Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/239 K.2025/449

Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in ... Şubesi ... Seri Nolu ... tarihli ... TL bedelli çekin zilyedi olduğunu, çekin kaybedildiğini, işbu nedenle müvekkili tarafından şikayette bulunulduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi için Antalya ...

Asiye Ticaret Mahkemesi .../... E dosya ile dava açtıklarını, davaya konu çekin hamilinin ... olduğunu, aleyhine istirdat davası açmak üzere taraflarına 2 haftalık kesin süre verildiğini, dava konusu senetin davalının elinde olduğunu, yargılama giderlerini, vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini ve davanın kabulü ile dava konusu edilen ... Şubesi ... Seri Nolu ... tarihli ...

TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını ve ayrıca müvekkilinin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, ancak davacı tarafın izah edilen hiçbir unsuru ispatlayamadığını, davacı tarafın çekin kaybolduğuna ilişkin şikayetinde çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatlayamayacağını, davacı tarafın delil yaratma gayesi ile kötü niyetli bir şekilde borçtan kurtulmayı amaçlamakta olduğunu, ayrıca çekte ciro silsilesinin bulunduğunu, işbu nedenle müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu,

bu nedenlerle yargılama giderlerini, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından çekin ön yüzünün fotokopisi, şikayet ifade tutanağı, dosyaya delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyası, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyası, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyaları mahkememiz dosyasına getirtilmiş ve tüm deliller toplanılmıştır.

Dava, TTK'nın 792 maddesi uyarınca açılmış çek istirdatı davasıdır.

Dava konusu ... tarihli ...-TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin ..., lehtarının davacı ... olup, çekin sırası ile ciro yoluyla ...'den ...'ye, ...'den ...'e, ...'den de davalı ...'a ve ...'tan ...'a geçtiği görülmektedir.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı alacaklı ... vekili tarafından borçlular ..., ..., ... ve ... aleyhine ... günlü ... seri nolu ... TL bedelli çek dayanak gösterilerek, ...-TL asıl alacak ve ...-TL faiz miktarı olmak üzere toplam ...-TL alacağın tahsili amacıyla örnek no; 10 olan ödeme emri ile kambiyo icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının çekin arkasındaki imzasının taklit edilmek sureti ile cirolandığını ve kötü niyetle bankaya ibraz edildiğini ve icra takibine konu edildiğini, çek arkasındaki ... adı altındaki imzanın davacıya ait olmadığını, davacının karşı tarafa borcunun bulunmadığını ileri sürerek; ödeme emrinin ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, mahkemece imzaya itirazının kabulüne, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasından yapılan takibin davacı borçlu yönünden İİK'nın 170/3 maddesi gereğince durdurulmasına, davacının tazminat talebinin reddine, para cezası verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı davaya konu çeki kaybettiğini belirterek Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açmıştır. Bu dava devam ederken davalı çeke dayalı olarak keşideci ve cirantalara karşı Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişmiştir. Davacı taraf çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, yetkili hamilin kendisi olduğunu belirterek eldeki istirdat davasını açmıştır. Davalı da çekte ciro silsilesinin bulunduğunu, bu nedenle iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu belirtmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23/12/2014 tarih ve 2014/10768 E. 2014/20288 K.sayılı kararı ile benzer içtihatlarında da işaret ettiği üzere; Dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesi tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Anılan yasa maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmü âmirdir.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Gelinen aşamada çekteki ciro silsilesi düzgün olup çekin davacı lehtarın bilgi ve rızası dışında elinden çıksa bile davalının iktisap anında bunu bildiği veya bilmesi gerektiği ile ilgili ortaya atılmış bir iddianın dahi bulunmadığı,

davacının dava dilekçesinde davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli olduğuna dair herhangi bir iddia ortaya atmadığı gibi herhangi bir soruşturma numarası da bildirmediği dolayısıyla davacı bu hususu iddia ve ispat edemediğinden çekin de davacının rızası dışında elinden çıkıp çıkmadığının araştırılmasının hükmü etkiler bir yönünün bulunmadığı anlaşılmakla bu yönde bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın salt davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli olduğu hususu iddia ve ispat edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır