Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/517 K.2025/410

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle: Davacı vekili cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı Dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlattığını, davalı icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı borca itiraz dilekçesinde; borcun tüm ferileri ile birlikte tamamına itiraz ettiğini, davanın kabulü ile; ihtiyati haciz talebinin kabulünü; davacının, alacağının güvence atına alınması için;

davalının taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına dava değeri olan ... tl alacak için ihtiyati haciz konulmasını, davalının antalya genel icra müdürlüğünün .../... e. sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazının iptali ile takibin yasal faiz oranı işletilerek devamını, davalının likit alacaktan kaynaklı takibe haksız itirazı nedeniyle asıl alacağın %20’ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili dilekçesinde özetle: Davalı firmanın sattığı ürünlerin ayıplı olmasından dolayı Müvekkili firmanın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik uğradığı ... TL zararının ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsilini, müvekkili firmanın gerek Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasından ...

TL gerekse cari hesap ilişkisinden dolayı karşı davalıya borçlu bulunmadığının tespitini, karşı davalının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip konusunun % 20 ‘si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını, HMK.’nun 389. ve devamı maddeleri gereğince teminatsız veya uygun göreceği teminat mukabilinde karşı davalının menkul, gayrımenkul ve 3. Şahsılardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ve beyan etmiştir.

DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA

"Ben davacı firmada 2022 ... ayından 2024 yılı ... ayına kadar ön muhasebe bölümünde görev yaptım, benim çalıştığım dönemde taraflar arasında ahşap malzemeden kaynaklı alış verişler vardı, ben programdan faturasını kesiyordum, en son ayrılırken davalının davacıya borcu olduğunu hatırlıyorum, davalı tarafın davacıya mallarla ilgili ayıp iddiası var mı yok mu bilmiyorum, böyle bir konu taraflar arasında duymadım. Benim çalıştığım dönemde davalı tarafından davacıya ayıpla ilgili bir ayıp ihtarı gelip gelmediğini hatırlamıyorum" demiştir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Tal. Sayılı dosyasında ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"Taraflar arasındaki ihtilaf konusunun, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan ... TL'nin davalıdan tahsil edilmesi talebinden ibaret olduğu,

Davacının sunmuş olduğu 2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerinin yasal süresinde tasdik ettirildiği, 2023 yılına ait yevmiye defterinin kapanış (görülmüştür) tasdikinin yasal süresinin henüz gelmediği, davacının sunmuş olduğu 2022 yılına yevmiye defterinin kapanış (görülmüştür) tasdikinin olmadığı, sahibi lehine delil niteliğinin bulunup bulunmadığının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

Dava konusu olan, davacının dava dosyasına sunmuş olduğu satış faturalarının davalı tarafından 2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerine kaydedildiği,

Davalı yanın incelenen 2022-2023 ticari defterlerinde davacı yana cari hesap hareketlerinden dolayı ... TL borçlu olarak görüldüğü, davacı cari hesabındaki ... TL ile arasındaki ... TL'lik farkın davalının davacıya yapmış olduğu ... tarihli ... TL ve ... tarihli ... TL tutarındaki ödemelerini davacının cari hesabına dava tarihine kadar kaydetmediğinden kaynaklı olduğu,

Taraflar arasında bir satış sözleşmesinin olmadığı, dolayısıyla kuruları ticari ilişkinin bir cari hesap ilişkisi olduğu,

Talep edilen icra inkar tazminatının Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;

Dava, İİK 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, davalının ağaç malzeme alışverişinden kaynaklı aralarında alım satıma dayalı ticari ilişki sözkonusu olduğu, cari hesaptan kaynaklı davalının davacıya ... TL borcu olduğunu davalının ödemediğini, bu alacağın tahsili içi başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, yapılan itirazın iptalini talep ettiği, davalı taraf da süresi içerisinde cevap dilekçesi sunduğu,karşı dava açtığı, davalı-karşı davacı davacının iddialarını reddettiği,ni satılan ürünlerin ayıplı olduğunu, ayıplı ürünlerden dolayı davacının davalıya borçlu olduğunu şimdilik ... TL alacak davasının kabulü ile itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini beyan ettiği ve karşı dava açtığı,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise; 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi veya davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlayamamış/ispatlamamış olması halinde davacı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kabul edilecektir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde.

Cari hesap alacağına dayalı icra takibi olduğundan tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, yasal sürede defterlerin ibraz edildiği , ... ilinde talimat aracılığıyla ticari defterlerinin incelendiği ve rapor düzenlendiği ,tarafların 2021,2022,2023 yılı , yapılan bilirkişi incelemesinde :" dava dosyasına sunmuş olduğu satış faturalarının davalı tarafından 2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerine kaydedildiği, Davalı yanın incelenen 2022-2023 ticari defterlerinde davacı yana cari hesap hareketlerinden dolayı ...

TL borçlu olarak görüldüğü, davacı cari hesabındaki ... TL ile arasındaki ... TL'lik farkın davalının davacıya yapmış olduğu ... tarihli ... TL ve ... tarihli ...

TL tutarındaki ödemelerini davacının cari hesabına dava tarihine kadar kaydetmediğinden kaynaklı olduğu, taraflar arasında bir satış sözleşmesinin olmadığı, dolayısıyla kuruları ticari ilişkinin bir cari hesap ilişkisi olduğu," bildirilmekle , dava konusu faturaların tarafların ticari defterlerine kayıt edildiği, tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir.

Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir, somut olayda faturalar davalı ticari defterlerine de kayıtlıdır. Bunun yanında da ayrıca taraflar ticaret şirketidirler ve tacirdirler. Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Hiçbir tacir kendi defterine aleyhe kayıt düşemeyeceğinden faturaların davalı defterinde kayıtlı olması faturalar içeriğindeki malın davalıya teslim edildiğine de karine oluşturur. Bu karinenin aksini davalı ispatlamalıdır,ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Somut uyuşmazlıkta, her iki tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olduğu bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır. Rapordaki 2023 yılına ait davalının yevmiye defterinin kapanış (bilirkişice görülmüştür) tasdikinin yasal süresinin henüz gelmediğinden tasdikin yapılmaması aleyhe değerlendirilmemiştir.

Ticari defter incelemesi neticesinde davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan icra takibine konu faturadan kaynaklı borçlu olduğu,davacının dava dosyasına sunmuş olduğu satış faturalarının 2022-2023 ticari defterlerinde kaydedildiği , öte yandan davalı-karşı davacı ayıp iddiasında bulunmuş ve ayıplı ürünlerin bulunduğu adresi mahkemeye bildirilmiş ise de ... tarihinde keşif mahalline belirtilen adrese ayıplı ürünler yönünden mobilyacı bilirkişi ile birlikte gidilmiş dilekçede belirtilen "...

Mahallesi ... Mevkisi, ... Numaralı Sokağın" olmadığı görülmekle tespit yapılmaksızın keşif ara kararı yerine getirilmeksizin geri dönülmüştür. Davalı-karşı davacı vekiline keşif adresini doğru bildirmesi için kesin süre verilmiş ve yine aynı adres bildirilmiştir.

Yerel yönetim uygulamalarından kaynaklı sokak numara ve isimlerinin değişmiş olabileceği ihtimaline binaen belirtilen keşif adresinin doğru tespiti için ilgili Belediyeye müzekkere yazılmış , verilen cevabı yazıda sözkonusu adreste "... Mahallesinde ... sokak" ile ilgili herhangi bir kaydın bulunmadığı bildirilmiştir.

Bu haliyle, verilen kesin sürede de ayıplı ürün iddiası ile ilgili malzemelerin bulunduğu yerin doğru adresi keşif yapılmak üzere mahkemeye bildirilmemiş bildirilen adresin de olmadığı görülmekle davalı- karşı davacının ayıplı ürün iddiası ile ilgili olarak keşif yapılmak suretiyle bir tespit yapılamamıştır.

Tüm bu nedenlerle; davacı-karşı davalı takip konusu alacağını faturaların davalı-karşı davacı ticari defterlerine kayıt edilmek suretiyle ticari defterlerler ile ispatlamıştır.

Davalı-karşı davacı ayıp iddiasına dayanmış ise de ; ispat yükü davalı-karşı davacıya ait olduğundan , basiretli bir tacirden beklenen şekilde davalı-karşı davacının ayıba ilişkin TTK18 maddesi uyarınca usulüne uygun bir ihtarı bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan keşfin adres yetersizliği neticesinde sonuçlanmaması yeni ve doğru adresin de bildirilmemesi bu haliyle ayıp iddiasının dosya kapsamındaki somut delilerle kanıtlayamadığı sonucuna varılmış, böylelikle faturadaki hizmetin davalı-karşı davacıya ayıpsız teslim edildiğinin kabulü gerektiği, davalı-karşı davacıya borçlu olduğu,

böylelikle ayıbın varlığını ispatlayamayan malı faturada yazan şekilde aldığı gibi kabul etmiş sayılan davalı-karşı davacı taraf, defterine kaydettiği faturadan kaynaklı borçtan sorumlu olduğu anlaşılmakla, asıl davanın kabulüne, alacak likit (belirlenebilir) olduğu anlaşılan faturaya dayalı asıl alacak üzerinden davalının haksız itirazı nedeniyle takdiren % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş, karşı dava yönünden davalı- karşı davacı ayıp iddiası ve ayıptan kaynaklı zararının ispat edemediğinden karşı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı