Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/398 K.2022/860

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... isimli finansman kuruluşunda çalıştığı dönemde üye olan davalının kendisine baskı ve zorlama ile senet imzalattığını, bu senetten borçlu olmadığını kendisi ile herhangi bir alış verişlerinin olmadığını öne sürmüştür.

Davalı vekili kambiyo senedinin illeten mücerret olduğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

... ve sgk'ya yazılan yazı cevaplarına göre davacının ... isimli şirkette çalıştığı, davalının buraya üye olduğu ve üyelik iptali ile ödemelerini tahsil ettiği anlaşılmıştır.

Davacı tanıkları beyanlarında şirketin devir sürecinde üyenin ödemesinde aksama olduğunu, davalının ödemesini alamamasından ötürü kendilerini şirkete kapattığını tehditler savurup masalara vurarak çıkmalarını engellediğini, davacının şirketin itibarına zarar geleceği endişesiyle polisi çağırmadığını, davalıyı sakinleştirmek ve ona güven vermek için senet imzaladığını belirtmişlerdir.

Davalı tanığı ... beyanında davalının komşusu olduğunu birisiyle senet imzalayacaklarını söylediğini kendisinin yanında bulunmasını rica ettiğini senedin ne sebeple verildiğini bilmediğini belirtmiştir.

Davalı tanığı ... beyanında davalının eşi olduğunu, eşinin apartman görevlisi olduğunu bir gün kendisine senet imzalanacağını söylediğini bu sebeple ... gittiklerini bu senedin ne için olduğunu kendisine söylemediğini, ... bir hesabı olup olmadığını bilmediğini, daha öncesinde bir tartışma olup olmadığını bilmediğini belirtmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava senede dayalı menfi tespit talebidir. Davacı vekili müvekkilinin baskı altında dava konusu senedi verdiğini öne sürmüş davalı ise senedin illeten mücerret olduğunu belirtmiştir.

Kambiyo senetleri kurucu kıymetli evraklar olup imzalanmasıyla herhangi bir borç ilişkisine dayanması gerekmeksizin bir borç alacak ilişkisi doğurur; eğer bir borca müstenid ise de bu borcun kanıtlanması gerekmez. Diğer yandan bu senedin borç doğurabilmesi için geçerli olması gerekir. Buna göre senedin geçersizliğini doğurabilecek en temel unsur senedin oluşumundaki irade beyanın sakatlığıdır. Yine senedin kanuni unsurlarının eksik olması da senedi geçersiz kılar. Buna göre senette bulunması zorunlu kayıtlar lehtar, keşide tarihi ve kayıtsız şartsız ödeme vaadidir. Nihayetinde hakların kullanımında dürüstlük kuralına uygun davranılması da işlem geçerliliği açısından genel bir hukuk kuralıdır.

Buna göre dinlenen tanık beyanlarına göre davalının manevi baskı ile davacıyı senet imzalamaya zorladığı, davalının davacının çalıştığı finansman şirketinde üye olduğu bu üyeliğe ilişkin ödediği bedelleri aldığı, verilen bu senedin de üyenin alacağına ilişkin bir teminat olarak verildiği anlaşılmaktadır. Zira taraflar arasında bir para alış verişi olmaması bir yana bir üye organizatör ilişkisi olup, aralarında doğacak alacak-borç ilişkisinin sebebi belirlidir.

Davalının kendi eşi tarafından belirtilen ekonomik durumuna göre davacıya borç verecek durumda olmadığı, kambiyo ilişkisinin bir borç ilişkisine dayanmadığı, davalının alacağını güvence altına almak üzere şirket görevlisi tarafından verildiği anlaşılmaktadır. Bu durum ise senedin zorunlu unsurlarından olan kayıtsız şartsız ödeme vaadi unsurunu ortadan kaldırmaktadır.

Kaldı ki aralarındaki bu ilişki cari iken ve davalı ilgili şirketten ödediği bedelleri de almışken buna dayalı aldığı senedi takibe koyması da dürüstlük kuralına aykırı olup kötü niyetlidir. Bu sebeple davacının bu senetten borçlu olmadığı kanaatine varılmış ve davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır