Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/199 K.2023/871

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının kasko poliçesiyle sigortaladığı ... plakalı aracın kaza nedeniyle oluşan hasarını karşıladığını, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortasını temin ettiği karşı yan sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, TTK 1472 uyarınca halefiyet prensibi gereği yapmış olduğu ödemeyi davalıdan tahsil edilmesine yönelik takip başlattığını , davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyan etmiş itirazın iptali ile davacı lehine yüzde yirmi icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, başvuru koşulunun yerine getirilmediğini bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise kusur oranını kabul etmediğini, müvekkilinin davacı şirkete 17.781,06 TL ödeme yaptığını ve yine davacı yanın sigortalısına 12.000,00 TL ve 9.994,99 TL değer kaybı ödemesi gerçekleştirildiğini toplamda ... TL ödeme yapıldığını , bakiye tutarın sigortalının diğer yasal yollara başvurması nedeniyle ödenmediğini beyan etmiştir. Bu nedenlerle davanın esastan reddini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Kaza tespit tutanağı, hasar dosyaları, ödeme dekontları, icra dosyası celp edilmiştir. Kusur ve hasar bedeli yönünden alanında uzman bilirkişilerden gerekçeli, denetime elverişli rapor aldırılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava halefiyet prensibi uyarınca Zmms ye açılan rücu davasıdır.

Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacının sigortalısına seyir halinde iken arkadan çarpan davalı sigortalısının tam kusurlu olduğu ve araçta ... TL hasar olduğu kabul edilmiştir.

Teminat limiti yönünden yapılan değerlendirmede davalının ... TL sorumluluk limiti bulunduğuna dair savunmasına 2022 yılı kaza tarihi itibariyle ZMSS limitinin ... TL olduğu belirlenmekle itibar edilmemiştir.

Teminat limitini aşan kısmın ve davacının kabulünde olan ... TL ödemenin davacı yanca takibe konu edilmediği takip talebine göre sabittir.

İhtilaf davalının teminat limitinden bakiye borcu bulunup bulunmadığı ve özellikle davalı tarafça, davacının sigortalısına yapılan ... tarihli 9.994,99 TL ve 12.000,00 TL ödemeler ile borçtan kurtulup kurtulmadığı noktasındadır.

Bir an için davalının davacı sigortalısına yaptığı ... tarihli 9.994,99 TL ve 12.000,00 TL ödemelerin de düşülmesi gerektiği kabul edilse dahi aldırılan kusur ve hasar raporları doğrultusunda 10.223,95 TL yönünden takibe yapılan itirazın her halükarda haksız olduğu kabul edilmiştir.

Davalının, davacı yerine dava dışı davacı sigortalısına yaptığı ödemeler ele alındığında, takip tarihi ve takibe itiraz tarihi itibariyle yapmış olduğu bir ödeme bulunmamaktadır. Takibe itirazında henüz bu ödemeleri yapmadığı nazara alındığında itirazında tümüyle haksızdır. Davalı tarafça yapılan ödeme davacıya yapılmadığından, davada hukuki yarar bulunmadığı veya takibin ödeme tutarı kadar konusuz kaldığı kabul edilmemiştir.

Takipten sonraki tarihte üçüncü kişiye yapılan ödemeyle teminat limitinin tükenmesi sonradan ortaya çıkan hukuki imkansızlık olarak kabul edilmiştir.

Zira doktrinde hukuki imkansızlık somut olayla paralellik arz edecek şekilde '' borcun ifasının hukuk kurallarıyla yasaklanmış ( somut olayda poliçede limitle sınırlanmış) yahut bu tür bir kuralın uygulanması nedeniyle ifa edilebilirliğinin mümkün olmaması olarak tanımlanabilecek olup buradaki imkânsızlık hukukî bir nedenden kaynaklanır'' (Akman/Burcuoğlu/Altop, s. 906). tanımlanmıştır.

Türk Borçlar Kanununda borcun imkânsızlık nedeniyle sona ermesi (borçlunun sorumlu olmadığı sonraki imkânsızlık) ise “ifa imkânsızlığı” başlığı altında üçüncü bölümün birinci ayrımında düzenlenmiştir. Sonraki imkânsızlığın ele alındığı TBK'nın 112'de imkânsızlığın meydana gelmesinde kusuru bulunan borçlunun tazminat yükümlülüğü; TBK 136'da ise, sonradan ortaya çıkan imkânsızlıkta kusuru bulunmayan borçlunun herhangi bir tazminat ödemek zorunda kalmaksızın borcundan kurtulacağı düzenlenmektedir (Gündoğdu, Fatih: Borca Aykırılık Hallerinden Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hukukî Sonuçları, İstanbul 2014, s. 93).

Bu açıklamalar ile birlikte somut olay ele alındığında; davalının dava için arabuluculuk görüşmelerinin başladığı ... tarihi itibariyle dahi yaptığı bir ödeme bulunmamaktadır. Arabuluculuk görüşmeleri devam ederken yaptığı ödemeyi davacıya bildirdiğine dair arabuluculuk anlaşmama tutanağında ve dosyada herhangi bir kayıt olmadığı gibi davalının bu yönde savunması da yoktur.

Davacıdan davalının üçüncü kişiye yaptığı ödemeyi bilmesi beklenemeyeceği gibi davalının da dürüstlük kuralı gereği bu ödemeyi bildirmesi gerekir. Takip tarihi itibariyle imkansız olmayan borcu üçüncü kişiye yaptığı ödeme ile imkansız hale getiren davalıdır.

Bu alacaklar yönünden alacaklılar arasında öncelik sıralaması olmadığı gibi dava dışı sigortalının başvurusunun daha önce olduğu kabul edilse dahi, davalı yan sigortalının başvurusuna karşılık ödeme yapmamış, bu tarihten 4 ay sonra ... de davacıya kısmi ödeme yapmıştır.

Sigortalının ... tarihinde yaptığı başvuruya ilişkin ödemenin takip tarihinden sonraki bir tarih olan 7 aylık süre geçtikten sonra yapılması dahi, itiraz tarihi itibariyle haksız olan itirazı haklı çıkarmaya yönelik dürüstlük kuralına aykırılık taşıyan davranış kabul edilmiştir. Yukarıda da ifade edildiği üzere davalı, her halde sorumlu olduğu kabul edilen 10.223,95 TL' yi de ödememiş olup, davalının itiraz tarihi itibariyle itirazı tümüyle haksızdır.

Özetle her halde teminat limitini ödemesi gerektiğini anlayan davalı, takip tarihinde yapmış olduğu ödeme bulunmamasına rağmen borca tümüyle itiraz etmiş, arabuluculuk görüşmeleri esnasında 7 ay önce yapılan başvuruyu işleme alıp ödeme yaparak borcu imkansız hale getirmiştir. Bu düşüncelerle TBK 112 uyarınca davacının zararını tazminle yükümlü olup, bakiye borçtan sorumlu olduğu vicdani kanaatine varılarak itirazın tümden iptaline karar verilmiştir. Davalı elbetteki yapmış olduğu ödemeyi kazaya sebebiyet veren dava dışı üçüncü kişiden tahsil edebilecektir.

İcra inkar tazminatı yönünden alacak net olarak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkmış olduğundan likit olmadığı kabulüne göre ret kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır