Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/421 K.2020/466

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'in takibe koyduğu senet nedeniyle diğer davalı ...'e ... TL ödeme yaptığını, bu senetten borçlu olmadığını, senedin kötü niyetle ciro edildiğini tarafların akraba olduğunu öne sürmüş senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili daha sonra sunduğu ıslah dilekçesi ile; bono arkasında müvekkili tarafından atılan imzanın senedin ciro edilmesini önlemek amaçlı olduğu, davalı ...'in imzasının daha sonradan üst kısma sıkıştırıldığı ve senedin kötü niyetle diğer davalı ...'e verildiğini senedin bedelini ödediklerini davalıların kötü niyetli olmalarından ötürü davalı ...'e karşı da ödeme defilerini ileri sürebileceklerini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevabında; müvekkilinin ödemeden haberi olmadığını taraflar arasındaki ilişkinin müvekkilini bağlamadığını, kendisinin senedi davacıdan aldığını beyan etmiş davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiş daha sunduğu beyanında; maddi sıkıntılarından dolayı ödemesi yapılmış senedi diğer davalı ile anlaşarak ve kendi cirosunu araya sokarak diğer davalıya verdiğini, bahsedilen ödemelerin dava konusu senede ilişkin olduğunu belirtmiştir.

İcra takibinin incelenmesinde davalı ...'in dava dışı şirket, davacı ve diğer davalı ...'e karşı kambiyo senetlerine özgü takip yaptığı anlaşılmıştır. Takibe esas senedin incelenmesinde keşidecisinin dava dışı şirket olduğu, lehdarının davalı ... olduğu, ...'in diğer davalı ...'e ciro ettiği ve ...'in de davalı/alacaklı ...'e ciro ettiği anlaşılmaktadır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava ödeme nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasıdır. Davacı vekili senet bedelini ödediğini, alacaklı görünenin senedi kötü niyetle elde ettiğini bu sebeple ödeme defini ona karşı da ileri sürebileceğini iddia etmiştir. Davalı ... iddiaları reddederken diğer davalı ... davacı beyanlarını doğrular şekilde beyanda bulunmuştur.

Somut uyuşmazlıkta halli gereken ilk sorun davacının icra dosyasında alacaklı olmayan ancak senedin ciro silsilesi içerisinde bulunan davalı ...'e karşı davasında hukuki yararının olup olmadığıdır. Eldeki dava takip dosyasında nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talep edilse de takibe konu senet yönünden de menfi tespit talebi vardır. Davalı ...'in de teorik olarak ciro silsilesi içinde davacıya başvurma imkanı olmakla davacının bu davalıya karşı da menfi tespit isteminde bulunmakta hukuki yararı vardır.

Dosyada incelenmesi gereken ikinci sorun ciro silsilesinin düzgün olup olmadığıdır. Kambiyo senedi yazılı bir belgedir. Bu belgenin içerdiği kayıtlara ilişkin iddiada bulunan tarafın bu iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gerekir. Bu kapsamda davacı attığı imzanın senedin daha sonra ciro edilmesini önlemek amaçlı olduğunu ve davalı ...'in imzasının araya sonradan sıkıştırıldığını öne sürse de senet şirket tarafından keşide edilmiş davacı ise kendi şahsı adına senedin arka yüzüne imza atmıştır. Her ne kadar ... imzayı daha sonradan araya sıkıştırdığını beyan etse de bu beyan sadece kendini bağlayıcı olup diğer davalı ... açısından bağlayıcı değildir. Bu halde davacının senetteki ciro silsilesine ilişkin iddialarını kanıtlayamadığı anlaşılmıştır.

Son olarak çözülmesi gereken sorun davacının ödeme definin alacaklı son lehtar ...'e karşı ileri sürüp süremeyeceğidir. Ödeme defi kişisel bir defi olup ancak tarafları arasında hüküm ifade eder. Davacı tarafından yapılan ve davalı ... tarafından kabul edilen ödeme kısmi ödemedir. Bu hususun senet üzerine yazılması mümkün olup taraflar bu yolu kullanmamıştır.

Aksi halde yapılan kısmi ödemenin sonraki ciranta ve lehdarlara karşı da ileri sürülmesi - bu husus senet metninden anlaşıldığından- mümkün olabilirdi. Bu halde kişisel defi olan ödeme definin alacaklıya karşı ileri sürülebilmesinin tek yolu senedin bu şahsa davacı borçluyu zarara uğratmak kastıyla ciro edildiğinin ve alacaklı lehtarın bu senedi kötü niyetle iktisap ettiğinin ispat edilmesidir. Davacının bu yöndeki tek beyanı tarafların akraba olmasıdır.

Ancak, tarafların akrabalığı aynı evde yaşama ve bir birlerinin alacak borç durumlarını bilebilme düzeyinde değildir. Bu halde davacı bu hususu da ispatlayamamıştır.

Sonuç olarak davacının davalı ...'e karşı dava açma hakkı bulunduğu ve ...'e yönelik iddiasını kanıtladığı, davalı ...'in senedi ciro etmekle dava açılmasına sebep olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer yandan davacının yukarıda açıklandığı üzere diğer davalı ...'e karşı açtığı davayı kanıtlayamadığı anlaşılmakla ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