Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/184 K.2020/127

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki gereğince müvekkile ait işletme için bir kısım mal davalı tarafından müvekkiline satıldığını, davalının ekonomik anlamda zor duruma düştüğünü ve ihtiyacı olduğunu belirterek müvekkilden ileriye yönelik olarak avans talebinde bulunduğunu ve sonrasında da çek talep ettiğini, müvekkil de aradaki geçmişe dayalı ticari ilişki ve ileriye yönelik çalışma beklentisini göze alarak davalıya ...

TL bedelli ... tarihli ... seri numaralı ... ait çek verdiğini, bahsi geçen bu çek peşinat olarak verildiğini, çek karşılığında davalıdan hiçbir mal ya da hizmet alınmadığını, davalı bu çek karşılığında müvekkile ... tarih ... numaralı fatura düzenlendiğini ve müvekkilin olmadığı bir dönemde;

müvekkilin muhasebe birimini hile ile aldatıp faturayı teslim edip imzalattığını, bahsi geçen fatura içeriğinden görüleceği üzere"..." tesliminin davalı tarafındna yapılması gerektiğini, bu teslim edilen malların fiziken ve fiilen kullanılması imkansız olduğunu, müvekkil işyerine gelip içerği doğru olmayan faturayı gördüğünde davalıya ulaşmaya çalışsa da davalıya ulaşamadığını ve sonrasında herhangibir ticari ilişkinin olmayacağının davalı tarafından bildirildiğini, davalı müvekkilini hataya düşürdüğünü, hileli davranışta bulunduğunu davalı tarafından yapılan bu eylem hukuka aykırılık teşkil ettiğini,

davalı talebi doğrultusunda almış olduğu çekin karşılığında faturada belirtilen hizmeti vermediğini, müvekkil ile davalı arasında yaşanan bu durumun ardından davalının durumun düzeltilmesi için hiçbir girimşimde bulunmaması üzerine davalıya taraflarınca ... tarihinde Antalya ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi çekildiğini, ihtarnamede davalının müvekkiline düzenlemiş olduğu faturanın iade ettiğini bildirdiğini, fatura içeriğindeki malların ve hizmetinin alınmadığını belirtildiğini, müvekkilinin yokluğunda hile ile bahsi geçen faturanın düzenlenen çekin ciro edilmemesi ve taraflarına iadesi istenilidğine, taraflarınca çekilen ihtarname davalıya ... tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça çekin iadesi ile ilgili olumlu bir dönüş yapılmadığı,

davalının haksız ve hukuka aykırı eylemlerinden dolayı müvekkilinin davalı taraftan mal ve hizmet alamadığı gibi malların karşılığı olarak verdiği çeki de geri alamadığını, buna ek olarak müvekkilinin düzenlidiği ve davalıya verdiği çek iade edilmediğini, ciro edilebilir halde olduğunu, müvekkilin daha çok zarara uğramasının engellenmesi amacıyla müvekkilin davalıya borcunun bulunmadığının tespiti ve dava konusu çekin iptalini beyan ve dava ettiği görüldü.

Davalı cevap dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki gereğince müvekkile ait işletme için bir kısım mal davalı tarafından müvekkiline satıldığını, davalının ekonomik anlamda zor duruma düştüğünü ve ihtiyacı olduğunu belirterek müvekkilden ileriye yönelik olarak avans talebinde bulunduğunu ve sonrasında da çek talep ettiğini, müvekkilinin de aradaki geçmişe dayalı ticari ilişki ve ileriye yönelik çalışma beklentisini göze alarak davalıya ...

TL bedelli ... tarihli ... seri numaralı ... ait çek verdiğini, bahsi geçen bu çekin peşinat olarak verildiğini, çek karşılığında davalıdan hiçbir mal ya da hizmet alınmadığını, davalının çek karşılığında müvekkiline ... tarih ... numaralı fatura düzenlendiğini ve müvekkilin olmadığı bir dönemde;

müvekkilin muhasebe birimini hile ile aldatıp faturayı teslim edip imzalattığını, bahsi geçen fatura içeriğinden görüleceği üzere"..." tesliminin davalı tarafından yapılması gerektiğini, bu teslim edilen malların fiziken ve fiilen kullanılmasının imkansız olduğunu, müvekkilinin işyerine gelip içeriği doğru olmayan faturayı gördüğünde davalıya ulaşmaya çalışsa da davalıya ulaşamadığını ve sonrasında herhangibir ticari ilişkinin olmayacağının davalı tarafından bildirildiğini, davalı müvekkilini hataya düşürdüğünü, hileli davranışta bulunduğunu davalı tarafından yapılan bu eylem hukuka aykırılık teşkil ettiğini,

davalı talebi doğrultusunda almış olduğu çekin karşılığında faturada belirtilen hizmeti vermediğini, müvekkili ile davalı arasında yaşanan bu durumun ardından davalının durumun düzeltilmesi için hiçbir girişimde bulunmaması üzerine davalıya taraflarınca ... tarihinde Antalya ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi çekildiğini, ihtarnamede davalının müvekkiline düzenlemiş olduğu faturanın iade ettiğini bildirdiğini, fatura içeriğindeki malların ve hizmetinin alınmadığını belirtildiğini, müvekkilinin yokluğunda hile ile bahsi geçen faturanın düzenlenen çekin ciro edilmemesi ve taraflarına iadesi istenildiğine, taraflarınca çekilen ihtarname davalıya ... tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafça çekin iadesi ile ilgili olumlu bir dönüş yapılmadığını,

davalının haksız ve hukuka aykırı eylemlerinden dolayı müvekkilinin davalı taraftan mal ve hizmet alamadığı gibi malların karşılığı olarak verdiği çeki de geri alamadığını, buna ek olarak müvekkilinin düzenlediği ve davalıya verdiği çek iade edilmediğini, ciro edilebilir halde olduğunu, müvekkilinin daha çok zarara uğramasının engellenmesi amacıyla müvekkilin davalıya borcunun bulunmadığının tespiti ve dava konusu çekin iptalini talep ettiği görüldü.

Mali müşavir bilirkişi ...

23/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının borçlu olmadığının tespitini istediği çekin ... vadeli ... nolu ...’lik çek olduğu, davacı yanın ibraz edilen 2018 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan ... tarihi itibari ile ... alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu dava konusu ... vadeli ... nolu ...’lik çekin davacı kayıtlarında olmadığı yine davalının bu çeke karşılık ... tarihinde düzenlediği ve davacının noter kanalı ile iade ettiği faturanın da davacı kayıtlarında yer almadığı,

davalının ibraz edilen 2018 yılı işletme defterinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, davalının ibraz edilen 2018 yılı işletme defteri kayıtlarına göre davalının davacıya 2018 yılında ...fatura düzenlediği,

... tarihli ... nolu ...’lik fatura dışında diğer tüm faturaların davacı kayıtları ile örtüştüğü, davalı yanın işletme tutmasından ötürü, işletme defterinden davacının yaptığı ödemelerin ve dava konusu çekin kaydı ile ilgili tespit yapmak mümkün olmadığını, davalının almış olduğu ... vadeli ... nolu ...’lik çek karşılığında davalının düzenlediği ... tarihli ... nolu ...’lik faturanın irsaliyeli fatura olduğu ve fatura içeriği malın ... isimli şahsa imza karşılığı teslim edildiği ancak davacı yanın bu fatura içeriğini teslim almadığı gerekçesiyle faturayı ticari defterlerine kayıt etmediği ve noter kanalı ile davalıya iade ettiği,

mahkemece irsaliyeli fatura ve fatura içeriğinin imza karşılığı teslim edildiğinin kabul edilmesi halinde davacının dava konusu çek yönünden borçlu olacağı, ancak davacının beyanları ve faturayı davalıya noter kanalı ile iade ettiğinden bu fatura ve fatura içeriğinin davacıya teslim edilmediğinin kabulü halinde ise davacının dava konusu çek nedeniyle borçlu olmayacağı kanaatine varıldığını bildirmiştir.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ile aralarında önce dayalı ticari ilişki olduğunu, davalıdan bir kısım malları satın aldığını, davalının zor duruma düştüğünü ve ihtiyacı olduğunu belirterek avans talebinde bulunması üzerine davacının, geçmişteki ticari ilişkisi ve ileriye yönelik çalışma beklentisini gözeterek davalıya davaya konu ... tarihli ... seri nolu .. TL bedelli çeki avans olarak verdiğini, davacının bu çek karşılığından hiçbir mal yada hizmet almadığını, davalının ise bu çek karşılığında ... tarih ... nolu faturayı düzenleyerek muhasebe birimini hile ile aldatıp faturayı teslim edip imzalattığını belirterek bu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı taraf arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini belirterek davanın usulden reddini talep etmiş ise de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun bulunmadığına ilişkin kararları gereği davalının bu yöndeki talebine itibar edilmemiştir.

Çek, bir ödeme aracıdır. TBK.’nın 207. maddesinin ikinci fıkrasında da asıl olanın peşin satış olduğu düzenlenmiştir. Buna göre davacının malları teslim aldığının kabulü gerekir. Dava konusu çeki avans olarak verdiğini, çek bedeli kadar malları teslim almadığını iddia eden davacının, bu iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerekmektedir.

İspat yükü üzerinde olan davacının, dava konusu çekin avans olarak verildiğini ve malın da teslim edilmediğini HMK.'nun 200. maddesi hükmü uyarınca yazılı delille kanıtlaması gerekir.

Davacı taraf ... tarih ... nolu ... TL bedelli faturadaki teslim alan bölümdeki çalışanına ait imzanın hile ile alındığını malların teslim edilmediğini iddia etmiş ise de davacı vekiline bu yönde bir soruşturma olup olmadığına ilişkin beyanda bulunması için ara kararımızla süre verilmiş olup davacı vekili ... tarihli dilekçesinde davaya konu olayla ilgili Cumhuriyet Savcılığınca başlatılmış bir soruşturma bulunmadığını belirtmiştir.

Hal böyle olunca; davacı taraf dava konusu çekin avans olarak verildiğine ilişkin yazılı bir belge sunamamış olup çekin karşılığını oluşturan malların teslimine ilişkin irsaliyeli faturadaki imzanın çalışanından hileli olarak alındığını iddia etmiş ise de bu yönde bir soruşturma bulunmadığını belirtmesi karşısında fatura altındaki çalışanına ait imzanın inkar edilmemesi, faturanın miktarı, davalı tarafın tanık dinletilmesine muvafakat vermemesi,

davacı tarafça yazılı bir belge sunulmadığı sürece dinlenecek tanıkların beyanlarının dosyaya bir katkı sağlayamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde bu yöndeki ara kararımızdan dönülmüş ve mahiyeti itibarıyla konusu suç teşkil eden konularda yemin teklif edilemeyeceğinden yemin delili davacıya hatırlatılmamış olup davacı taraf yazılı belge ile iddiasını ispat edemediğinden davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır