Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/178 K.2024/799

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalıdan ... tarihli proformo faturada belirtilen ... %30' u peşin ödenmek suretiyle müvekkilinin satın al-ması konusunda anlaşmaya varıldığını, davalı tarafında onayı ile bu malın bedelinin %30' una denk gelen ... DOLARI yerine ...

DOLAR gönderildiğini, bu ödemeye rağmen davalının malı teslim etmediği, bu yüzden müvekkilinin de kalan ödemeleri yapmadığı dava-lının müvekkili ile iletişimi kestiğini, müvekkilinin eksik ödeme yaptığı iddiası ile kusurlu olmadığını iddia etmesinin doğru olmadığını, sözleşmenin feshedildiğini davalıya ifayı yerine getirmek üzere süre verilmesi gerekmediğini, müvekkilinin davalıya temerrüte düşmüş olma-sı sebebi ile borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini bildirdi-ğini, ...

USD' nin müvekkiline iade edilmediğini belirterek ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan ödenen ...-USD' nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı dava dilekçesi ekine davalı tarafından düzenlenen ... tarihli proforma faturayı sunmuş incelendiğinde fatura bedelinin ... DOLAR olduğu görülmüş, taraf-lar arasındaki ... yazışmalarının eklendiği görülmüş, davacının ... tarihli ... DOLAR'ın 3 gün içinde ödenmesini talep ettiği ihtarname örneği, bu ihtarname üzerine davalının ... tarihli kalan bakiyeyi ödemesi, kendisinin teslimata hazır olduğu açıklamasını içeren ihtarname çektiği görülmüştür.

Davalı cevap dilekçesinde özetle: Davacı ile müvekkili arasında proforma faturada belirtilen malın bedelinin %30' unun peşin geri kalanının ürün tesliminde ödenmesi konusun-da anlaşmaya varıldığını, davacının bu anlaşma gereğince ödemesi gereken ... ABD DOLAR' ının ... DOLAR' ını bu anlaşmadan 35 gün sonra ... tarihinde yatır-dığını, kalan ...

ABD DOLAR'ını yatırmadığı, buna rağmen müvekkilinin davacının istediği ... ithalatını sağlamak üzere ...'da bulunan üretici firmaya ... tari-hinde sipariş verdiğini, kalan ...

ABD DOLAR'ı müvekkiline ödenmediği halde müvekkili tarafından istenilen ... kesiminin yaptırıldığını, cila işlemlerinin bitirildiğini bundan sonra fotoğrafların davacı tarafa gönderildiğini, davacının da bunu beğendiğini, bu ... müvekkili tarafından hazırlandığı halde davacının ... tarihli ihtarname ile ödediği ...

ABD DOLAR' ının iadesini talep ettiği, müvekkilinin ise bakiye peşinatın ödenmediği buna rağmen ... hazır hale getirildiğini, kalan bakiyenin 7 gün içinde yatırılmasını, 30 gün içinde de ... teslim alınması, teslim ile birlikte kalan ...

DOLAR' ın ödenmesini, kesilen ... alınmamasından kaynaklanan zararın tazmini yo-luna başvurulacağını belirttiklerini, bu ... özel bir seri olup her yerde kullanımının mümkün olmadığını, sipariş üzerine özel yapıldığını davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesinden dolayı müvekkilinin davacının istediği ... ABD DOLAR'ndan daha fazla olduğunu müvekkilinin ... siparişi geçilen firmaya ... tarihinde ...

ABD DOLAR'ı ödeme yaptığını belirterek davanın reddine karar verilme-sini talep etmiştir.

Tarafların dayanağı olan ... görüşmeleri incelendiğinde.

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin ... tarihinde başladığı ... proforma faturanın bilgilerinin gön-derildiği, ... tarihinde alış verişe konu ... bloklarının fotoğraflarının gönderil-diği, davacının ... tarihli yazışmasının, ... tarihli yazışmasının ...'a kadar cevapsız bırakıldığı, bu tarihte hesap numaralarının bildirildiği, ihtilaf konusu olma- yacak şekilde ... tarihinde davacının ...-DOLAR yatırdığı, ... ile ... tarihleri arasında davacının mesajlarının cevapsız kaldığı, ...'da mal cinsinin belirtildiği ... fotoğraflarının davalı tarafından gönderildiği,

gönderilen fotoğ-rafları davacının kabul ettiği, ... tarihli davacı gönderisinin ... tarihinde fo-toğraflarının gönderilerek cevaplandığı, davacının ... tarihli gönderisine ... tarihinde fotoğraflarını göndererek cevap verdiği, ... tarihinde davacının davalıyı aradığı ve kendisine ulaşamadığı yönünde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Buna göre davacı ... tarihinde kendisine herhangi bir geri dönüş olmadığını belirterek ...-DOLAR' ın iadesini istediği görülmüştür. Davalının zarar iddiasının ispatı açısından dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, davalı def-terlerinin kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, davalı defterlerine göre ...-DOLAR kar-şılığı, ...-TL ... tarihinde ödeme yaptığının görüldüğü ek rapora göre de bu alışverişin fiilen gerçekleşmemesinden davalının zararının ...-TL yani ...- ABD DOLAR' ı olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizin ... Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile, "Davanın reddine," şeklinde karar verildiği, davacı vekili tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine dosyayı istinaf yolu ile inceleyen Antalya BAM ... Hukuk Daire'sinin ... Tarih ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile"...

Davacı, davalı ile yurtdışından getirtilecek ... alımı konusunda ... tarihinde anlaştığını, ancak akdin yerine getirilmediği beyanla davalıya gönderdiği ... tarihli ihtarname ile ödemiş olduğu ... $'ın ödenmesini talep etmiştir. Davalı bu ihtara verdiği ... tarihli cevapta ise özetle, faturada mutabık kalınan %30'luk kısma denk gelen ... ABD dolarının 35 gün sonra ... tarihinde yatırıldığı, bakiye ...

ABD dolarının ödenmesinin talep edildiği, davacının yükümlülüğü yerine getirmediği, ... teslime hazır şekilde bekletildiği ihtar edilmiştir. ...'dan getirtilecek ... hangi tarihte teslim edileceğine ve koşullarına ilişkin yazılı sözleşme bulunmamaktadır. Davacının talebi, sözleşmenin feshi nedeniyle menfi zararın tahsiline ilişkindir. (TBK.125) Sözleşmenin haklı nedenle feshi halinde davacı uğramış olduğu menfi zararını aynen talep edebilecektir.

Cevap dilekçesinde ileri sürülen hususların mahsup talebi niteliğinde de olduğu anlaşılmakla, sözleşmenin haksız feshi halinde ise, davalının uğramış olduğu zararın mahsubu sonucunda bakiye alacağı kalması halinde bu alacağı talep edebilecektir. Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken husus, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediğidir.

Yurtdışından getirtilecek ... hangi tarihte teslim edileceği ile sözleşmenin şartlarına ilişkin proforma fatura dışında yazılı belge bulunmaması, dayanılan proforma faturanın ... tarihli olup, ... USD ödemenin ... tarihinde yapılmış olması, bilirkişi raporuna göre bu ödemeden sonra davalı şirket tarafından satıcı firmaya ... $ tutarında ödeme yapıldığının tespiti, satıcı firmaya ... tarihinde sipariş verildiğinin savunulması,

akdin ifası için TBK 123.maddesine göre süre verilerek ihtarda bulunulmaması ve doğrudan ihtarname ile akdin feshedilmesi de dikkate alındığında, konusunda uzman bir maden mühendisi, ithalat ihracat ve gümrük işlemleri konusunda bir bilirkişi ile tazminat ve hesap konusunda uzman bir bilirkişi olmak üzere 3 kişilik bilirkişi kurulundan iddia ve savunmalar ile dosyadaki deliller değerlendirilerek yurtdışına siparişi verilen ... hangi süre içerisinde davalıya teslim edilebileceği, anlaşma tarihinden davacının akdi ihtarname ile feshettiği tarihe kadar geçen sürede sipariş edilen ... davacıya teslim edilip edilemeyeceği,

geçen sürenin makul olup olmadığı da değerlendirilerek feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı tespit edilerek sonucuna göre yargılamaya devamla açıklanan ilkelere göre davacının alacak talebi ile ilgili esas hakkında karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir..."şeklinde kaldırılmasına karar verilerek mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce Antalya BAM ... Hukuk Dairesi'nin kararı gereğince uzman bir maden mühendisi, ithalat ihracat ve gümrük işlemleri konusunda bir bilirkişi ile tazminat ve hesap konusunda uzman bir bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda, Maden Mühendisliği yönünden değerlendirmede;

davacı ile davalı şirket ... tarihli ... numaralı proforma faturada belirtilen "..." (... cm kalınlığında en düşük ebat ... cmx... cm olmak üzere cilalı kenarları muntazam ebatlanış ...) alımı konusunda anlaştıklarını,1 konteyner cilalı ... fabrikada ne kadar zamanda hazırlanabileceği konusunda piyasada kullanılan genel ... makinaları baz alınarak yapılan hesap da 20,5 tonluk bir ...

1 konteyner ( Ort. ...-... m2) cilalı ebatlanmış plaka üretimi için 6 vardiya ( 45 saat) yani fabrikanın çalışma sistemine bağlı olmak üzere 1 hafta da hazırlanabileceğini, Gümrük Mevzuatı açısından; ... tarih, ... numaralı proformaya ödeme dekontu, ... adına ... tarafından düzenlenmiş ... tarihli, ... numaralı ... $ toplam tutarlı proforma fatura, ... tarihli ihtarname (Mal teslimi yapılmadığı için ... $” ın 3 gün içinde geri iadesi konusunda), davalı tarafından ... tarihli, ihtarnameye ve dava dosyasına verilen cevabı yazı (Davacının ısrarları üzerine ...'daki üretici fabrikaya ... tarihinde sipariş ettiği, ödenmesi gereken ...

Amerikan doları eksik ödemenin yapılmadığı, davacının proforma faturaya istinaden yükümlülüklerini yerine getirmediği, istenilen ... kesimi yapılarak cila işlemleri bitirildiği, fotoğrafları davacıya gönderildiği, ödenmesi gerekenden eksik kalan ... $ ödenmezse teslimatın yapılmayacağı gibi ithalat ve kesilen ... atıl vaziyette kalmasından dolayı oluşacak zararında tazmini için tüm yasal yollara başvurulacağı bildirilmiştir.) dosyada mevcut ... tarihli mali bilirkişi raporu ile,

davalı şirketin ticari defterleri ve dosya kapsamından davacının şikayet ettiği malların davalı tarafından temin edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge olmadığı belirlendiğini, gümrük mevzuatı açısından ithalata konu eşyanın alıcıya teslimi konusunda belirlenmiş bir süre olmadığını, eşyanın gümrüğe sunulması üzerine gümrük beyannamesi düzenlenerek ithalat işlemi gerçekleştirildiğini, dolayısıyla yurtdışından siparişi verilen ... hangi süre içerisinde davalıya teslim edilebileceği,

anlaşma tarihinden davacının ihtarname ile akdi feshettiği tarihe kadar geçen sürede sipariş edilen ... davacıya teslim edilip edilemeyeceği ve geçen sürenin makul olup olmadığı, feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususlarında gümrük mevzuatı açısından bir değerlendirme yapılamayacağını, feshin haklı olup olmadığına ilişkin, taraflar arasında ... tarihinde proforma fatura düzenlendiği, davacının ... tarihinde davalıya ...-USD ödeme yaptığı, davacının ... tarihinde yani ödemeden yaklaşık 3 ay sonra paranın iadesini talep ettiği, bilirkişi heyetinden maden mühendisi üyenin değerlendirmesi gereği, proforma fatura konusu malın.

20,5 tonluk bir ...

1 konteyner (Ort ...-... m2) cilalı ebatlanmış plaka üretimi için 6 vardiya (45 saat) yani fabrikanın çalışma sistemine bağlı olmak üzere 1 hafta da hazırlanabileceği yönünde görüş bildirdiği, Gümrük Müşavirliği yönünden yapılan değerlendirmede ise yurtdışından siparişi verilen ... hangi süre içerisinde davalıya teslim edilebileceğine ilişkin gümrük mevzuatı açısından bir değerlendirme yapılamayacağı yönünde görüş bildirildiği, taraflar arasında mesaj yazıları incelendiğinde en son ... tarihin davalı adına davacı çalışanına fotoğraf gönderildiği, o tarihten sonra davalı adına cevap verilmediği,

... tarihli davacının mesajında teslimin söz verilen sürenden 3 gün gecikt ancak cevap verilmediği, son cevap fotoğrafından yaklaşık 2 ay sonra ihtarname ile para iadesi istediği, teknik bilirkişi üyelerce üretimin 1 haftada tamamlanabileceği ancak siparişin teslimi yönünden gümrük işlemleri dikkate alınarak süre tespitinin yapılamadığı, bu nedenle feshin haklı olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu, feshin haklı olduğunun kabulü halinde davalının iadesi talep edilen ...

USD 'yi davacıya ödemesi gerekeceğini bildirmiştir.

Mahkememizce davacı ve davalı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, ... tarihli raporda, ön ödemenin sevkıyattan önce yapılacağı ve sevkıyattan önce tek tek her ürünün fotoğrafının gönderileceği, minimum ... ölçülerinin ...X... olacağının kararlaştırıldığı, davacının mesajlarına ... tarihinden itibaren cevap alamadığı, sadece tek blokun fotoğrafının atıldığı, daha sonra atılan cilalı ürün fotoğraflarının bulunduğu, ölçü konusunda davacının sorusuna cevap verilmediği, davalının davacıya ürünlerin sevkıyata olduğuna dair bildirimde bulunmadığı,

zira davacının sevkıyattan önce ödemeyi yapacağının kararlaştırıldığı, davacının ürünlerin sevkıyata hazır olup olmadığını bildirimsiz bilebilme imkanının bulunup bulunmadığı ve buna göre de sözleşmeyi haklı nedenle feshedip etmediği hususunda takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Davacı, davalı ile yurtdışından getirtilecek ... alımı konusunda ... tarihinde anlaştığını, ancak akdin yerine getirilmediği beyanla davalıya gönderdiği ... tarihli ihtarname ile ödemiş olduğu ... USD ödenmesini talep ettiği ve bu hususta alacak davası açtığı, davalı davacının ihtarına verdiği ... tarihli cevapta ise, faturada mutabık kalınan %30'luk kısma denk gelen ...

ABD dolarının 35 gün sonra ... tarihinde yatırıldığı, bakiye ... ABD dolarının ödenmesinin talep edildiği, davacının yükümlülüğü yerine getirmediği, ... teslime hazır şekilde bekletildiği ihtar edilmiştir.Taraflar arasında ...'dan getirtilecek ... hangi tarihte teslim edileceğine ve koşullarına ilişkin yazılı sözleşme bulunmamaktadır.Taraflar arasında davacının davalıdan ...

ABD doları eden malın bedelinin %30' unun davacı tarafından peşin olarak, kalanının malın tesliminde ödenmesi karşılığı davalının ...'dan temin edeceği malı davacıya tesliminde de kalanının ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığı ihtilaf konusu değildir. Davacının talebi, sözleşmenin feshi nedeniyle menfi zararın tahsiline ilişkindir. (TBK.125) Sözleşmenin haklı nedenle feshi halinde davacı uğramış olduğu menfi zararını aynen talep edebilecektir.

BAM kararı sonrası aldırılan bilirkişi heyet kök ve ek raporunda, proforma fatura konusu malın, 20,5 tonluk bir ...

1 konteyner cilalı ebatlanmış plaka üretimi için 6 vardiya (45 saat) yani fabrikanın çalışma sistemine bağlı olmak üzere 1 hafta da hazırlanabileceği, yurtdışından siparişi verilen ... hangi süre içerisinde davalıya teslim edilebileceğine ilişkin gümrük mevzuatı açısından bir değerlendirme yapılamayacağı ancak, taraflar arasında mesaj yazıları incelendiğinde en son ... tarihin davalı adına davacı çalışanına fotoğraf gönderildiği, o tarihten sonra davalı adına cevap verilmediği, ... tarihli davacının mesajında teslimin söz verilen süreden 3 gün geciktiğinin bildirildiğini, ancak cevap verilmediği,

son cevap fotoğrafından yaklaşık 2 ay sonra ihtarname ile para iadesi istediği, ön ödemenin sevkıyattan önce yapılacağı ve sevkıyattan önce tek tek her ürünün fotoğrafının gönderileceği, minimum ... ölçülerinin ...X... olacağının kararlaştırıldığı, davacının mesajlarına ... tarihinden itibaren cevap alamadığı, sadece tek blokun fotoğrafının atıldığı, daha sonra atılan cilalı ürün fotoğraflarının bulunduğu, ölçü konusunda davacının sorusuna cevap verilmediği, davalının davacıya ürünlerin sevkıyata hazır olduğuna dair bildirimde bulunmadığı, davacının sevkıyattan önce ödemeyi yapacağının kararlaştırıldığı,

davacının ürünlerin sevkiyata hazır olup olmadığını bildirimsiz bilebilme imkanının bulunmadığının belirtildiği, bu nedenlerle siparişe konu ... fabrikada bir haftalık süre içerisinde hazırlanabileceği ve bu sürede de davalıya teslim edilebileceği, anlaşma tarihinden davacının akdi ihtarname ile feshettiği tarihe kadar sipariş edilen ... davacıya teslim edilebilecekken teslim edilmediği, geçen sürenin makul süre olmadığından davacının BK 123 maddesi gereği davalıya süre vermesi gerekmediği, sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak feshedildiği ,haklı fesih nedeniyle davacının ödediği ...

USD 'yi davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır