Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/735 K.2023/595

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi ... IBAN nolu Hesabına Ait ... seri nolu, ... vade tarihli, ...-TL Bedelli çeki ... adına keşide ettiğini ve kendisine teslim ettiğini, akabinde ... tarihinde davalı ... Şirketi tarafından müvekkili ile iletişime geçildiğini ve çek hakkında teyit istenildiğini, müvekkilinin çeki kontrol ettiğinde lehtar olarak belirtilen ismin üzerinin çizildiğini, lehtar olarak davalı ...

Şti. şirketinin yazıldığını ve bu düzeltme işlemi ile ilgili olarak da müvekkili adına imzalama işlemi yapıldığını gördüğünü, bu işlemin müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin davalılara karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davalı ... adına çek keşide etmediğini, müvekkili şirketin davalılar ile dava konusu çeki imzalamasını gerektirir hiçbir ticari ya da harici ilişkisinin söz konusu olmadığını, bu hususta Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu,

dava konusu çekin bankalara sorulduğu bilgisini öğrendiklerini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak Öncelikle teminatsız olarak veya müvekkilinin ekonomik imkanlarının yetersiz olması sebeplerinden ötürü uygun görülecek bir miktarla İİK Madde 72 uyarınca ... Bankası ... Şubesi ... IBAN Numaralı Hesaba Ait ... Çek Seri Numaralı ... Vade Tarihli ...

TL Bedelli çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, dava konusu çek hakkında ödemeden men yasağı kararı verilerek ilgili bankasına müzekkere yazılmasına, ... Bankası ... Şubesi ... IBAN Numaralı Hesaba Ait ... Çek Seri Numaralı ...

Vade Tarihli ...-TL Bedelli Çek hakkında müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... şirket vekili süresinden sonra ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkilİ şirketİN davaya konu çeki temlik alırken keşideci ile iletişime geçtiğini ve çekin kendisi tarafından ...

Şti'ne keşide edildiğini yazılı olarak whatsapp üzerinden doğruladığını, kendisine whatsapp üzerinden yazılı olarak çek görüntüsü atıldığını ve teyit istenildiğini, davacı tarafın bu teyit mesajın doğrular anlamda cevapladığını, davacının davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat yükünü yerine getirmediğini, davalı ... Şti. tarafından davacı keşideciye ... tarihinde fatura kesildiğini ve davacı tarafından işbu faturaya itiraz edilmediğini, davalı ...

ŞTİ.'nin yapılan işe karşılık davacı taraf adına ...

TL bedelli fatura kestiğini, kötüniyet tazminatı talebinin dayanağının olmadığını, çekin müvekkili şirkete temlik cirosu ile devir edildiğini, müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu belirterek davacı yanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, davacı aleyhine icra inkâr tazminatına ve para cezasına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şti. davaya yanıt vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından çek sureti, davalı ... vekili tarafından çek suretleri, çekin teyitine dair mesajı gösterir ekran görüntüsü delil olarak sunulmuş, Mahkememizce savcılık dosyası getirtilmiş tüm deliller toplanmıştır.

Dava, çekin lehtar kısmında davacı keşidecinin bilgisi ve rızası dışında değişiklik yapıldığı, değişiklikten sonra keşideci adına atılı paraf imzasının keşideciye ait olmadığı ve davalılarla keşideci davacı arasında ticari ilişki olmadığı iddialarına dayalı lehtar şirket ile hamil ... şirketine açılmış menfi tespit davasıdır.

Dava açılırken dava değeri sehven ...-TL gösterilerek harç bunun üzerinden alınmış olup, mahkememizce verilen ara karar üzerine ...-TL dava değeri üzerinden eksik harç, davacı vekilince yatırılmıştır.

Konuya ilişkin Antalya CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyasında konunun hukuki mahiyette olduğu gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği, herhangi bir bilirkişi raporu alınmadığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesine ekli dava konusu ... keşide tarihli, ...-TL bedelli çekin incelenmesinde keşidecisinin davacı, lehtarının ... olduğu görülmüştür. Mahkememizce lehtar kısmı değiştirildiği söylenen çekin son halini sunması için taraflara süre verilmiş, davalı taraf herhangi bir şey sunmamış, davacı vekili ise çekin değişiklikten önceki halini tekrar sunmuştur.

TTK'nın 780. Maddesinde çekte bulunması zorunlu unsurlar belirtilmiş olup, lehtar, bu unsurlarından biri değildir. Aynı yasanın 785/3. maddesinde kimin lehine düzenlendiği gösterilmemiş olan bir çekin hamiline yazılı çek hükmünde olduğu belirtilmiştir. Bu madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, lehtar çekte zorunlu unsur olmayıp, lehtar kısmı boş olan çek dahi kambiyo vasfı hükmündedir. Bu haliyle imzasını inkar etmeyen keşideci her halükarda çekten sorumludur.

Somut olayda da davacı keşideci, keşideci kısmında adına atılı imzayı inkar etmemiş, çeki ödediğini de savunmamıştır. Lehtar isminin değiştirilmesi, davacının sorumluluğunu ortadan kaldıran veya çekin kambiyo vasfını etkileyen bir husus değildir. Lehtar isminin değiştirilmesi ancak önceki lehtarın hakkına halel getirecek bir durum olup buna ilişkin herhangi bir talepte bulunma veya çek istirdatına ilişkin dava açma hakkı lehtar olduğunu iddia edene aittir.

Dava konusu çekte lehtar görünen ..., soruşturma ifadesinde sonradan lehtar olarak ismi yazıldığı iddia edilen ... Şti.'nin sahibi olduğunu belirtmiştir. Neticeten davacı, keşideci sıfatıyla çekin görünürde yetkili hamiline karşı sorumlu olup, ödeme yaparak ve çek aslını geri alarak çek borcundan kurtulabilir. Eldeki dava için hukuki yararı yoktur. Bu nedenle dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-imzalıdır) Hakim ... · (E-imzalıdır)