Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/515 K.2021/426

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...ve ... babaları, ...'ın eşi olan müteveffa ...'ın kendisine ait eşi ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat ettiğini, müteveffa ...'ın yolcu olarak bulunduğunu, davaya karışa naracın davalı sigorta şirketin karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, bu kapsamda müvekkilerin sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, sigortadan gelen cevabın olumsuz olduğunu, destekten yoksun kalan çocuklar için 18 yaşını ikmal ettikleri tarihe kadar hesaplama yapıldığını,

ileride çocukların yüksek öğrenime devam etmeleri halinde babanın desteği 23 yaşın ikmal edilmesine kadar devam edeceğinden bu döneme ait hak doğması halinde talep ve dava haklarının saklı tuttuklarını belirterek, ...yönünden ....-TL, ... yönünden ....-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; ... tarihinde meydana gelen ve müvekkili şirket nezdinde ... Poliçe Nolu ZMSS ile teminat altına alınan ... plaka sayılı aracın tek taraflı olarak karıştığı kazada davacıların babası ...'ın vefat etmesi sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava açıldığını, oysa davanın

yetkili mahkemede açılmadığını, davaya bakmaya yetkili mahkemelerin HMK.nun 6.maddesi gereğince davalının ikametgahı mahkemesi, HMK.nun 16/1.maddesi gereğince trafik kazasının meydana geldiği yer mahkemesi veya zarar görenin, yani davacının ikametgahı mahkemesi. trafik sigortası şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, oysa kazanın ... ili ... ilçesinde meydana geldiğini, zarar görenlerin ikametgah adresinin de ... ili olduğunu, davalı müvekkili şirketin merkez adresinin de olduğunu, HMKda sayılan yetki kurallarının gözetilmediğini, bu nedenle yetki itirazlarının bulunduğunu, davanın yetkili bir mahkemede açılmadığını,

müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuru yapıldığını, KTK.nun 97 ve 99.maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sorumluluklarının, sigortalılarının kusuru ve poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı sebebiyle müteveffanın çocuklarının hak sahibi olmadıklarını, zira müteveffanın tarafı olduğu poliçenin ... tarihleri arasını kapsadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girdiğini,

yeni genel şartların C.11 maddesine göre genel şartların yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacağını, bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı kalmadığını, (Emsal;Yargıtay 17. HD.nin 2016/14573 E 2017/6035 K, 2017/4323 E. 218/4743 K.) Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde;

"destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" teminat kapsamı dışında bırakılmış olup bu nedenle kendi ölümüne neden olan sürücünün(desteğin) tam kusuruna isabet eden destek tazminatı talebinin ZMSS poliçe teminatı kapsamında olmadığını, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın kusurlu olduğunu, müteveffanın aracı işleteni olması nedeniyle sürücünün kusurundan sorumlu olduğunu, bu nedenle kusurlu kimsenin desteğinden bahsedilemeyeceğini, aksi durumun kabulü halinde hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, destekten yoksun kaldığını iddia edenlere gelir bağlanıp bağlanmadığının tespiti gerektiğini,

temerrüt tarihinden itibaren ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın sigorta şirketine usulüne uygun başvuru olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan veya davacıların hak sahipliği olmaması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır.

Davalı taraf cevap verme süresi içerisinde yetki ilk itirazında bulunmuştur. Öncelikle bu hususun tartışılması gerekmektedir.

HMK.nun Yetki itirazının ileri sürülmesi başlıklı 19/2. Madedsi gereğince; Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, birden fazla mahkemenin yetkili olduğunu açıkladıktan sonra seçtiği mahkemeyi bildirmemiştir. Bu nedenle yetki ilk itirazı yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasında; davacılar ...ve ... babası olan müteveffa ...'ın (işleteni) kendisine ait ve davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, eşi ...'ın sevk ve idaresin ... plaka sayılı araç içerisinde yolcu olarak seyir halinde iken ... tarihinde tek taraflı meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği, davacı çocukların da destekten yoksun kalma tazminatı talep ettikleri hususlarında bir anlaşmazlık bulunmamaktadır.

Sorun; davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı işleten (ruhsat sahibi) müteveffa ... söz konusu araçta yolcu olmasına rağmen 3.kişi konumunda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, Zorunlu Trafik Sigortası herhangi bir kaza halinde karşı tarafta oluşabilecek zararları kapsarken kasko, kişinin kendi aracıyla ilgili hasarları karşılar. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ...tarihinde yürürlüğe girmiş olup kaza tarihi olan ... tarihinde bu genel şartlar yürürlüktedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin pek çok içtihadında da açıklandığı üzere.

TTK.nun 1425. maddesine göre, sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları ... tarihinde yürürlüğe girmiş olup yeni Genel Şartların C.10. maddesi ile, 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni Genel Şartların C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan ... tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır. ... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise Genel Şartların A.3. maddesinde “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” Şeklinde ifade edilmiştir.

Genel Şartlar A.6. maddesinin (c ) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde, “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (a) ve (c) bentleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.1. maddesi, A.3. maddesi, A.5. maddesinin (ç) bendi, yine A.6. maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde bir motorlu aracın işletilmesi sırasında destekten yoksun kalınan zararın, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamında olması için şu şartların gerçekleşmesi gerektiği söylenebilir.

a) Talep edilen destek tazminatı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk ve sorumluluk riski çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin olmalıdır. Sigortalının hukuki sorumluluğu olmayan veya sigortalının sorumluluk riski içinde bulunmayan tazminat taleplerinden sigortacının sorumluluğu bulunmayacaktır.

b) Motorlu aracın işletilmesinden dolayı ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir. İşleten ve işletenin sorumlu olduğu şahısların dışında bir üçüncü kişinin ölüm neticesi, destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, poliçede taraf olan işleten (sigortalı) yada işletenin eylemlerinden sorumlu bulunduğu kişilerin ölmesi durumunda ölen kişi, üçüncü kişi sayılmayacağı için desteğinden yoksun kalanların zararından sigortacı sorumlu olmayacaktır.

c) Sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinden sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla desteğin kendi kusurundan kaynaklanan destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacılar ...ve ... babası olan müteveffa ...'ın (işleteni) kendisine ait ve davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, eşi ...'ın sevk ve idaresin ... plaka sayılı araç içerisinde yolcu olarak seyir halinde iken ... tarihinde tek taraflı meydana gelen trafik kazasında vefat ettiği, poliçenin düzenlenme tarihinin de ... tarihinden sonra olduğu anlaşılmaktadır.Genel Şartların "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde;

"destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" teminat kapsamı dışında bırakılmış olup, davacıların desteği müteveffa, aynı zamanda kazanın meydana geldiği aracın işleteni olması nedeniyle, sürücünün kusurlarından da sorumlu olacağından ve olayda 3.kişi konumunda bulunmadığından tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-imzalıdır) HAKİM ... · (E-imzalıdır)