Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/752 K.2025/273

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari alım-satım ilişkisinin bulunduğunu, davalı tarafa müvekkili tarafından soda, meyve suyu ve sair içecekler satıldığını, davalıya farklı tarihlerde ürün satışları yaptığını, davalı tarafından kısmi ödemelerin yapıldığını, davalı şirketin müvekkili şirkete toplam ...

TL tutarında borç bakiyesinin bulunduğunu, ilgili tutarın talep edilmesine rağmen davalı tarafından ödenmediğini, ödenmeyen fatura alacağına istinaden müvekkili tarafından Antalya Genel İcra Dairesinin .../...

Esas sayılı dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini, takibin durduğunu, itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalının taşınır taşınmaz mallarıyla bankalarında bulunan hak ve alacaklarına teminatsız veya mahkemece uygun görülecek teminat karşılığı ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Tarafların fatura tarihleri itiabrı ile BA/BS formları, icra dosyası, ticari defterler ve bilirkişi incelemesi.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ... tarihinde toplam ... TL faturalardan kalan cari alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı vekili tarafından süresinde ... tarihli dilekçe ile takibe , borca, faiz başlangıcına, faiz türüne, faiz oranına, borcun ferilerine, dayanak belgeye ve belge üzerinde imza varsa imzaya itiraz edildiği, ... tarihinde takibin durduğu anlaşılmıştır.

Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;

* Davacı / Alacaklı’nın 2024 Yılı E-defterlerinin; Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun şekilde hazırlandığı, e-Defterlerin geçerlilik kazanabilmesi için gerekli olan defter bilgileri, firma bilgileri ve vergi detaylarının yer aldığı, tüm ticari defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, delil olarak kabul edilmesinin mümkün durumda olduğu,

*Davalı / Borçlu tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediği, Takip konusu faturaların tamamının Davacı / Alacaklı’nın ticari defterinde kayıtlı olduğu, Davacı / Alacaklı ...nin ticari defter kayıtlarına göre, Davalı / Borçlu ...den; ... tarihi itibariyle ... TL. alacaklı olduğu, Ayrıca, talebin alacağın tahsiline kadar % 24 kanuni faiz oranı üzerinden icra dairesi tarafından tahsil gününde güncel olarak hesaplanmasına müteakip faiz ve fer’i alacaklarının da tahsilinin yerinde olduğu,

*Ancak; ... TL alacak bakiyesinin ... tarihli ... numaralı ve ... tarihli ... numaralı Satış faturalarından kalan bakiye olduğu, fatura suretinin dosyada bulunmadığı, takip talebinin ..., ödeme icra emrinin ... tarihli olduğu, takipte dayanak olarak gösterilen faturalar içerisinde bu faturaların yer almadığı, ticari defterlerde kayıt tarihlerinin ... olduğu, dosyada ihtarname yer almadığı ve ödeme icra emri tarihide dikkate alındığında temerrüt olgusunun oluşmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava fatura tanzimi ile cari hesap ilişkisinden doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar iddia ve savunmalarını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, ancak davalı yanca ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Yine 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi (3. Fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümlele uyarınca) diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise. 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi veya davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlayamamış/ispatlamamış olması halinde davalı yönünden kesin delil niteliğini haiz olduğu kabul edilecektir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, davacının yasal süre defterlerini ibraz ettiği, davalının ise ibraz etmediği görülmüştür. Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine kesin delil teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Davacının ticari defterlerine göre icra dosyasına takip dayanağı belge olarak sunulan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı, en sonuncusu .../...,/... düzenlenme tarihli faturaların davacının ticari defter kayıtlarında bulunduğu, ... tarihli ... numaralı ve ... tarihli ... numaralı Satış faturalarının ... tarihinden sonraki cari hesap özetini değiştirmediği ... icra takip tarihi itibariyle davacının asıl alacak bedelinin tamamından alacaklı bulunduğu tespit edilmiştir.

Davalı taraf ticari defterlerini usulüne uygun ihtara ve tebliğe rağmen sunmamış olmakla 28.07.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı yasanın 23.maddesi ile değişik HMK 222/3.maddesi uyarınca davalının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinin; davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi ile davalı lehine kesin delil niteliğini haiz olduğu kanaatiyle, tarafların ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye ...-TL tutarında davalı şirketten alacağının olduğun ticari defterleri itibarı ile kanıtlandığı nazara alınarak asıl alacak balımından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Talebin alacağın tahsiline kadar % 24 yasal faiz oranı üzerinden icra dairesi tarafından tahsil gününde güncel olarak hesaplanmasına müteakip faiz ve fer’i alacaklarının da tahsilinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Ticari defterlerde kayıt tarihlerinin ... olduğu, dosyada ihtarname yer almadığı ve ödeme icra emri tarihi de dikkate alındığında TTK 18. Maddei gereği temerrüt olgusunun oluşmadığı, buna göre davanın asıl alacak bedeli yönünden kısmen kabulüne ve faturadan doğan alacağın likit ve belinlenebilir olması nedeniyle davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır