Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/8 K.2026/27

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Mah. ... Sok. ...

Apt No:.. ... / ... adresinde bulunan dükkanda, ... ünvanlı işyerinin işletmecisi olduğunu, işyerine ait ... tarihli iş başlangıçlı vergi levası, işyeri açma belgesi, satış izin belgeleri gibi tüm yasal evraklarının mevcut olduğunu, müvekkilinin ekli kira sözleşmesindeki işyerini, sözleşmede de görüleceği üzere boş şekilde kiraladığını, işyerini devir almadığını, kendisinden önce de ... ... olan işletmenin müvekkiline boş, içerisinde herhangi bir ürün olmadan teslim edildiğini, bu hususa dükkan sahibi, komşu dükkan sahipleri veya işletmecilerin de şahit olduğunu, ekli haciz tutanağından da görüleceği üzere;

müvekkilinin işyerine, daha önceki kiracının, ürün aldığı davalı firmaya olan borcu nedeniyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... talimat nolu dosyası ile ... tarihinde hacze gelindiğini, müvekkilin işletmesinde, müvekkiline ait olan menkul malları haczedilmek istendiğini, müvekkilince haczedilmek istenen menkul malların kendisine ait olduğu, borçlu ile ilgisinin olmadığını beyan ettiğini;

borçlunun mallarla ilgisi olmadığı gibi işletme ile de alakasının olmadığının icra memuruna beyan ettiğini, daha önceki işletmecinin de ... işletmesi olması nedeniyle ve hala adres kaydını sildirmemesi nedeniyle aynı işletme gibi haciz işlemi yapılmak istendiğini, bunun üzerine, icra memuru tarafından, alacaklı vekilinin talebi ile haciz mahallinde evrak araştırması yapıldığını, borçlu ... ... adına herhangi bir evrak bulunamadığını, buna rağmen ekte sunulan haciz tutanağından da görüleceği üzere; müvekkilin işyerine, daha önceki kiracının, ürün aldığı davalı firmaya olan borcu nedeniyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../...

Talimat nolu dosyası ile 104 adet ... ( ... TL değerinde) ve müvekkilin işyerinde kullanmış olduğu bilgisayar'a (... TL değerinde) haciz işlenerek müvekkile yediemin olarak bırakıldığını, haciz yapılan adresteki işyerini müvekkilinin işlettiğini, bu işyeri ve haczedilen mallar ile borçlunun hiçbir ilgisi ve bağlantısının olmadığını, davanın kabulü ile Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../...

Talimat nolu dosyasının ve asıl dosyanın borçlusu olmadığının tespitine, haczedilen menkul malların 3. kişi davacıya ait olduğunun kabul edilerek haczin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

II. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ

Dava; İİK'nın 89. maddesi uyarınca üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit davası niteliğindedir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 esas, 2016/6425 karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir." İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/71 Esas 2020/680 Karar, 22/09/2023 tarih 2023/1770 Esas 2023/1530 Karar sayılı ilamları).

Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. 01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.

İİK 89. maddesindeki özel düzenleme ile İİK 72. maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır.

Bu durum karşısında; görev ile ilgili düzenleme kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği, HMK'nın 114. maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde olduğu nazara alınarak Mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözüm yerinin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır