarihine kadar uzatıldığını ancak davacının bu sürede inşaatı bitirmediğini, bu durumu mahkeme kanalı ile tespit ettirdiklerini, tespitten sonra yeni bir takım imalatlar yapılmış ise de eksiklerin devam ettiğini, müvekkiline teslim edilmiş hiçbir yer olmadığını, davacı tarafın kötü niyetli olarak inşaatı yarım bırakıp gitmek istediğini, sözleşmenin feshini talep etmeye hakkı bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ... tarihinde ... karar sayı ile "Davacı müteahhit kooperatif, davalı arsa sahibine karşı eser sözleşmesinin ileriye etkili olarak feshi ve tazminat davası açmış ise de; edimini ifada temerrüde düşen tarafın davacının kendisi olduğu davalı arsa sahibinin bir kusuru olmadığı,

davalı tarafından feshinde kabul edilmemiş olması karşısında, iki taraflı bu sözleşmede temerrüde düşen ve kusurlu olan davacının tek yanlı irade beyanı ile sözleşmeyi fesih yetkisinin olmadığının kabulü ile davacının davasının reddine karar verileceği" gerekçesi ile davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, temyiz incelemesine yapan Yargıtay ...

Hukuk Dairesi ... günlü ... karar sayılı ilamı ile “ Davacı kooperatif ( yüklenici ) ; imalini üstlendiği işi sözleşme şartlarına uygun bir biçimde tamamlamakla mükelleftir. Alınan bilirkişi raporuna ve davacının kabulüne göre işin yarım kaldığı, Blok un % 78 seviyesine getirilmesine rağmen ... blokta inşaata hiç başlanmadığı ve bu hali ile akdin ileriye etkili feshin haklı kılacak bir durumun olmadığı ortadadır.

Ne varki, kooperatif üyelerinin çoğunun ortaklıktan ayrıldığı ve acze düştükleri, işin tamamlanamayacağı bildirildiğine göre, bu hali ile işin tamamlanmasının davacıdan istenmesi iyi niyet kuralları ile bağdaşmamaktadır.

Bu nedenle mahkemece akdin ileriye etkili feshin isteminin reddinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de, davacı bu şekilde feshin mümkün olmaması halinde dairelerin bedelinin tahsilini istemiş olmakla, mahkemece davacının kusuru nedeni ile akdin geriye etkili şekilde feshine karar verilmesi ve davacının yaptığı imalatın ( dava edilen miktar nazara alındığında ) ...

TL sini davalıdan tahsiline, kalan imalat bedeli bakımından ise fesih kararın kesinleşeceği tarih itibarı ile belirlenecek miktar için dava hakkı saklı tutularak davanın karara bağlanması gerekir. bu hususlar üzerinde durulmadan davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür. “ gerekçesi ile mahkememiz kararını bozmuştur. Yüksek Yargıtay tashihi karar istemini de reddetmiştir.

Yeniden yapılan yargılamada usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve mahkememizce bu kez ... tarihinde ... karar sayı ile "bozma ilamında belirtilen nedenlerle davacının davasının geriye etkili fesih talebi olarak kabul edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin davacının kusuru nedeni ile geriye etkili olarak fesih edileceği, davacının yaptığı imalatın bedelinden fazlaya ilişkin hakkı saklı tutularak talep edilen ...

TL nin inşaatın seviyesi itibarı ile davalıdan tahsiline karar verileceği, kalan imalat bedeli bakımından fesih kararının kesinleşeceği tarih itibarı ile belirlenecek miktar için davacının dava açma hakkının saklı tutulacağına" dair verilen karar Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli,... Esas, ... karar sayılı ilamı ile. Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas, ... karar sayılı dava dosyasının bu dosya ile birleştirilmesine karar verildiği ve dosya içerisine gönderildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece birleştirilen dosya yönünden harhangi bir karar verilmemesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile mahkememiz kararı bozulmuştur. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Usul ve Yasaya uygun bulunan Yargıtay ilamı uyulmasına karar verilmiştir.

Dava akdin feshi davası olup, müteahhidin (yüklenici) imalat bedellerinin tahsiline dair açtığı dava ile ,arsa sahibinin yoksun kalınan kira bedellerine ilişkin açtığı ,değişik dönemlere ait iki ayrı davası bu dava ile birleştirilmiştir. Mahkememizce akdin feshine dair verilen (...) ilk karar fesih yönünden temyiz edilmemiş , dolaysıyla akdin ... tarihi itibariyle feshedildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce akdin bu tarihte feshedildiği kabul edilmiş ,kira bedellerine ilişkin hesaplarda bu tarih esas alınmıştır. Ayrıca davacı ... bloktaki daireleri teslim aldığını ve kullandığını dava dilekçesinde kabul etmiştir.

Her ne kadar sözleşmede teslim için iskan ruhsatının alınması şart koşulmuş ise de ,arsa sahibinin daireleri fiilen kullanması ve yarar elde etmesi nedeniyle yararlandığı dairelerle ilgili kira mahrumiyetinin iskan tarihine göre hesaplanmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği sonucuna varılmış ,bu daireler için kira mahrumiyeti dairelerin fiilen kullanılmaya başlandığı tarihe kadar hesaplanmıştır.

Bu daireler için fiili kullanımın başlangıç tarihi olarak da elektrik ve su aboneliği tarihi kabul edilmiştir.

Böylece davacı yüklenicinin arsa sahibinin arsasında yaptığı imalat bedelinin bilirkişilerin raporunda hesap edilen ... TL olduğu , arsa sahibinin de kira kaybının fiilen teslim edilen .. bloktaki daire ve dükkanlar ile inşaatına başlanmayan ... bloktaki daire ve dükkanlar için ... TL olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle davacı-karşı davalının ve davalı- karşı davacının davalarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar tüm davacılar vekillerince temyiz edilmiş Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile;"1-Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Karar sayılı kesinleşmiş ilamına göre, arsa sahibi olan muris ... mirasçılarından asıl davada dahili davalı ...'un murisin mirasını şartsız ve kesin olarak reddettiği anlaşıldığına göre, asıl dava yönünden artık taraf sıfatının bulunduğundan bahsedilemeyecektir.

Bu durumda, mahkemece bu husus gözetilmeksizin asıl davada dahili davalı ... aleyhine imalat bedeli alacağına hükmedilmesi doğru olmamıştır.

2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre, (... hariç) asıl davada dahili davalılar, birleşen ... E. sayılı davalarda dahili davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir." gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Uyulmasına karar verilen bozma ilamına göre Mahkememizce toplanması gereken delil veya araştırılması gereken husus bulunmadığından, bozma ilamına göre aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı