Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/495 K.2021/305

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine konu edilen iki adet bonoyu ve bunların fer'ilerini, borçlu olmadığı halde kambiyo hukukunun kendine özgü kurallarından (imzaların istiklali ilkesi) dolayı ödemek zorunda kalması nedeniyle, ödediği bedellerin, asıl borçlu olan davalıdan geri alınmasına (rücusuna) yönelik dava olduğunu, davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi nedeniyle işbu davayı açma zorunluluğumuz doğduğunu, Davalı taraf ile ... tarihinde arabulucu vasıtasıyla görüşme yapıldığını, uzlaşma sağlanamadığını, dava şartı yerine geldiğini, İİK'nın 67/2. maddesinde işaret edildiği üzere;

takip konusu asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir inkar tazminatının, davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının, Kemer İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı usulsüz tebligat dosyasının istinaf edilmesi nedeniyle Kemer İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı ve Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyalardan talep edilen alacaklar mahkememiz dosyası ile aynı olmakla davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini, Talep edilen bonoda avalistin rücu alacağı zamanaşımına uğramış olmakla davanın bu nedenle reddedilmesini, Davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Eldeki davaya konu icra takibinin incelenmesinde takibin davacı tarafından Antalya ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinde borca mahsuben yapılan ödemenin rücuan tahsiline ilişkin olduğu, takibe itirazın 1 haftalık süresi içine yapılıp itirazın iptali davasının 1 yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Ara buluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Eldeki dava aval olunan senet için ödenen bedelin keşideciden tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili müvekkilinin Antalya ...İcra Dairesi'nde takibe konan senette aval ve şirket müdürü olarak imzasının olduğunu, takipte kendi taşınmazlarının satılarak tahsilat yapıldığını bunun asıl borçludan tahsili gerektiğini öne sürmüştür.

Davalı ise Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı davada müvekkilinin takibe konu senetten borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, davacının müracaat hakkının zamanaşımına uğradığını, ayrıca Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen tazminat davası ile mükerrer talep olduğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Kambiyo senetleri tedavül kabiliyetleri olan ve her cirantanın kendi şartları altında borç yüklendiği evraklardır. Buna göre lehdara karşı keşideci asıl borçlu cirantalar ise müracaat borçlusudur. Aval veren ise kimin lehine aval verdiyse onun gibi borçlu olur. Buna göre aval veren eğer borcu ödemişse lehine aval verdiği kişiye karşı müracaat hakkına sahiptir. Ancak, bu hak belirli süreler ile kısıtlanmıştır.

TTK'nın 749/3.maddesine göre düzenleyene karşı ileri sürülecek talepler 6 ay geçmekle zamanaşımına uğrar. Avâl verenin müracaat borçlularına başvuru hakkı bono borcunu ödemesiyle doğar. Ancak bono borcunu kısmen ödeyen alacaklının talep edebileceği bedel, ödediği bedelle sınırlı olup, ödenmeyen kısım yönünden alacak henüz muaccel olmamıştır. Buna göre müracaat hakkı için öngörülen zamanaşımı da ödenen bedel için ödeme tarihi ile başlayacaktır.

İşin esası hakkındaki açıklamalar sonrası değinilmesi gereken bir diğer husus da bir davanın ele alınması ve karar verilmesi aşamasında esasa ve ilk itirazlara dair sebeplerden hangilerinin öncelikle değerlendirileceğidir. Buna göre bir davanın esasının incelenmesine geçilebilmesi için öncelikle usuli şartların tam olması gerekir. Yani bir davada dava şartları ve ilk itiraz kapsamı yönünden red şartları oluşmuşsa esasa girilmeden bu yönde karar verilmesi gerekir.

Bu açıklamalar ışığında somu olay değerlendirildiğinde davacının bonoda aval olduğu, bu kapsamda ödeme yaptığı hususunda bir duraksama yoktur. Davacının ödeme tarihlerinin ise ... ve ... olduğu görülmektedir. Bu ödemeler ile dosya borcu kapanmamış, takip sonrasında bir kısmi ödeme daha yapılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere aval verenin başvuru hakkına dayalı alacağı ödeme ile muaccel olur.

Yani ödeme yapılan alacak kısmi muaccel olmuş ve doğal olarak muaccel olan alacak için öngörülen zamanaşımı süresi de başlamıştır. Eldeki davaya esas icra takibi tarihi ise ...'dir. Buna göre ödeme tarihi ve takip tarihi arasında geçen süre nazara alındığında zamanaşımının geçtiği anlaşılmaktadır. Bu halde zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerekir.

Diğer yandan davacının taraf olmadığı ancak dava konusu senedin diğer tarafları arasında görülen menfi tespit davasında davalının bu senet nedeniyle borçlu olmadığına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu halde talep zamanaşımına uğramasa bile davalının bu bono nedeniyle borçlu olmayacağı açıktır.

Fakat yukarıda değinildiği üzere usuli red sebeplerinin öncelikle değerlendirilmesi zorunluluğu gereği davanın zamanaşımından reddi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır