Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/230 K.2020/39

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararı ile görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna hükmedilen ve mahkememize tevzi edilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Antalya ...

Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının tahditli plaka sınıfına giren "..." plakalı ... sahibi olduğunu, ...ile davalı ... arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, toplam ...

TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ile ... arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekilinin mahkememize vermiş olduğu ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerinde olduğunu ve davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını bu nedenle görev yönünden ve esastan aralarında herhangi bir ilişki bulunmadığında bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize verdiği ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davayı kabul etmediklerini, tazminat gerektiren her hangi bir haksız fiilin ve borç doğurucu bir sözleşme ya da sebepsiz zenginleşme gibi bir durumun mevcut olmadığını, ulaşım sorunlarının çözümü amacıyla bazı odalar ve kamu yönetimi arasında, bir takım protokollerinin imzalandığını, davalının bu protokolleri oda ... sıfatıyla imzaladığını, ancak kişilerin borçlamasını zorunlu kılacak yetkiyi ve kişiler adına atılmış bir imza ya da şahsı adına imzaladığı bir belge söz konusu olmadığını, davacının böyle bir alacağının var olduğu düşünlüse dahi alacağın zamanaşımına uğradığını beyan etmiş, davanın husumet yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekalate ücretinin davacı tarafına bırakılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili mahkememize verdiği ... tarihli beyan dilekçesinde ...... ... ile ... Kooperatifi ... arasında protokol imzalandığını, protokol gereği ... odası üyeleri ... kooperatifine kişi başı ... senet karşılığında bedel ödemeyi kabul ettiklerini, senetleri oda başkanlığı huzurunda imzaladıklarını, imzalanan senetleri kooperatif yetkililerine teslim ettiklerini, vermiş oldukları senetlerin bedellerini ...odasına ait ... istasyonunda kooperatif yetkilisi olan ... ve ... ödeyerek senetleri teslim aldıklarını, senetlerin alacaklı kısmının boş olarak teslim edildiğini, kooperatif yöneticilerinin de senedin alacaklı kısmına kooperatif üyelerinin isimlerini yazarak sonradan doldurduklarını beyan etmiştir.

Davacı vekili tarafından ... örneği dosyaya sunulmuş ve eklenmiştir.

Davalı ... vekili tarafından Ukome Genel Kurul Tutanağı mahkememiz dosyasına sunulmuş ve dosyaya eklenmiştir.

Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin Uyap sistemi üzerinden gönderilen ... Esas sayılı dosyasının onaylı bir sureti dosyaya eklendi.

Gerekçe:

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasından dava konusu senedin davacı tarafından ödendiğinin ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine dair verilen karar Yargıtay ... Hukuk dairesinin ... esas sayılı ilamı ile bozulmuş olup, bozma kararına uyularak yargılamaya yukarıdaki esas üzerinden devam edilmiştir.

Dava; Tarafların üyesi oldukları ... odası ile, ... Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve protokollerin geçersizliğinin tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdaden tahsili istemiyle açılan alacak davası niteliğindedir.

Senet bedelinin ödenip ödenmediği iddiası. Taraflar arasında yapılan protokol ve anlaşmalar kapsamında ....-TL bedelli senet düzenlendiği,, ...

Ulaşım Koordinasyon Kurulu tarafından ... tarihinde “...” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığı, bu karar sonrasında davacı tarafından yeni araç alınarak davalı kooperatif üyeleri tarafından işletilen ... ile aynı anda toplu taşıma hizmeti verilmeye başlandığı, ancak Koordinasyon Kurulu’nun almış olduğu bu karara karşı 2011 yılında davalı kooperatif üyeleri tarafından iptal davası açıldığı, bunun üzerine davacının da üyesi olduğu dava dışı ... ile davalı ...

Kooperatifi arasında bir dizi sözleşme ve protokoller düzenlendiği, davacının da bu protokoller gereğince ...

TL bedelli bonoyu davalı kooperatifin üyesi olan davalı ... adına düzenleyerek davalı kooperatife verdiği, ... ... davalı ... ile davalı kooperatif yetkilisi ... arasında düzenlenen ... tarihli tutanak ile davacı tarafından düzenlenen bononun davalı kooperatife teslim edildiği, daha sonra vadesi gelen bonoların davalı kooperatife ödenerek bonoların kooperatiften geri alındığı anlaşılmıştır.

Dava konusu bononun dosya arasında bulunan sözleşme ve protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği, bononun yine protokoller gereğince davalı kooperatife verildiği ve bono bedelinin ödenmesi üzerine bononun davacı tarafından geri alındığı ve davacının elinde bulunduğu sabit olduğundan davacının bono bedelini lehtara ödenmesi için davalı kooperatife ödeme yaptığı kabul edilmiştir.

