Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/121 K.2021/496

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete karşı davalı tarafça Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile kambiyo senedi çeke dayalı icra takibi ikame edildiğini, takibin kesinleştiğini, çekte ciro silsilesinin kopuk olduğunu, davalının haklı-meşru hamil olmadığını, takibe konu çekin ... tarihinde, dava dışı üçüncü kişi tarafından, takas sistemine verilmek suretiyle ...

Bankası A.Ş. aracılığıyla karşılıksızdır işlemi yaptırıldığını, müvekkilinin karşılıksızdır işlemi yaptıran üçüncü kişi hamile çek bedelini ödeyerek çeki teslim aldığını, müvekkili şirket tarafından çekin teslim alınmasından sonra, çekten dolayı muhatap bankanın sorumluluk bedeli olan ....-TL'yi tahsil etmek için ... 'nin ... Şubesi'ne çeki ibraz ettiğini, muhatap banka ... T.A.Ş. sorumluluk miktarı olan ... TL.'yi ödemek için müvekkil şirkete; ...

Bankası A.Ş.'nin karşılıksızdır kaşesinden sonra, çeki tekrar kaşeleyip imzalatarak çeki tekrar cirolattığını, ... T.A.Ş.'nin ... Sanayi Şubesi; sorumluluğu olan ...

TL.'yi müvekkili şirket yetkilisine ödediğine dair ibareyi müvekkili şirket cirosundan hemen sonra çeke şerh ettiğini, şerhinin hemen altına kaşesini vurarak banka yetkilileri tarafından imzalandığını, dolayısıyla muhatap bankanın kısmi ödeme şerhinden önceki son cironun müvekkili şirkete ait olduğunu, çeki daha sonra cirolamak suretiyle devretmediğini, alacağını da temlik etmediğini, davalı ...'ın muvazaalı işlem yaptığını, karşılıksız çıkan çekin borcunu ödeyen müvekkili şirketin, haklı-meşru hamil olarak çekteki müteselsil borçlulardan alacağını talep ettiğini, alacağının ...

TL.'sinin borçlulardan ... tarafından ... tarihinde müvekkilin ... AŞ.'de bulunan hesabına yatırdığını, müvekkil şirket ile borçlu ...'ın, karşılıksız kalan takip konusu çek borcunun nasın ödeneceği konusunda ... tarihli protokol imzalamak suretiyle anlaştıklarını, ...

TL.'den sonra kalan bakiye borcu için başkaca kambiyo senetlerini müvekkili şirkete verdiğini, ve takip konusu çeki müvekkilden teslim aldığını, takip konusu çekin tesliminden önce çek üzerindeki müvekkili şirket cirosunun çizilerek verildiğini, dolayısıyla cironun iptal edildiğini, ...'ın ... tarihli protokol gereği müvekkiline vermiş olduğu kambiyo senetleri de karşılıksız çıkınca borçlu ...'a karşı üç ayrı icra takibi açıldığını (Antalya ...

İcra Müdürlüğünün ... ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyaları), davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, borçlu olmadıklarının tespitiyle, takip konusu çekin iptaline, İİK.nun 72/5. maddesi gereği davalının takip konusu alacağın % 20'sinden aşağı olmak kaydıyla tazminat ödemeye mahkum edilmesine, İİK.nun 72/3. maddesi gereğince % 15 teminatla ihtiyati tedbir kararı verilerek hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; davaya konu çekte ciro silsilesinin hukuken düzgün olduğunu, davacı şirketin çekteki cirantalardan biri olması nedeniyle tüm diğer cirantalar gibi başlatılan icra takibinde borçlu sıfatıyla yer aldığını, çekteki lehtar şirket tarafından çekin beyaz ciro ile cirolandığını ve akabinde .... Ltd.

Şti tarafından yine beyaz ciro ile cirolanarak ...'a teslim edildiğini, daha sonra da ... - ... tarafından çekin yine beyaz ciro ile cirolanarak davacı şirkete geçtiğini, bundan sonra davacı şirketinde çeki beyaz ciro ile cirolayıp dava dışı 3. kişiye çeki teslim etiğini, bu kişi tarafından çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığını, çekte çekin arka yüzünde bulunan davacı şirketin ilk cirosunun üzerinin önce çizilmiş olduğunu ancak sonrasında çizilen imzanın haricinde şirket kaşesinin sağ kısmına davacı şirketin yetkili ismi tarafından çekin cirolamak amacıyla yeni bir imza daha atıldığının görüldüğünü,

buradan çekte davacı şirketin hali hazırda geçerli bir cirosunun bulunduğunun anlaşıldığını, davacı şirket tarafından çekteki muhatap bankanın sorumluluk bedeli tahsil edildikten sonra çekin ...'a teslim edilmiş ve davacının iddiasına göre çekin bedelinin ... tarafından davacı şirkete ödenmesi konusunda anlaşıldığını, bu aşamada ...'ın elinde bulunan çekteki son cironun beyaz ciro olduğunu, ...'ın burada müvekkili ile arasındaki kişisel hukuki ilişkilerden ötürü elindeki çeki müvekkiline teslim ettiğini, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını,

müvekkilinin de son ciro beyaz ciro olduğu için kendisi cirolamadan bile icraya koyabileceği çeki beyaz ciro ile ciroladıktan sonra kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasıyla tüm cirantalara karşı icra takibine koyduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; takip ve dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/3.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.

2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile ... tarihinde (dayanak ...'a Ait ... Seri Nolu Çekin Karşılıksız Kalan Ödenmemiş Kısmı) ....-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında çekin sahte olmadığı, imzaların geçersiz olduğu yönünde bir itiraz yoktur.

Çözümlenmesi gereken sorun, söz konusu çek nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.

Dava ve takip konusu çekin Keşidecisi ... ...Ltd.Şti., lehdarı ... Ltd.Şti. Olduğu, ciro yoluyla ...... Ltd.Şti.ne devredildiği, ondan da ...'a ciro edildiği, onun tarafından davacıya ciro edildiği, davacı tarafından ... Bankasına ... tarihinde ibraz edilerek karşılıksızdır işlemi yaptırıldığı, daha sonra da (...'ın ... tarihli cevabi müzekkerelerine göre) ... tarihinde davacı tarafından ... şubesine tekrar ibraz edilerek banka sorumluluk miktarının tahsil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu aşamadan sonra en son ...'ın çek sorumluluğunu ödediğine dair kaşenin altında davalının cirosunun bulunduğu gözlenmektedir. Banka kaşesinden sonra davacının cirosu yoktur. O halde sorunun çözümünde çekin beyaz ciro hükümlerinin mi yoksa alacağın temliki hükümlerinin mi uygulanması gerektiği önem arz etmektedir.

Benzer bir olayda Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 01/11/2018 tarih ve 2016/19658 E. 2018/5423 K.sayılı ilamında ; çek davacı tarafından bankaya ibraz edilmiş ise ibrazdan sonraki ciroların TTK'nın 793. maddesi uyarınca alacağın temliki hükümlerine tabi olduğuna, davalı tarafından alacağın temlikinin yazılı belge ile ispatlanması gerektiğine, ispatlanamadığı takdirde yetkili hamil sayılamayacağına hükmetmiştir.

Davalı taraf dava ve takip konusu çeki alacağın temliki hükümlerine elinde bulundurduğunu yazılı bir belge ile ispatlayamamıştır. Yetkili hamil konumunda eğildir. Bu nedenle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-imzalıdır) HAKİM ... · (E-imzalıdır)