Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/596 K.2025/50

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firma davalıdan ekte sunulan proforma ve faturada yer aldığı üzere ... tarihinde 5 makinadan oluşan tereyağı gramajlama makinası, tereyağı tambur makinası, krema pişirme tankı, tereyağı taşıma arabası-makinası, aktarma pompası teçhizat/makina setini toplam ... TL bedelle satın aldığını, proforma - sipariş tarihinde ... TL ve ... tarihinde ...

TL olmak üzere fatura-ürün bedelinin tamamını davalının hesabına gönderdiğini, davalı ödemeye müteakip 30 iş günü içerisinde teslimat taahhüt etmesine rağmen malzemeler teslim edilmediğini, sürekli şifahi talepler neticesinde çok geç olarak eksik ürün geldiğini, aradan geçen zamanda ise tereyağı tambur makinası(... TL ürün bedeli+... TL Kdv), krema pişirme tankı makinası(... TL ürün bedeli+... TL Kdv), tereyağı taşıma arabası makinası(... TL ürün bedeli+...

TL Kdv) olmak üzere 3 adet toplamda ... TL' lik ürün hiç teslim edilmediğini, davalının bu ürünleri teslim etmeyeceği anlaşılınca teslim edilmeyen ürünlerin bedelinin iadesi talep edildiğini ancak buna da yanaşmayan davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak haksız itirazla takip durdurulduğunu, davalı arabulucu sürecine-ilk toplantıya katılmadığını, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile davalı/borçlulnun Antalya Genel İcra Dairesi .../...

ESAS sayılı icra takibine yaptığı haksız itirazının iptaline ve takibin kaldığı yerden devamına, davalı/borçluların haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, arabulucu ilk toplantısına katılmayan davalıya her halükarda yargılama giderine hükmedilmesine, bu dava için yargılama sırasında yapılan/yapılacak olan HMK 326/1, 3 gereğince yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

kötü niyetli davalının HMK 326 maddesinde sayılan yargılama giderlerinin haricinde/dışında ayrıca HMK 329/1 gereğince müvekkil ile aramızda kararlaştırılan yasal ve nispi vekalet ücretinin de davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6325 sayılı HUAK 18/a-13.maddesi gereği yargılama giderlerinden sayılan ve adalet bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretlerinin davalıdan tahsili ile hazineye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmadığından davacının tüm iddialarını inkar etmiş sayılmıştır.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Tarafların ticari defterlerini sunmaları ihtarına cevap veren davacının ticari defterleri bilirkişi marifetiyle incelenmiştir.

Mali müşavir ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporundan özetle;

"Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Davacı tarafından 2024 yılı ticari defterlerinin dava dosyasına ibraz edildiği, davalı tarafından ise hiçbir ticari defter bilgi ve belge sunulmadığı, Davacı / Alacaklı taraf olan ...’nin 2024 Yılı E-defterlerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun şekilde hazırlandığı, e-Defterlerin geçerlilik kazanabilmesi için gerekli olan defter bilgileri, firma bilgileri, mali müşavir bilgileri ve vergi detaylarının yer aldığı, tüm ticari defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, delil olarak kabul edilmesinin mümkün durumda olduğu,

Davacı / Alacaklı ... nin ticari defterlerinde ... tarihinde ... TL. tutarında faturanın kayıt altına alındığı, Davacı / Alacaklı tarafından Davalı / Borçlu ...’ne ... tarihinde ... TL., ... tarihinde ... TL. olmak üzere toplam ... TL. ödeme yapıldığı,

Davalı tarafından malların müşteriye teslim edildiğine dair kanıtlayıcı teslim tesellüm belgesi vb. herhangi bir bilgi ve belge sunulmaması nedeni ile teslim edilmeyen ürün karşılığı olarak ... TL. ana para ile ... – ... tarihleri arasında % 44,25, ... tarihinden itibaren %51,75 avans işlemlerinde uygulanan faiz oranı üzerinden işlemiş faizin diğer fer’i alacaklar ile birlikte ödeme gününde icra dairesi tarafından hesaplanarak tahsil edilmesi gerektiği," sonuç ve kanaatini bildirmiştir.

Tarafların alış/satış analizleri ilgili vergi dairesinden celp edilmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası dosyaya eklenmiştir.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı ... tarafından davacı ...’ne düzenlenen ... tarihli ve ... numaralı ...-TL bedelli E-Faturanın dayanağı olan ... tarihli proformaya konu 5 makinadan oluşan tereyağı gramajlama makinası, tereyağı tambur makinası, krema pişirme tankı, tereyağı taşıma arabası-makinası, aktarma pompası teçhizat/makina setinden davacıya ...-TL'lik ürünün teslim edilip edilmediği, bu ürünlerin bedeli ödenmesine rağmen teslim edilmeyen ürünlerin bedelinin iadesi için davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe vaki itirazın iptalinin gerekip gerekmediğidir.

Davacı yan iddiasını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, ancak davalı yanca ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise. 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi veya davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlayamamış/ispatlamamış olması halinde davacı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kabul edilecektir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, davacının yasal süre defterlerini ibraz ettiği, davalının ise ibraz etmediği görülmüştür. Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine kesin delil teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Davacının ticari defterlerine göre, davacı şirketin davalı tarafa mal ve hizmet satılması şeklinde (ticari araçların bakım ve onarım faaliyetinden doğan) taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, bu ticari ilişkiye gereğince düzenlenen takibe konu davalı ... tarafından davacı ...’ne düzenlenen ... tarihli ve ... numaralı ...-TL bedelli faturanın davacı adına borç olarak kayıt edildiği ve karşılığının proforma tarihinde ... TL ve ... tarihinde ...

TL olmak üzere ödendiği tespit edilmiştir. Davalı taraf ticari defterlerini usulüne uygun ihtara ve tebliğe rağmen sunmamış olmakla 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin;

davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi ile davacı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kanaatiyle davacının faturaya esas proformaya göre ödemeye müteakip 30 iş günü içerisinde teslimat taahhüdünü yerine getirmediğini ve teslim edilmeyen ürünlerin bedel iadesindeki haklılığını ticari defterleri itibarı ile kanıtlandığı nazara alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Buna göre davanın kabulüne ve alacağın likit ve belinlenebilir olması nedeniyle davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza