Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/279 K.2021/544

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin davalıya satıp teslim ettiği malların bir kısmının ayıplı olduğundan bahisle davalının müvekkilinden yenisini gönderme- sini istemesi üzerine müvekkilinin bu malları gönderdiğini, ancak ayıplı olduğu iddia edilen ve müvekkili tarafından daha önce davalıya gönderilen malların müvekkiline iade edilmediği,

bu tür ayıplı mallar için müvekkilinin dava dışı sigorta şirketine zararı için sigorta yaptırdı- ğını, bu yüzden zararının karışlanacağını ancak davalının bu mallarla ilgili herhangi bir tespit de yaptırmadığını, belirterek müvekkilinin davalı şirketin talebi üzerine 1140 adet boya kova- sının iadesi karşılığında bedelsiz değişiminin yapıldığını, bu ayıplı malların da iade edilme- mesi üzerine müvekkilinin takibe dayanak ... tarihli ... nolu 17.522,30.-TL bedelli faturayı davalıya gönderdiğini, davalının faturayı iade ettiğini,

tahsili için girişilen taki- be de itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalının cevap dilekçesinde özetle: davacının ... tarihli ihtarname ile 17.522,30.-TL bedelli fatura, 1860 adet ürün teslimatına ilişkin bedelsiz ibareli sevk irsaliyesi ve bu bedelsiz sevkiata ilişkin ... tarihli fatura gönderdiğini ve 17.522,30.-TL'nin 3 gün içinde ödenmesini istediğini, müvekkilinin bu faturayı davacıya iade ettiğini, davacının bu fatura bedeli ile birlikte cari hesaptan kaynaklanan12.216,22.-TL tutarındaki toplam 29.738,52.-TL'nin 3 gün içinde ödenmesi ihtarıyla ihtarname gönderdiğini, cari hesaptan kaynaklanan borcun ödendiğini, fakat bahse konu faturanın müvekkili tarafından kabul edil- mediğini,

zira davacının daha önce teslim ettiği malların ayıplı çıktığını, davacının ayıplı çı- kan malların yerine ... tarihli bedelsiz ibareli fatura ile müvekkiline 1860 adet ürün teslimatı yaptığını, davacının 1140 kova boya teslimatı yaparken ayıplı malların iadesi konu- sunda bir talebinin olmadığını, kaldı ki davacının müvekkilinin yerinde bulunan ayıplı malla- rın tespiti için herhangi bir sigorta eksperinin gönderilmesinin de sağlamadığını belirterek davanın reddine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

İcra dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında toplam 29.738,52,-TL alacak için ... tarihinde genel haciz yoluyla icra takibine girişildiği, davalının borca ve ferilerine yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından düzenlenen faturalar incelendiğinde; davacının ... tarihli ayıplı olduğu halde iade edilmediği 1140 adet mala ilişkin 17.522,30.-TL bedelli fatura dü- zenlediği, yine bundan önce ... tarihinde ayıplı çıkan mallar yerine davalıya gönder- diği 1860 adet mala karşılık bedelsiz ibareli fatura, bunun sevk irsaliyesinin sunulduğu görül- müştür.

Mahkememizce davalı şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıl- mış, 2019 yılında davacının davalıya 10280 adet mal sattığı, malların her birinin birim fiya- tının farklı olmakla birlikte ortalamasının 12,12.-TL'ye geldiği, davaya konu ... nolu faturadaki malların birim fiyatının 13,03.-TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede: taraflar arasında mal alış verişi olduğu, davalının bir kısım malların ayıplı olduğu iddiasıyla davacıdan bedelsiz kaydıyla mal aldığı, ayıplı olduğunu iddia ettiği malları ise iade etmediği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmaz- lık konusu olan bu malların iadesinin gerekip gerekmediği, davacının iadeye ilişkin açık bir beyanının olmasının gerekip gerekmediğidir.

TBK 227. Maddesine göre alıcı satılan malın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini isteme hakkına sahiptir, satıcı alıcıya aynı malın ayıpsız benzerini hemen vererek uğradığı zara- rın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Davacı davalıya davalının talebi üzerine yeni mal göndermiş ancak eski gönderdiği mallardan ayıplı çıktığı iddia edilen mallar davacıya davalı tarafından iade edilmemiştir. Kanundaki ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi hakkını kullandığı anlaşılan davalının ayıplı malı davacıya iade etmesi gerektiğini yasal olarak belirlenmiş bir kuraldır. Bu kuralın aksi ancak davacı satıcıyla aksi yönde bir sözleşme yapılması halinde geçerli olabilir.

Yani bu halde ayıplı mal iade edilmeden ayıpsız misli ile değiştirilebilir. Davalı iade yükümlülüğünü ispat- layacak herhangi bir delil dosyaya sunmamıştır. Bu yüzden davalının iade yükümlülüğünü yerine getirmediği açıktır. Burada uyuşmazlık konusu olan bir başka husus da hangi bedelli malların ayıplı olduğu üzerindedir. Yani iade edilmeyen ve ayıplı olan mallar bilinmelidir ki bu malların bedeli de belirlenebilsin.

Davacının ayıplı mallar için düzenlediği fatura bedeli 17.522,30.-TL'dir. Bu fatura davacının daha önce sattığı mallar için düzenlenmiş olup, sattığı hangi mallarla ilgili olduğu davalının aksi yöndeki tutumu sebebiyle ispatlanamamaktadır. Mahkememizce bu durumda sattığı malların birim fiyatlarının ortalamaları üzerinden bir değerlendirme yapılmasının doğru olacağı kanaatine varılmıştır.

Buna göre davacının ayıplı çıktığı uyuşmazlık konusu olmayan dönem içi sattığı malların ortalama birim fiyatı 12,12.- TL'dir. Ancak davacı ortalama birim fiyatı 13,03.-Tl üzerinden fatura kesmiştir. Bu durumda 1140 adet mal için ortalama birim fiyatı üzerinden kesebileceği fatura miktarının 13.820,13 .-TL olacağı anlaşılmaktadır. Bu yüzden bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş.

Bu miktarın likit oluşu gözetilerek tazminata hükmedilmiş, reddedilen miktar için ise belirlemenin davalının tutumundan kaynaklanması sebebiyle takibe girişmekte davacı haksız bulunmadığından tazminata hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-imzalıdır) Hakim ... · (E-imzalıdır)