Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/472 K.2025/269

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle Müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında ... tarihli sözleşme gereği ... üretim ve paketleme işlerinde kullanılacak bir takım makine/alet alım satımı hususunda anlaşma yapıldığını, ancak davalının sözleşmede belirtilen aletlerin teslim ve kurulum yükümlülüğünü sözleşmede belirlenen 60 iş günü içerisinde yerine getirmediğini ve temerrüte düştüğünü, davalının sözleşmede belirlenen süre içerisinde teslim ve kurulum yapmadığından müvekkili şirketin faaliyete geçmesi geciktiğini,

davalının müvekkilinin hem üretim sözü verilen şirketler ile hem de talaş alıp depolamak üzere anlaşılmış olan şirketler ile problemler yaşamasına neden olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin maddi kazanç kaybı ortaya çıktığını, davalıya teslim borcunu zamanında yerine getirmediğini bildirir Antalya ...

Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameler gönderildiğini, davalının temerrüte düştükten sonra teslim borcu altına girmiş olduğu makinelerin bir kısmını teslim ettiğini, ancak davalının teslim ettiği ürünlerin ayıplı çıktığını, çalışır vaziyete getirilemediğini, davalı tarafça yapılan kurulum aşamasında dahi parçaları kırılmaya başladığını, her ne kadar davalı kırılan parçaların yenisini getireceğini iddia etmişse de getirilen parçalar da yine makinelere uygun şekilde olmadığından makinelerin çalışır duruma gelmediğini,

davalıya gecikme neticesinde artık yapılan anlaşmadan dönülmek istendiği ve müvekkili şirkete teslim edilen bir kısım makinelerin ayıplı olması nedeniyle davalıya teslim edilmeye hazır olunduğu, müvekkili şirket tarafından davalıya yapılan ödemelerin (... TL) bildirilen iban numarasına en kısa sürede gönderilmesini bildirir Antalya ...

Noterliği ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ancak gönderilen ihtarnamelere rağmen davalının ayıplı ürünlerini teslim almadığını, müvekkili şirkete ücret iadesi de yapmadığını, müvekkili firmanın bu süreçte ticari faaliyet yürütemediğini ve taahhütlerini ifa edemediğini, hem ticari zararı olduğunu hem de itibar kaybettiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.

İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte ve dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, müvekkili firmaya teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu ve çalışmadığı belirlendiğini, davanın kabulü ile müvekkili firmaya verilen ayıplı ürünlerin iadesi ile bedelinin ticari avans faizi ile birlikte tazmin edilmesine, müvekkili firmanın bu süreçte doğan zararının ticari avans faizi ile birlikte tazmin edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile birlikte avukatlık ücretlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle Davacının taleplerine gerekçe olarak sunduğu sebeplerin tamamen asılsız iddialar olduğunu, taleplerinin hukuki dayanağı bulunmadığını, aslında karşı tarafın iş bu davayı piyasada ... fiyatlarının aşırı derecede düşmesi sebebiyle yüksek karlılığın artık bulunmaması,

davacı firma sahiplerinin yurt dışında ikamet ediyor olmaları sebebiyle tesisle ilgilenememeleri/çalıştırmamaları ve en önemlisi de tesisi tamamen kapatma kararı almış olmaları sebebiyle hem almış oldukları makinaları iade ederek güncel bedelini iade almak hem de müvekkili şirkete mevcut bulunan borçlarından kurtulmak amacıyla iş bu kötü niyetli davayı ikame ettiklerini, davacı taraf ile karşılıklı yapılan görüşmeler uyarınca belirlenmiş olan ... üretim tesisi makina ve ekipman alımına ilişkin olarak müvekkili şirketin kendi üzerine düşen yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiğini,

davacı tarafından gönderilmiş olan ihtarnamelerde her ne kadar makinelerin bir kısmının teslim edilmediği, kurulumlarının yapılmadığı, 60 iş günlük sürede teslim ve kurulumun taahhüt edildiği iddia edilmekte ise de bu iddiaların kesinlikle doğru olmadığını, davacı tarafın ihtarnamesine cevap ve karşı ihtarları için müvekkili şirket tarafından ... ...

Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi davacı şirkete gönderildiğini, davacı tarafa teslimi yapılan makina ve ekipmanların tamamının eksiksiz ve sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini, davacı tarafın yer teslimi, ödeme durumu vb. etkenler kapsamında bu iş için öngörülen makul süre içerisinde makina ve ekipmanların teslimi ve kurulumları gerçekleştiğini, davacı tarafın müvekkili şirketten almış olduğu makinalara ilişkin kurulum sonrasında en ufak bir şikayette bulunmadığını, davacının kanunen belirlenen süreden sonra ihtarname göndererek iş bu kötü niyetli davayı ikame ettiğini,

davacı tarafından makina ve ekipmanlar teslim alınmış olmasına rağmen TTK kapsamında süresi içerisinde yapılmış bir ayıp ihbarı bulunmadığını, 6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcının 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiğini, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa bu 2 ve 8 günlük süre içinde durumu satıcıya ihbarla yükümlü olduğunu,

davacı tarafın dilekçesinde beyan ve iddia etmekte olduğu bu olgulardan içeriklerini kabul etmemekle birlikte taraflarına göndermiş oldukları ihtarnameler dışında hiçbirinin gerçek olmadığını, kurulum aşamasında parçaların kırılmaya başlaması, makinalerin ikinci el olduğu, paketleme makinasının motorunun olmaması, pres makinasına ait diskin ... bey tarafından kırılması vs. iddiların tamamının gerçek dışı olduğunu, soyut beyan ve iddialardan ibaret olduğunu, davacı tarafça Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

D.İş sayılı dosyası aracılığı ile yaptırılan delil tespitine yönelik yapılan incelemeyi ve hazırlanan birlirkişi raporuna da kabul etmediklerini, söz konusu bilirkişi raporunun denetime elverişli olmamakla birlikte ... tarihinden yapılan keşif esnasında değil de ... tarihinde bilirkişi tarafından haricen yapılan inceleme neticesinde rapor hazırlanmış olması sebebiyle bilirkişinin ve raporun objektifliği hususunda tereddütler barındırdığını, bu sebeplerle raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

ayrıca davacı tarafın hukuki sürecin en başından bu yana kötü niyetli davranmakta olduğu için hukuka aykırı olarak yapılan bu delil tespiti öncesinde haklı çıkmak saikiyle makina ve ekipmanlara zarar vererek tespit yaptırma çabası içerisinde olmasının da muhtemel olduğunu, ayrıca bilirkişi raporundan ve ekinde bulunan fotoğraflardan da anlaşıldığı üzere söz konusu makinelerde müvekkili şirketin bilgisi dışında davalı tarafından veya başkaca kişiler tarafından tadilatlar ve değişiklikler yapıldığını,

konusunda uzman olup olmadığı bilinmeyen kişi veya kişiler tarafından yapılan onca değişiklik ve tadilatlar sebebiyle makinaların verim kaybına uğramasına (verim kaybı bulunduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte) davacının da sebebiyet vermiş olması muhtemel olduğunu, bu sebeplerle itirazımıza konu raporda makinaların ayıplı olduğuna ilişkin hatalı tespitlere ve diğer tüm değerlendirmelere açıkça itiraz ettiklerini, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından Fatura ve Proforma fatura, Antalya ... Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname, Antalya ... Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname, Tespit dosyası Bilirkişi Raporu, arabuluculuk tutanağı, davalı vekili tarafından ... ... Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.İŞ dosyası, Antalya ... Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname, Antalya ... Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi, davalı şirketten ürünlerin davacı firmaya teslimine ilişkin bilgi ve belgeler, celp edilmiş,bilirkişi incelemesi yapılmış ve tüm deliller toplanmıştır.

... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmış, alınan ... tarihli mali müşavir raporunda özetle; Davalının e-defter mükellefi olduğunu, zamanında ve usulüne uygun olarak defterlerin GİB e-defter sitesine yüklenerek beratlarının alındığını, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığını, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığını, davalı ticari defterlerine göre dava tarihi itibari ile davalının davacıdan ...-TL alacaklı olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür. Taraf vekilleri rapora karşı itiraz dilekçesi ibraz etmiştir.

Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmış, alınan ... tarihli mali müşavir raporunda özetle; Davacı tarafın ticari defterlerine göre, davacının davalı taraftan mal satın alınması şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, bu ticari ilişkiye gereğince davacı şirketin fatura mukabilinde toplam ...-TL tutarında davalı şirketten mal satın aldığını ve bu fatura bedelinin tamamının ödendiğini, dolayısıyla da dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı tarafa bir borcunun kalmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili rapora karşı beyan dilekçesi ibraz etmiştir.

Mahkememizce keşif ara kararından dönülerek makine mühendisi bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş, bilirkişinin ... tarihli raporunda; davaya konu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... sokak no:.. taşınmazın; dava konusu olan, depo dışına çıkarılan rast gele konulmuş, demontaj halindeki makinelerin hiçbiri çalışmamakta olduğunu, demontaj esnasında makinelerin bütünlüğü kaybolmuş olduğunu, birkaç parçaya ayrıldığını, özelliklerini kaybettiklerini, tamir edilip tekrar monte edilmelerinin makinelerin işlerliği ve depoda dava dışı başka makinelerin olması nedeniyle mümkün olmadığını, dava konusu makinelerin hurda değerinin ...x...-TL= ...-TL olduğunu hususlarının belirtildiği görülmüştür. Davacı vekili rapora karşı beyan dilekçesi ibraz etmiştir.

Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı bedeli tazminatı alacağına ilişkin olarak bedel iadesi için ... TL tazminat için ... TL değeri üzerinden açılan davasını bedel iadesi yönünden ...-TL Islah edilerek ...-TL tazminatının faizi ile birlikte, Mahrum olunan gelirin (maddi zararın) şimdilik ve kısmi olarak ...-TL ıslah edilerek ...-TL'nin faizi ile birlikte yükselttiğini belirtmiş, harcı ikmal etmiştir.

6098 s. TBK.nin 478. maddesine göre; "Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar."

Davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; yapılan eserin, taşınmaz yapılara ilişkin olduğu ve 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu sonucuna varılarak, zamanaşımı süresinin geçmediği görülmüş, itiraz reddedilmiştir. Yargıtay 15.HD nin E:2020/1166 K:2020/2875 sayılı ilamı)

Davacı eldeki davada, davalının edimini zamanında yapmaması ve ayıplı ifa etmesi nedeniyle sözleşmenin feshinden kaynaklı davalıya ödenen iş bedelinin iadesini, davalının ayıplı ifası nedeniyle müspet zararın tahsilini talep etmektedir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, delil tespiti dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ... tarihli sözleşme gereği davalı tarafa toplam ...-TL ödeme yaptığı, dava konusu makinelerin kabule zorlanamayacak derecede ayıplı olduğu kabul edilerek davacının yaptığı ödemelerin tamamının iadesini isteyebileceği kanaatine varılmış, ancak makinelerin davacıda kalması sebepsiz zenginleşmesi anlamına geleceğinden davacı tarafından ödenen bedelden makinelerin tespit edilen ...

TL hurda değeri mahsup edilerek (Yargıtay 15.H.D. E:2013/198 K:2013/6563 sayılı ilamı) bakiye bedelin ... TL olduğu , davacı tarafından ... TL talep edilebileceği anlaşılmıştır. Mahkememiz kararının hüküm fıkrasında dava dilekçesinde talep edilen ... TL 'nin dava tarihinden, ... TL 'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline şeklinde karar verilmesi gerekirken, sehven maddi hata sonucu ...

TL 'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline şeklinde yazıldığı gerekçeli karar yazım aşamasında farkedilmiş, bu aşamada hüküm fıkrası ile gerekçeli karar arasında çelişki olamayacağından bu hususa değinilmekle yetinilmiştir.

Müspet zarar, aktin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardır. Yani borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameliki ne vaziyette bulunacak idi ise bu vaziyet ile mamelekin hala hazır vaziyeti arasındaki farktır. Müspet zarar, kusursuz olan tarafın temerrüde düşen taraftan sözleşme yürürlükte kaldığı sürece isteyebileceği bir tazminat türüdür.

Davacının borcun ifa edilmemesinden doğan zararı (TBK'nın 125/II, ilk- 818 sayılı BK'nın 106/ikinci cümle), olumlu zarar kapsamında olup, olumlu zararların istenebilmesi için sözleşmenin saklı tutulması, yani, sözleşmeden dönülmemiş olması gerekmektedir. ( Yargıtay 15.HD nin E: 2014/3199 K:2015/1875 sayılı ilamı)

Davacının kazanç kaybına ilişkin istemi yönünden yapılan değerlendirmede; davacının bu talebi müspet zarar olması ve akdi feshetmesi nedeniyle müspet zarar isteyemeyeceğinden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)