Ödenen bedelin iadesinin talep edilip edilemeyeceği ; Taraflar arasında çözümlenmesi gereken husus; senet verilmesine ilişkin anlaşma ve protokollerin fiilen uygulanmaya devam edip etmediği, ... tarihli Ukome kararından, kararın iptal edilmesine kadar olan süreçte kooperatif üyesinin zarara uğrayıp uğramadığı dolayısıyla ödenen bedelin iadesi gerekip gerekmediği hususlarındadır.

Davacı ... esnafı olup, Antalya şehir merkezinde minibüsçülük yaptığı, ... kapasitesinin 14+1 olduğu, ... Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, ... sahipleriyle otobüs sahiplerinin tek çatı altında toplanmasının amaçlandığı ve bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan ... esnafının yolcu taşıma kapasitesinin artırılarak ... yılından itibaren bu şekilde çalıştıkları anlaşılmaktadır.

UKOME'nin aldığı kararın ... Kooperatifini zarara uğratacağından bahisle, dava dışı ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine dava açıldığı, yapılan yargılamada davaya konu kararda kamu yararı ve hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline karar verildiği, yine aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine de ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.

...

UKOME Genel Kurulun aldığı karar ile, toplu taşımacılık yapan ... ile, ... minibüslerle ilgili ... tarih ... sayılı kararda, ... sahiplerine normal seride plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karara istinaden minibüsçülerin ... kooperatifi gibi taşıma yaptıkları, ... yılından itibaren de halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları, ... sayılı karar ile de, ... plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şofor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği,

bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, UKOME'nin ... sayılı kararının Antalya ... İdare Mahkemesince iptaline karar verildiği, UKOME'nin ... tairhli ... karar sayılı kararı ile, ... plakalı otobüslerin günlük 440 adedinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp bir gün çalıştırılmamasına ve bunun uygulamasının ne şekilde yapılacağına dair karar verildiği,

Her iki oda ... tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların belediyeye karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... 72 adet minibüsün mülkiyetini ... kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devredilinceye kadar 72 araçtan devredilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları,

... tarihli ön protokolde ise; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,

... tarihli uzlaşma protokolünde ise; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde " her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ...odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında ... verileceği" hususunun 1. Maddede düzenlendiği, ... tarihli protokolde ise; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... verilecek 72 araç için başı ....-TL'nin bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinin kararlaştırıldığı, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek 662 üye için kişi başına ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı,

... tarihli tutanakta ise; ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerinin ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,

... tarihli protokolde ise; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığını, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minibüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettiklerini, ... tarihli senetleri haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,

... tarihl.i taahhütnamede de ; protokolle kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan ... ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minibüslerin her biri tarafından ödenecek ....-TL'ler yönünden düzenleme yapıldığı,

... tarihli protokolde; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığını, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... minibüslerin taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, ... ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, (200 yılından itibaren) alınan kararlar doğrultusunda ... minibüslerin fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği,

... iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, taraflar arasındaki yapılan protokoller, dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyadaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, ...ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ...

Odasını kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ...odasından da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde ...görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ....-TL'lik senetlerin ... odası tarafından özel ... üyelerine verilmek üzere düzenlendiği,

... odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, Antlaya Mahkemelerinde menfi tespit davalarına konu edildiği,

bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davalarına konu edildiği anlaşılmış olup, eldeki dava dosyasında da verilen senet bedeli ödenerek senet iade alınmış, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğinin tespitini talep etmiş ise de verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin ... yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... otobüslerine doğmuş zararlarına istinaden ödendiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememiz ara kararları ile, ... tarihinden itibaren ... Plaka sayılı aracın geçirdiği tüm evreler, aldığı yeni plakalar , ruhsat fotokobileri, aracın rotasyon bilgileri, aracın taşıma kapasitesini gösterir belgeler, yolcu biniş sayısını gösterir belgeler, bilet fiyatlarını gösterir belgeler dosya arasına alınmıştır.

Ukomeden gelen ... tarihli müzekkere cevaplarının incelenmesinden, UKOME Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... ile ... sayılı kararları ile, davacının ... tahditli plakasının ... harf grubundan 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... plakaya geçişi yapılarak toplu taşıma sistemine dahil edildiği, Mahkemenin iptal kararının tebliğinden sonra, daha önceki alınan kararlar ve Ukome Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda ... olan ... dönüşüm son tarihi revize edilen ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... tarihine kadar uzaması kararı alındığı,

...,AN ve ATT tahditli toplu taşıma araçları , Ukome Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda ... tarihine kadar toplu taşıma hizmeti verdiği, devamında ... serisine dönen 28+1 oturan ve ortalama 70 ayakta yolcu kapasiteli otobüsler ... serisine dönen 14+1 yolcu kapasiteli minibüsler ile toplu taşıma hizmeti verildiği, dava konusu aracın ... tarih ... sayılı karar doğrultusunda ... plakaya dönmek istediğini belirterek noter onaylı taahhütname verdiği, ... tarihinde ... plaka numarasını alarak 18+1 oturan ve 9 ayakta yolcu kapasiteli otobüs olarak tescil edildiği,

sonra ...'a ait ... plakalı araç ile kendine ait ... plakalı aracı Ukomenin ... tarihli ve ... sayı ile revize edilen ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda 12 m.lik ... serisine dönmek için dilekçe verdiği ve ... tarihinde 29 oturan 69 ayakta yolcu kapasiteli ... plakalı otobüse tescil edilerek toplu taşıma hizmeti vermeye devam ettiği tespit edilmiştir.

Benzer şekilde Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen Yargıtay .... HD. ce onanarak ( 2015/2378 E-2016/219 K, 2016/15350 E-2017/2392 K, 2016/13342 E- 2017/5357 K sayılı Yargıtay Kararları) kesinleşen davanın reddine dair emsal kararlar ve onama kararları da dosya içine alınmıştır.

Taraf beyanları, dosyaya temin edilen UKOME kararları, Antalya ... İdare Mahkemesi karar örnekleri ve tüm dosya mündericatından;

Davacının da üyesi bulunduğu Antalya ... Odasının araçlarının yenilenmesi talebiyle ... Başkanlığı'na yaptığı başvuru neticesinde ... Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulu tarafından ... tarih ... sayılı karar ile; ... minübüs araçlarının 14+1 oturma kapasiteli araçlardan 18+1 oturma kapasiteli ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği,

Söz konusu UKOME kararına karşı ... ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine iptal talepli açılan davanın reddedildiği, ancak Danıştayca kararın bozulmasu üzerine ... K sayılı karar ile bu sefer davanın kabulü ile kararın iptaline karar verildiği, ancak iptal kararının fiilen uygulanmadığı, ... ve ... sahipleri arasında çıkan gerginlik üzerine ... üyelerinin tek çatı altında toplanması amacıyla yetkililerin bir araya geldiği, bu arada iptaline karar verilen UKOME kararının veriliş tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığı, davacının da ... aracını değiştirerek kapasitesini 18+1 olarak artırdığı,

Her iki taraf yetkililerinin biraraya gelerek ... tarihli ön protokol, ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safhası yazılı belgeyi ve ... tarihli protokolü imzalayarak anlaşmaya vardıkları, UKOME kararı neticesinde Kooperatif üyelerinin uğradığı zarara karşılık olmak üzere bedeli Oda tarafından karşılanacak 72 adet otobüsün Kooperatife verilmesinin kararlaştırıldığı, daha sonra bundan vazgeçilerek 72 adet otobüsün değeri belirlenip bu değer üye sayısına bölünmek suretiyle bulunan ve her bir kooperatif üyesine ödenmesi kararlaştırılan ...

TL için her bir minübüs sahibi tarafından ... TL bedelli bonolar imzalanarak Kooperetif yetkilisi ...'a teslim edildiği, her bir bononun lehdarının bir otobüs sahibi olarak gösterildiği, bu bonoların bir kısmının ödendiği bir kısmı hakkında Antalya Adliyesi mahkemelerinde istirdat ve menfi tespit davaları açıldığı, takibe ve davaya konu bononunda bu bonolardan olduğu anlaşılmıştır.

Davacının da UKOME kararına istinaden ... aracını 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... grubu plakalı araca dönüştürmüş olması,daha sonra ... Taş Koop. nin bir araya gelerek ...

Odasını kurarak faaliyete geçirmeleri, Oda yönetiminde eski ... üyelerinin de yer alması ve idare mahkemesi iptal kararının fiilen hiç uygulanmaması karşısında, davacının üyesi bulunduğu Odanın imzaladığı protokol hükümlerince davalı ... otobüsü sahibine verdiği senedin bedelsiz kalmasının söz konusu olmadığı, senedin teminat amaçlı değil borcun ifası amacıyla düzenlendiği ve ödendiği, nitekim ... tarihli icra safahati başlıklı belgede dava konusu senetlerin doğacak zararlar için değil doğmuş zararlar için verilmiş olduğunun taraflarca kabul edildiği, belirlenen bu zararın götürü bir tazminat niteliği taşıdığı,

her iki tarafın aynı faaliyet alanında çalışmaları, dolayısı ile belirlenen zararın TBK sözleşme serbestisi ilkesi gereği kabul edilmesi gerektiği, karşı tarafın protokol hükümlerince edimini yerine getirdiği, anlaşma ve protokollerin fiilen uygulamaya devam edildiği, nitekim davanın tekrar ... işletmesine geri dönmediği gibi araç kapasitesinin daha da arttığı, davacının senet düzenlemek ve bedelini ödemek suretiyle ve yine protokol hükümlerince ...

TL senet bedelini ödemesi sonrası araç kapasitesini de artırmak suretiyle mensubu bulunduğu Oda'nın imzalamış olduğu protokolü onaylamış sayılması gerektiği, davacının senedi Borçlar Kanunu'nda düzenlenen irade bozukluklarından birinin etkisinde kalarak imzalamış olmasının da söz konusu olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır