Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2013/277 K.2018/799

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ...ilçesi ...da bulunan ...otelin elektrik tesisatı işinin yapılmasını içeren ... tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşme gereğince müvekkilin tüm işi eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşmenin 4. Maddesinde müvekkili tarafından üstlenilen işin ... tarihinde bitirilmesinin öngörüldüğünü, mucbir neden dışında gecikme olması halinde cezai şart ve fesih hakkı tanındığını, yüklenilen işin müvekkili tarafından süresinde bitirilemediğini, bunun davalıdan kaynaklandığını,

davalı tarafça müvekkiline yönelik kusur atfedilen eksik iş belirten herhangi bir sözlü veya yazılı ihtarın bulunmadığını, otel binasının kamu kurumlarınca mühürlendiğini, müvekkilinin de bitirmesi gereken işlerin süresinin uzadığını, zaten davalının kendilerine gönderilen ihtarnameye verdikleri cevapta işin süresinde bitirilememesinden dolayı herhangi bir itiraz ileri sürmediklerini, sadece yüklenilen işin kendi işçileri tarafından yapıldığını belirttiklerini, bütün işçilerin SGK girişleri ve sgk primlerinin özel şartnamenin 8. Maddesi uyarınca davalı işveren tarafından yatırılacağının kararlaştırıldığını,

ancak işçilerin davalının işçileri olmadığını, işin süresinde bitmemesi sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, ... tarihinde bitmesi gereken işin Nisan 2010 tarihinde bittiğini, işçilik maliyetlerinin arttığını, sözleşmede belirlenen maliyete bu hususun eklenmesi gerektiğini, sözleşme ile belirlenen bedel 240.000 TL olmasına rağmen müvekkiline maliyetinin 394.000 TL olduğunu, işçilere ödenecek asgari geçim indiriminin davalı tarafça ödenmesi gerekirken müvekkili tarafından ödendiğini, yine uzayan süre için işçi yemek ücretlerinin ve barınma giderlerinin de müvekkili tarafından ödendiğini,

otel içi led aydınlatma işi sözleşmeli olmamasına rağmen davalı şirketin talebi üzerine müvekkili tarafından yapıldığını, sadece malzeme bedelinin 10.000 TL'yi aştığını, yine orta gelirin trafo projesi sözleşmede olmamasına rağmen müvekkili tarafından yapıldığını, bedelinin ödenmediğini, faturaya göre proje için 10.089 TL ödediklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000 TL alacağın ticari faiziyle birlikte davalıdan alınıp müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; söz konusu sözleşmenin yapıldığının doğru olduğunu, özel şartnamenin 5. Maddesinde işin teslimine kadar fiyatlarda hiçbir değişiklik yapılmayacağının, hiçbir fiyat farkı verilmeyeceğinin kararlaştırıldığını, 8. Maddede de taşeronun kendi işçilerinin yemek ve yatma ihtiyaçlarını karşılayacağını, SSK'nın işveren tarafından karşılanacağının düzenlendiğini, bu nedenle davacının işçilik bedelleri ve barınma ihtiyacına yönelik talebinin yerinde olmadığını,

yapılacak işler listesinin 3 ve 7 maddeleri ile özel şartnamenin 1. Maddesi uyarınca yapılacak işte malzemenin işveren tarafından temin edileceği, davacının led aydınlatmam malzeme bedeline ilişkin talebinin de yersiz olduğunu, idari şartnamenin 8. Maddesine göre davacının proje bedeli talebinin de yersiz olduğunu, ayrıca davacının yüklendiği işte eksiklikler bulunduğunu, müvekkilinin bu eksiklikleri kendi işçilerine tamamlattırdığını, davacının elinde iş teslim tutanağı da olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından taraflar arasında yapılan sözleşme sureti, inşaat maliyet tablosu, işçilerin puantaj, ücret bordroları ve ödemelerine ilişkin kayıtlar, orta gerilim trafo projesine ilişkin fatura sureti, karşılıklı ihtarnameler, elektrik projesi ve mimari projeye ilişkin cd, davalı tarafça da çeşitli ücret bordroları, işin başkasına yaptırıldığına dair fatura suretleri, mühür bozma suçuna ilişkin soruşturma evrakı delil olarak sunulmuş, mahkememizce ...otelin elektrik aboneliğine ait projelerinin onaylı suretleri, inşaat ruhsatına esas mimari proje suretleri, mühür bozma suçuna ilişkin ceza dosyası celp edilmiş, tanıklar dinlenmiş, keşif yapılmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Mahkememizce ... tarihinde mahallinde keşif yapılmış, keşif mahallinde ve duruşmada tanıklar dinlenmiş, keşif sonrası elektrik mühendisi bilirkişisinden rapor ve ek rapor alınmış, akabinde işçilik maliyetleri konusunda mali müşavir bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır. İtirazlar üzerine dosya bir mali müşavir, bir elektrik mühendisi ve bir hukukçudan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor ve 2 kez ek rapor aldırılmış, itiraz üzerine talimat yoluyla başka bir bilirkişi kurulundan tekrar rapor aldırılmıştır. Bu rapora da itiraz edilmesiyle ilk raporu sunan elektrik mühendisi bilirkişiden 2. kez ek rapor ile 1. Heyetten 3. Ek rapor aldırılmıştır.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı işin sözleşmede kararlaştırılan sürede bitirilememesi nedeniyle yüklenici tarafından açılmış; artan işçilik maliyetleri(işçi ücretleri, yeme içme ve barınma masrafları), sözleşme kapsamında olmayan trafo projesi yapım bedeli, led aydınlatma malzeme ve işçilik bedeli ile proje değişikliği nedeniyle sözleşme kapsamında olmayan ek işler bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşmeye göre tarafların davalı işverene ait otel inşaatının tüm elektrik tesisatı işinin davacı yüklenici tarafından yapılması konusunda, anahtar teslimi götürü fiyat esasına göre 240.000,00 TL bedelle anlaştıkları, sözleşmenin işçilik üzerine olduğu, sözleşmenin 4. Maddesinde işin bitim tarihinin ... tarihi olup mücbir sebepler dışında işin süresinde bitirilmemesi halinde yükleniciden gecikme cezası kesileceğinin düzenlendiği,

tarafların sözleşmeye ek olarak özel şartname ve yapılacak işlerle ilgili yazılı olarak anlaştıklarını, özel şartnameye göre ana elektrik malzemelerinin işveren tarafından temin edileceği, işin teslimine kadar fiyatlarda hiçbir değişiklik yapılmayacağı, hiçbir fiyat farkı verilmeyeceği, taşeronun kendi işçilerinin yemek ve yatma ihtiyaçlarını karşılayacağı, işçilerin SSK'sının işveren tarafından karşılanacağı hususlarında tarafların anlaştıkları görülmüştür.

İşin yapılıp teslim edildiği ve karşılığında davalı tarafça 296.000,00 TL ödeme yapıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı yüklenici öncelikle yüklendiği edimi süresinde bitiremediğini, işin kararlaştırılan tarihe göre ancak 4 ay sonra bitirilebildiğini, işin süresinde bitirilememesinin davalıdan kaynaklandığını bu nedenle uzayan süre için işçilik maliyetlerinin oluştuğunu belirterek oluşan bu maliyetlerin iadesini istemektedir.

Gerçekten de dinlenen tanık beyanları, yapılan inşaata ilişkin mühür bozma suçundan düzenlenen tutanak ve iddianameler birlikte değerlendirildiğinde; davalı işverenin yüklendiği inşaatta ruhsatlı projeye aykırı ve kaçak olarak yapılan uygulamalar sebebiyle ... tarihinde mühürleme işlemi yapıldığı, mührün bozularak yeniden inşaata devam edilince ardarda ...ve ... tarihlerinde mühürleme işlemlerinin tekrar yapıldığı, bu sebeple davacı yüklenicinin işi süresinde bitiremediği kaldı ki davalının işin süresinde bitirilememesiyle ilgili davacı yükleniciye çektiği herhangi bir ihtarnamenin bulunmadığı,

yine sözleşme götürü bedelli olmasına rağmen davalının 296.000 TL gibi fazla bir ödeme yaptığı netice olarak ...tarihinde bitirilmesi şeklinde kararlaştırılan işin ancak 2010 yılı Nisan ayında bitirilebildiği, davacı yüklenicinin bu nedenle uzayan dönem için oluşan işçilik maliyetlerini yani işçilere yaptığı ücret ödemesi ile yeme ve barınma masraflarını davalı işverenden talep edebileceği anlaşılmıştır.

Davalı şirket her ne kadar işçilerin SGK kayıtlarının kendi nezdinde yaptırıldığı için işçilerin ücretlerini de kendisinin ödediğini belirtmiş ise de; sözleşmenin zaten işçilik üzerine yapıldığı, işçilerin SGK kayıtlarının davalı şirket üzerinden yapılmasının sadece taraflar arasındaki bir anlaşmadan ibaret olup bu hususun çalışan işçinin davalı işveren işçisi olduğunu göstermeyeceği aksi durumun kabulü halinde yapılan sözleşmenin anlamsız kalacağı bu nedenle davalı savunmasının yersiz olduğu kanaatine varılmıştır.

Mali müşavir bilirkişinin sunduğu ... tarihli kök rapor ve ... tarihli ek raporda SGK kayıtları doğrultusunda 2010 yılı Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarında davalı işveren tarafından ödenen işçilik ücretlerinin 51.996,46 TL olduğu belirlenmiş olup, uyuşmazlığın çözümü için davacı yüklenicinin bu ödemenin dışında kalan çalışan işçilere elden ödediği ücretlerin hesaplanması gerekmektedir.

Bu konuda ilk bilirkişi kurulundan aldırılan ... havale tarihli kök raporda; diğer işçilere davacı yüklenici tarafından yapılan ödemelerin yanında inşaatta şantiye şefi olarak çalışan ... adlı şahsın sigortasının davacı şirket bünyesinde yer alması sebebiyle bu kişinin de davacıya maliyetinin hesaplanması gerektiği belirtilmiş olup, dinlenen tanık beyanları ve davacı vekilince dosyaya sunulan puantaj kayıtları, ücret bordroları irdelenerek yapılan hesaplamada, davacı yüklenicinin ... da dahil olmak üzere tüm işçiler yönünden işin uzayan dönemi için katlandığı işçilik ödemelerinin 62.311,97.-TL olduğu belirtilmiştir.

Aynı heyetin ... tarihli birinci ek raporunda davalı şirket tarafından SGK kayıtlarına binaen uzayan dönem için işçilere yapılan ödemenin de 51.154,65.-TL olduğu belirtilmiş, sunulan ... havale tarihli ikinci ek raporda da aynı kanaatler dile getirilmiştir.

Mahkememizce itirazlar üzerine başka bir bilirkişi kurulundan alınan ... havale tarihli raporda; davacının talep ettiği bu kalem yönünden davacının sunduğu evrakların imzasız olup ödemelere ilişkin herhangi bir tahsilat ve ödeme makbuzunun da bulunmaması sebebiyle bunların delil olarak kabul edilemeyeceği, sadece Atalay Kılıçkaya için katlanılan 3.645,00 TL'lik miktar yönünden somut belge bulunduğu belirtilmiştir.

Sözleşmenin işçilik üzerine yapılmış olması, işin 2010 yılı Nisan ayına kadar uzadığının sabit olması, dinlenen tanıkların sadece primlerin davalı işveren tarafından yatırıldığını ve ücret ödemelerinin davacı tarafından yapıldığını belirtmeleri ve özellikle davalı tarafın davacının sunduğu bu delillere daha evvel itiraz etmemiş olması sebepleriyle Mahkememizce davacının sunduğu evraklara göre ilk bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplamanın somut olaya uygun ve denetime de elverişli olması sebebiyle dikkate alınması gerektiği kanaatine varılarak davacının uzayan dönem için katlandığı işçi ücretlerinin 62.311,97.-TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf ikinci olarak uzayan dönem için işçilerin yeme, içme ve barınma ihtiyaçlarına katlandığını belirterek bu maliyetin de tahsilini talep etmektedir.

Özel şartnamenin 8. Maddesinde, işçilerin yeme ve yatma ihtiyaçlarının yüklenici davacı tarafından karşılanacağı düzenlendiğinden uzayan dönemde de karine olarak yeme ve yatma masraflarının davacı tarafından karşılandığı kabul edilmiş olup, bu hususta bilirkişi raporlarında herhangi bir hesaplama yapılmadığından mahkememizce rapor sunan ilk bilirkişi kurulundan bu hususta hesaplama yapması için alınan ... havale tarihli üçüncü ek raporda.

Gelir Vergisi Kanunun 23/8 maddesi dikkate alınarak internet üzerinden yapılan araştırma sonucu 2010 takvim yılında bir kişi için günlük yemek ihtiyacının 10 TL olduğu belirtilerek, somut olayda 2010 yılı Ocak - Nisan ayları çalışan işçilere yemek masraflarının 20.400,00.-TL olduğu belirtilmiş olup, hesaplama somut verilere dayandığından Mahkememizce de aynen dikkate alınmıştır.

Davacı vekili üçüncü olarak davalı tarafından sunulan projenin 14 kat olmasına rağmen uygulamada 18 kat olarak yapılması ve bu suretle proje değişikliği sebebiyle sözleşme kapsamında olmayan ek işlerin ücretini istemektedir.

Sözleşme götürü fiyat usulüne göre imzalanmışsa da, Mahkememizce celp edilen otelin elektrik aboneliğine ait projeleri, inşaat ruhsatına esas mimari proje suretleri sonrasında ilk bilirkişi kurulundan alınan ... havale tarihli birinci ek raporda; ruhsata esas mimari projelerde kat sayısının toplam 18 olduğu, sözleşme aşamasında belirtilen toplam 14 kat onaylı herhangi mimari bir projenin bulunmadığı,

davacı tarafça sunulan CD de incelenerek projelerde tanımlı olan otelin standart yatak odalarında yerleşim plan değişikliğine bağlı meydana geldiği anlaşılan elektrik tesisat işçilik farkının CD'de sunulan yatak odası elektrik tesisat çizimleri ve 2009 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları dikkate alındığında KDV dahil 24.335,85.-TL olduğu hususunun belirtildiği alınan ikinci ek heyet raporunda da aynı kanaatin belirtildiği görülmüştür.

Bilirkişilerin yaptığı inceleme somut verilere dayalı ve denetim açık olduğundan hüküm verilirken dikkate alınmıştır.

Davacı vekili son olarak sözleşme kapsamında olmayan trafo projesinin yapım bedelini, LED aydınlatma malzeme ve işçilik bedelini talep etmektedir. İncelenen sözleşme eki yapılacak işler tanımlamasında, davacı yüklenicinin trafo projesi çizim işi hususunda herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığı görülmüştür.

Davalı taraf trafo projesi bedelinin sözleşme kapsamında olduğunu savunsa da, mahkememizce aldırılan tüm bilirkişi raporlarında da otel inşaatının trafo ihtiyacının ayrı bir proje konusu olup bu projenin çizimiyle ilgili sözleşme ve eklerinde herhangi bir hükmün bulunmadığı sadece trafo montajı yapımının öngörüldüğü, trafo projesi için davacı şirket tarafından davalı şirket adına kesilen ...tarihli fatura bedelinin davalı tarafça ödenmesi gerektiği mütalaa edildiğinden ve bilirkişi tespiti somut olaya uygun olduğundan davacının faturada belirtilen 10.089,00 TL'lik trafo proje bedelini davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır.

Yine bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere LED aydınlatmanın projelerde olmadığı yapılacak işlerle ilgili sözleşme ve eklerinde de LED aydınlatma işinin bulunmadığı bu aydınlatmanın özel aydınlatma olup keşifte inşaatta yapılmış olduğunun tespit edildiği, davalı tarafın bu işi ... adlı şirkete yaptırdığını beyan ettiği ve buna ilişkin faturalar sunduğu,

keşifte dinlenen tanık beyanları, keşifte yapılan inceleme ve faturaların karşılaştırılması üzerine elektrik mühendisi bilirkişi tarafından sunulan raporda ...adlı şirkete yaptırılan LED aydınlatma işiyle ilgili sunulan faturaların incelenmesinden, kat odaları ve koridorların LED aydınlatma işlerinin montaj bedelinin 6.513,60 TL bedelle yaptırıldığı,

davacı yüklenicinin otel yatakhane bölümündeki flekslerin LED aydınlatmasıyla dış cephedeki LED aydınlatmanın işçiliğini yaptığı, bu işin, kat odaları ve koridor aydınlatmasının % 25'ine tekabül edeceği buna göre davacı tarafın talep edebileceği LED aydınlatma işçilik bedelinin (6.513,60x25/100) 1.628,40 TL olduğunun mütalaa edildiği, davacı taraf LED aydınlatma malzeme bedelinin de kendisi tarafından karşılandığını bildirmişse de, bu konuda fatura gibi herhangi bir delil ibraz edemediği,

kaldı ki özel şartnamenin 1. Maddesine ve tanık beyanlarına göre elektrik malzemeleri işveren tarafından karşılanacağından sözleşme dışı yapılan LED aydınlatmayla ilgili olarak da karinenin işveren yararına oluşacağı yani karine olarak LED aydınlatma malzeme bedelinin işveren tarafından karşılanmış olduğunun kabul edilmesi gerektiği davacının karinenin aksini ispat edemediği bu nedenle bu kaleme yönelik talebinin yersiz olduğu sadece bilirkişi raporunda belirtilen miktarda LED aydınlatma işçilik bedelini isteyebileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak davacının talepleri doğrultusunda mahkememizce uzayan dönem için davacının katlandığı işçi ücretlerinin 62.311,97.-TL, yeme içme masraflarının 20.400,00 TL, standart yatak odalarında yerleşim plan değişikliğine bağlı meydan gelen sözleşme kapsamında olmayan elektrik tesisatı ek işçilik bedelinin 24.335,85.-TL, trafo proje bedelinin 10.089,00 TL ve LED aydınlatma işçilik bedelinin 1.628,40 TL olmak üzere toplam 118.765,22 TL olduğu davacı vekilinin ilk bilirkişi kurulunun ...havale tarihli ikinci ek raporundan sonra sunduğu ... havale tarihli ıslah dilekçesinde, bilirkişi raporuna göre artan maliyetin toplam 98.435,27 TL olduğu,

davalının sözleşmede kararlaştırılan bedele göre yaptığı 56.000,00 TL'lik fazla ödemeyi artan maliyete sayarak bu kısmı talep etmeyip bakiye kalan 42.000,00 TL'yi talep ettiklerini belirterek dava değerlerini 42.000,00 TL'ye yükseltip ıslah harcını buna göre yatırdığı anlaşılmış olup Mahkememizce ıslah dilekçesi ve talebe bağlılık ilkesi dikkate alınarak davanın 42.000,00 TL yönünden tam kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · *E-imzalıdır. Hakim · *E-imzalıdır.