Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/513 K.2020/422

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen ÇEK İSTİRDATI davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin dava konusu (Keşidecisi ...., Lehtarı ...., Yasal Hamili müvekkili davacı, Çek Numarası ..., Muhatap banka .... ...Keşide Yeri .., tutarı ....-TL, Vade Tarihi : ...) müşteri çekinin bilinmeyen bir şekilde kaybolduğunu, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açtıklarını, ödememe yasağı konulduğunu, daha sonra çekin davalı ... tarafından ...

İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğu, davalı ... ve çeki ciro eden .... isimli kişilere karşı ...’na şikâyette bulunulduğunu, çeki ciro eden firmalar .... - ...nin gerek keşideci.... gerekse davalı ... ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, edindikleri bilgiye göre yasal çek cirantaları olan ... ..... ve ....nin de şüpheliler hakkında ... ... özel belgede sahtecilik ve Vergi Usul Kanunu md. 359 gereğince sahte fatura düzenleme suçlarından şikâyet dilekçesi sunduklarını,

sırf davaya konu çeke ilişkin resmi kayıt oluşturabilmek adına sahte fatura düzenlendiğini öğrendiklerini belirterek dava konusu çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili süresi içerisinde verdiği cevabında; ... yaparak geçimini sağladığını, ... yılı Şubat ayında ....yetkilisi ... isimli şahsın ... gelerek ürettiği elmalara talip olduğunu, pazarlık sonucu bir kısmı kendisine, bir kısmı da aynı şahsa ... satan üreticilere ait olmak üzere dava konusu ....-TL'lik çek verdiğini, halen ...-TL alacaklarının bulunduğunu, ibraz süresi dolunca bankaya ibraz ettiğini ancak ödeme yasağı bulunduğunu, bunun üzerine icra takibine koyduklarını, kendisinin davacı ile aralarındaki ticari ilişkiyi ispatlamak gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, bu olayda mağdur edildiğini, iyi niyetli hamil olduğunu belirterek davanın reddine ve kötüniyetli davacının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasına konu Keşidecisi ..., Lehtarı ...., Yasal Hamili müvekkili davacı, Çek Numarası ..., Muhatap banka .... ...Keşide Yeri ..., tutarı ....-TL, Vade Tarihi : ... olan çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 792. maddesine dayanarak istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı taraf, dava konusu çekin kaybolduğunu ve son hamil davalıdan istirdatını talep etmektedir.

Davalı ise kötüniyet iddialarını kabul etmeyerek davanın reddini istemiştir.

Olay nedeniyle ... .... srş. Sayılı dosyasında dava konusu çek nedeniyle davacının ....yetkilisi ... ve davamızın davalısı ... hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine yürütülen soruşturmada; şüpheli olarak dinlenen ....yetkilisi ...'ın söz konusu çekteki imzaların kendisine ait olmadığını, firmasını çekin keşide tarihinden ... yıl önce kapattığını, ...'i tanımadığını, çek vermediğini, çekle bir ilgisinin olmadığını söylemiş, diğer şüpheli (davamızın davalısı) ... ise davamıza verdiği cevaptaki gibi benzer şekilde ifade vermiştir. Soruşturma hâlen devam etmekte olup, imza incelemesi aşamasındadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23/12/2014 tarih ve 2014/10768 E. 2014/20288 K.sayılı kararı ile benzer içtihatlarında da işaret ettiği üzere; Dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesi tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Anılan yasa maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmü âmirdir.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Davacının ... tarihinde Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Dosyasında Çek İptali davası açtıktan sonra, bankaya ibraz edilmesi ve ödeme yasağına rağmen ... tarihinde ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasında takibe konulması, davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu anlamına gelmeyeceği gibi ispata da yeterli değildir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ilgili içtihadında, davalının dava konusu çeki davacıya yönelik soygun eyleminden sonra iktisap etmiş olması ve defter kaydının bulunmaması davalının cirantası ile ticari ilişkisi bulunmadığını ve davalının çeki iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermediğine hükmetmiştir.

Davacı, çekin lehdarı ....nin de cirosunun sahte olduğunu söylemektedir. Emre yazılı olarak düzenlenen çekin devri, bu devrin sonuçları ciroya ilişkin hükümler çerçevesinde olur. Geçerli bir devirden söz etmek için cironun yanı sıra çekin teslimi zorunludur. Lehdar ve ... Ciranta ....nin cirosunun sahte olduğu iddia edildiğine göre davacı lehine yapılmış usulüne uygun bir cironun bulunmadığı, dolayısıyla davacının hak sahibi olmadığı da anlaşılmaktadır.

Bütün bu hususlar göz önüne alındığında, davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu ispatlanamamıştır. Bu aşamada ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesinde de bir fayda görülmediğinden, davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-imzalı) HAKİM ... · (E-imzalı)