Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1011 K.2025/356

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle: Alacaklı müvekkilİ tarafından borçlu ...' a 26,840 kg miktarda kompost (Fatura Tarihi: ...), 12,320 kg miktarda kompost (Fatura Tarihi: ... ), 2,750 kg miktarda ... mantarı (Fatura Tarihi: ...), 1,450 kg miktarda ... mantarı (Fatura Tarihi: ...) satıldığını, işbu mal alışverişine istinaden irsaliyeli fatura kesildiğini, borçlu tarafa malların eksiksiz ve tam bir şekilde teslim edildiğini,

... tarihli, ... nolu ... TL bedelli Fatura;

... tarihli, ... nolu ... TL bedelli Fatura;

... tarihli, ... nolu ... TL bedelli Fatura;

... tarihli, ... nolu ... TL bedelli Fatura; olmak üzere 4 adet faturadan kaynaklanan ...- TL'lik tutarın müvekkiline ödenmesi gerekmekteyken davalı faturaları ödememeye başlamış olup ödenmeyen tutarlar için ... İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhinde icra takibi başlatıldığını, ödeme emrindeki borca davalı borçlu tarafından haksız şekilde itiraz edildiğini, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da davalı ile işbu görüşmelerde uzlaşma sağlanamadığını, davalının müvekkilini daha fazla mağdur etmemesi adına ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin tacir sıfatını haiz olmadığını, dava konusu faturadaki alacağın konusu iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili değilse yada borçlunun ticari işletmesi yoksa şahsına düzenlenmiş ise yahut borçlu esnaf olup fatura esnaf işletmesi ile ilgili ise görevli mahkemenin HMK 2. maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemesi olacağını, bu sebeple Mahkemenin görevli olup olmadığı hususunun re'sen gözetilmesini talep ettiklerini, davalı müvekkilinin alacaklı yana bu takipten veya herhangi bir nedenden kaynaklanan borcu bulunmadığını, alacaklı yan tarafından yapılan icra takibi haksız ve kötü niyetli olduğunu,

bu nedenlerle ... İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında vaki asıl borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına, icra giderlerine ve vekalet ücreti ile neticeten takibe konu borcun tümüne asıl ve ferileri ile birlikte ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini, davacı yan tarafından dava ve icra konusu edilen e-faturaların gerçeği yansıtmadığını, zira;

davacı yanın iddiasının aksine fatura içeriğinde belirtilen malların davalı müvekkiline teslim edilmediğini, faturaya dayalı takibe itirazın iptali yada faturaya dayalı alacak davalarında davalı akdi ilişkiyi açıkça kabul etmemiş ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu ispat külfetinin faturayı düzenleyen alacaklı tarafa düştüğünü, neticeten davanın reddine ve davacının tarları lehine %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

... İcra Dairesi'nin .../... E sayılı takip dosyasının tetkikinden; Alacaklı ... vekili tarafından borçlu ... aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde :

Eldeki davanın faturaya dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu ,

Görev kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilebilir. TTK 4 uyarınca mahkememizin görev alanı TTK da düzenlenen konulara ilişkin mutlak ticari davalar ile her iki tarafın tacir olduğu uyuşmazlıklara ilişkin nispi ticari davalardır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.

Gerçek kişi olan tarafların tacir araştırması yapılması için kurumlara müzekkere yazılmıştır.

Vergi Dairesinden ,Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkere cevabından davacının bilanço esasına göre defter tuttuğu ve tacir olduğu davalının ise işletme esasına göre defter tuttuğu ve dava konusu döneme ait olan 2024 yılı gelir vergi beyannamesine göre yasada belirlenen tacir hadlerine ulaşmadığı bildirilmiştir .

Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir.

Vergi Dairesinden gelen cevabi yazılardan davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu, tacir hadlerinin altında kaldığı, davacı tacir olmakla birlikte davalının esnaf kabul edilebileceği anlaşılmakla, işletme hesabı esasına göre defter tutan davalının da , VUK 177 uyarınca hadlerinin esnaf sınırında kaldığı, böylelikle davalının tacir değil esnaf olduğu açıktır.

Bu nedenle dava nispi ticari davaya da vücut vermediği , dava konusunun tarafların tacir olmasına bakılmaksızın TTK 4. Maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı , tacir hadlerine bakılması gerektiği (benzer İstanbul Bam 3.Hukuk Dairesi 2024/1987-2025/141E-K.21/01/2025,İzmirBam14HukuDaires2022/782-2025/22E-K.-07/01/2025,AntalyaBam 16.Hukuk Dairesi 2021/2743-2024/634E-K.-31/12/2024 , İzmir 17 Hukuk Dairesi 2024/1736-2024/2306E-K- 23/12/2024,

Sakarya Bam 3.Hukuk Dairesi 20321/2019-2024/2159E-K-19/12/2024 tarihli ilamları) eldeki davanın davalının tacir hadlerinde olmadığı nisbi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği gibi davanın mutlak ticari dava olarak da nitelenemeyeceği kabul edilmekle HMK'nın 2. maddesi gereğince davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görev alanına girmeyen davada,Bu bilgiler ışığında; davalının TTK'nın 4. maddesi kapsamında tacir sıfatı bulunmadığı, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı,

davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer alan mutlak ve nispi ticari davalardan ayrıca özel kanunlarda düzenlenen ticari davalardan olmaması karşısında mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan-usulden reddine karar verilerek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Antalya BAM 7.HD.nin 2023/917 E- 2024/1000 K, 2022/1223 E- 2025/73 K, 2022/146 E-2022/344 K sayılı emsal kararları) tarafların her ikisinin de adresinin ... olduğundan HMK6 ve 10 maddeleri uyarınca ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı